VI Enerji Politiği ve Arz Güvenliği
Gemiden gemiye aktarma (STS)
Petrol kargosunun limana girmeden, denizde yan yana duran iki tanker arasında pompalanarak bir gemiden ötekine aktarılması.
Nasıl işler
Gemiden gemiye aktarma, İngilizcede ship-to-ship ya da kısaca STS diye geçer. Kargo bir tankerden ötekine açık denizde ya da demir yerinde aktarılır. Yöntem büyük gemiyi sığ limana yanaşmadan boşaltmak, küçük partileri birleştirmek ya da kargoyu başka bir rotaya bağlamak için kullanılır.
Uluslararası çerçeve MARPOL Sözleşmesi'nin I. Ek'inin 8. bölümüdür. Bu bölüm 150 gros tonun üzerindeki petrol tankerlerinden bayrak devletince onaylanmış bir aktarma planı taşımasını ve kıyı devletine önceden bildirim yapmasını ister. Birleşik Krallık 2020'de çıkardığı yönetmelikle bu iki şartı kendi sularında uygular ve aktarmayı izinli bölgelerle sınırlar.
Ölçümdeki tuzak, aktarmanın gemi takip verisinde gizlenebilmesidir. Bir kargo denizde el değiştirince menşei ve alıcısı kâğıt üzerinde değişebilir. Yaptırım altındaki petrolün izini kaybettirmek için kullanıldığında aktarma çoğu zaman uydu ve AIS verisiyle sonradan tespit edilir.
Bizim için neden önemli
Bir boğaz tam kapanmadığında petrol çoğu zaman aktarmayla dışarı çıkar. 2026 ekiminde Hürmüz'ün içinde yüklenen 2 milyon varillik bir kargo dışarıda ikinci bir gemiye aktarıldı ve tek kargo 2 gemiyi bağladı. Aktarma düzeni büyüdükçe arz geri gelse bile filo kısıtı derinleşir. Navlun ve geçiş sayısı arasındaki çelişkiyi bu mekanizmayla okuruz.