VI Enerji Politiği ve Arz Güvenliği
VLCC (çok büyük ham petrol tankeri)
Yaklaşık 1,9–2,2 milyon varil ham petrol taşıyan, uzun mesafeli ham petrol ticaretinin ana taşıyıcısı olan süper tanker sınıfı.
Nasıl işler
VLCC, İngilizce Very Large Crude Carrier kısaltmasıdır. ABD Enerji Bilgi İdaresi'ne (EIA) göre bu sınıf bir seferde yaklaşık 1,9–2,2 milyon varil WTI tipi ham petrol taşır. Daha büyük ULCC sınıfı 2–3,7 milyon varil taşır, ama az sayıda gemiyle ve özel limanlarla sınırlıdır.
Tanker sınıfları AFRA ölçeğiyle ayrılır; AFRA, ortalama navlun değerlendirmesi demektir ve gemiler taşıma kapasitesine (deadweight ton) göre basamaklanır. Küçük GP ve MR gemileri çoğunlukla rafine ürünü kısa rotalarda taşır. EIA'ya göre dünyadaki ham petrol sevkiyatının büyük bölümünü VLCC'ler yapar.
Piyasada konuşulan Aframax, 80.000–120.000 deadweight tonluk gemileri anlatır ve resmî bir AFRA sınıfı değildir. VLCC kirası çoğunlukla günlük oran ya da sefer başına toplam bedel olarak verilir. Farklı kaynakların farklı rakam vermesi çoğu zaman hata değildir; hat, kontrat türü ve tarih değişir.
Bizim için neden önemli
Bir darboğazda varil yerinde dursa bile onu taşıyacak gemi bulunmayabilir. 2026 ekiminde Hürmüz dışındaki aktarma düzeni VLCC filosunu bağladı ve Körfez–Doğu Asya kirası günde 1,4 milyon $ ile rekor kırdı. Bu durumda kısıt arzda değil taşımadadır ve fiyat Brent'ten önce navlunda görünür. VLCC kirasını geçiş sayısı ve harp riski primiyle birlikte okuruz.