Talay Günlük Brifing
Petrol şoku Türkiye'de vergi kalkanının bittiği haftaya denk geldi
28 Eylül 2026, Pazartesi · Talay Insight Editörlüğü · 12 temel kaynak
IYönetici özeti ve piyasa etkisi
Trump 26 Eylül'de İran'ın yedi günlük açılış planını reddetti, Tahran bu hafta yeni müzakere turu planlamadığını açıkladı ve Brent 28 Eylül Asya açılışında 106 doları aştı. Aynı hafta Türkiye'de akaryakıt vergisini petrol fiyatına göre esneten eşel mobil sistemi sona eriyor. Dış şokun iç fiyata geçişini yumuşatan tampon, şokun en sert olduğu anda kalkıyor.
Haftanın tek cümlelik okuması şu: dışarıdan gelen enerji şoku, Türkiye'de o şoku emen vergi mekanizmasının sona erdiği haftaya denk geldi. Trading Economics'in 28 Eylül verisine göre Brent 105,84 dolarda işlem gördü ve gün içinde 106 doları aştı; fiyat bir ayda %16,96 yükseldi. CBS News'in 27 Eylül kaydına göre Trump müzakerelerin bu hafta yeniden başlamasını beklediğini söyledi, ancak Times of Israel'in aynı gün geç saatli kaydına göre İran heyeti yeni bir tur planı olmadığını açıkladı. İki başkentin takvim okuması birbirini tutmuyor ve piyasa bu boşluğu fiyata yazıyor.
Türkiye tarafında Gzt'nin 27 Eylül haberine göre eşel mobil sistemi 1 Ekim'de tamamen bitiyor. Mevcut düzenleme değişmezse benzine ÖTV ve KDV etkisiyle litre başına yaklaşık 12,48 TL eklenebilir; motorinde kademeli ÖTV eylüldeki 3 TL'den 6 TL'ye çıkacak. Sanayi Gazetesi'nin 28 Eylül verisine göre İstanbul Avrupa Yakası'nda benzin 80,40, motorin 93,50 TL. Aynı haber 1 Ekim'den önce çıkacak yeni bir kararın tutarı değiştirebileceğini de not ediyor: karar henüz kesin değil, ama takvim kesin.
Üçüncü katman iç risk primi. Investing.com verisine göre Türkiye'nin 5 yıllık CDS'i 25 Eylül'de 248,08 baz puana çıktı ve 10 yıllık tahvil getirisi 25 Eylül'ü %32,77'den kapattı. Aynı hafta İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın fon soruşturmasında Tera Portföy Yönetim Kurulu Başkanı ve Tera Yatırım CEO'su gözaltına alındı; Hürriyet'e göre 26 Eylül'de 46 tüzel kişi, 18 fon ve 42 gerçek kişinin malvarlığı donduruldu. Dış fiyat şoku ile iç aracılık zinciri sorgusu üst üste bindiğinde, risk primi tek bir kanaldan değil iki kanaldan birden besleniyor.
48 saatlik katalizör takvimi
Zaman (TSİ)Olay ve izlenecek eşik
- 1 EkimEşel mobil sisteminin sona ermesi; benzin ve motorinde ÖTV kararının açıklanması
- Bu haftaABD–İran müzakerelerinin yeniden başlayıp başlamayacağının netleşmesi; Washington bekliyor, Tahran yeni tur planlamadığını söyledi
- Salıİran Dışişleri Bakanı'nın Times of Israel kaydına göre dönüşü
- EkimHindistan Merkez Bankası toplantısı; ekonomistler faiz artırımı bekliyor
- 3 Ocak 2027ECB yönetim kurulu üyesi Isabel Schnabel'in görevi bırakması, 4 Ocak'ta IMF'ye geçmesi
Etkiler
- Benzinde litre başına yaklaşık 12,48 TL'lik vergi etkisi 1 Ekim'de devreye girebilir; motorinde kademeli ÖTV 3 TL'den 6 TL'ye çıkıyor. Ekim enflasyonunun yönü bu iki kalemin nihai kararına bağlı.
- Piyasa Hürmüz kesintisini artık geçici bir olay değil, süresi belirsiz bir maliyet olarak fiyatlıyor: Brent bir ayda %16,96 yükseldi ve boğazdan günlük geçiş dokuz gemiye indi.
- Risk primi iç kanaldan besleniyor. Türkiye CDS'i 245 baz puanın üzerinde seyrederken fon soruşturması aracı kurum yönetimlerine uzandı; dış şokla iç soruşturma aynı haftada üst üste bindi.
·Beş sütunda gün
- Türkiye ve Çevresi
Dış enerji şoku ile iç vergi takvimi aynı haftaya denk geldi. Eşel mobil 1 Ekim'de bitiyor; aynı gün Brent 106 doların üzerinde. Fidan'ın BAE ziyaretinde Hürmüz ve Babülmendep güvenliği masada, yani Türkiye şoka hem fiyat hem diplomasi tarafından maruz.
- Orta Doğu ve Kuzey Afrika
Trump İran'ın yedi günlük açılış planını reddetti, Tahran yeni tur planlamadığını açıkladı. Riyad'da okullar Husi tehdidiyle uzaktan eğitime geçti, Netanyahu Abu Dabi'de dört saatlik görüşme yaptı. Askeri gerilim ile sessiz diplomasi aynı anda sürüyor.
- Avrupa
Schnabel'in 3 Ocak 2027'de ECB'den ayrılacağını açıklaması, Lagarde sonrası koltuk pazarlığını bir yıl erkene çekti. İsviçre seçmeni tarafsızlığı katılaştıran girişimi %70 ile reddetti; Avrupa'da savunma tarafındaki esneklik oylamayla teyit edildi.
- Asya-Pasifik
Tayvan hem 200 gemisavar füzelik üretim programı hazırladı hem de Chiayi'de paketleme kapasitesini büyüttü. Aynı ada aynı hafta içinde caydırıcılığını ve vazgeçilmezliğini birlikte artırıyor.
IIJeopolitik gerçeklik kontrolü
Fiyatı ve kararı değiştiren gelişmeler, gündemde yer kaplayıp davranışı değiştirmeyenlerden ayrılır; ardından ana akım anlatı sert veriyle sınanır.
Modül B
Sinyal ve Gürültü
SİNYAL %60 · GÜRÜLTÜ %40
- SİNYAL
Piyasa kesintiyi artık kalıcı sayıyor
Brent 25 Eylül'ü 104,32 dolardan kapatmışken 28 Eylül Asya açılışında 106 doları aştı; bir aylık yükseliş %16,96. Aynı dönemde Hürmüz geçişi dokuz gemiye indi.
Veri: Brent ham petrol (vadeli) ›Trading Economics — Brent ham petrol
- SİNYAL
Şokun maliyeti maliye tarafına geçiyor
Türkiye'de eşel mobil 1 Ekim'de bitiyor ve benzinde yaklaşık 12,48 TL'lik vergi etkisi hesaplanıyor; Hindistan'da ekimde faiz artırımı bekleniyor.
- SİNYAL
İç risk primi dış şoktan bağımsız besleniyor
Fon soruşturmasında 26 Eylül'de 46 tüzel kişi, 18 fon ve 42 gerçek kişinin malvarlığı donduruldu; 27 Eylül'de iki aracı kurum yöneticisi gözaltına alındı.
Veri: Türkiye 5 yıllık CDS ›Hürriyet — fon soruşturmasında gözaltılar
- GÜRÜLTÜ
Müzakereler yeniden başlıyor, kriz çözülüyor
Trump'ın beklentisi açıklandı ama Tahran yeni tur planı olmadığını söyledi ve resmî tarih verilmedi. Beklenti açıklaması ile takvim aynı şey değil.
- GÜRÜLTÜ
Hazine Bakanı'nın çağrısı faiz indirimi sinyalidir
Bessent'in çağrısı bir röportaj görüşüdür, Fed kararı değil. Fed 16 Eylül'de faizi %3,75–4,00 aralığına çıkarmıştı ve 10 yıllık getiri 25 Eylül'ü %5,17'den kapattı.
Veri: ABD 10 yıllık getiri ›Spokesman-Review (Bloomberg) — Bessent'ten Fed'e çağrı
Birleşen sinyaller
Tek tek önemsiz, birlikte anlamlı
Dalga
Kriz maliyeti bu hafta diplomasi masasından çıkıp kamu maliyesine ve iç düzenlemeye geçti: fatura artık devletlerin bütçe ve vergi kararlarında görünüyor.
Zayıf sinyaller
Türkiye'de akaryakıt vergisini petrol fiyatına göre esneten eşel mobil 1 Ekim'de tamamen bitiyor. Teknik bir düzenleme takvimi gibi duruyor; anlamı, dış fiyat şokunu emen tamponun şokun zirvesinde kaldırılması.
27.09 · Eşel mobil sistemi bitiyor, benzinde ÖTV artışı kapıdaABD Hazine Bakanı Fed'e faizde açık fikirli kalma çağrısı yaptı ve gerekçe olarak yapay zekâ verimliliğini gösterdi. Bir röportaj cümlesi; asıl anlamı, borçlanma maliyeti yükselirken maliye tarafının para politikasından alan istemesi.
27.09 · Bessent, Fed'e yapay zekâ verimliliği gerekçesiyle faizde esneklik çağrısı yaptıHindistan Merkez Bankası'ndan ekimde faiz artırımı bekleniyor. Tek bir ülke kararı gibi görünüyor; enerji ithalatçısı bir ekonominin şoku faizle karşılaması, yükün para politikasına geçtiğini gösteriyor.
27.09 · Ekonomistler Hindistan Merkez Bankası'ndan ekimde faiz artırımı bekliyorTürkiye'de fon soruşturmasında 46 tüzel kişi, 18 fon ve 42 gerçek kişinin malvarlığı donduruldu, aracı kurum yönetimleri gözaltına alındı. Adli bir süreç; piyasa tarafındaki karşılığı, aracılık zincirinin risk priminde ayrı bir kalem hâline gelmesi.
27.09 · Fon soruşturmasında Tera'nın iki üst yöneticisi gözaltına alındı
Birleşince
Dördü ayrı ayrı bir vergi takvimi, bir röportaj, bir faiz beklentisi ve bir soruşturma. Birlikte okunduğunda hepsi aynı geçişi gösteriyor: enerji şokunun maliyeti artık fiyat tablosunda değil, devletlerin bütçe ve düzenleme kararlarında birikiyor. Bu, şokun ikinci turudur ve birincisinden daha yavaş ama daha kalıcıdır. Yatırımcı açısından sonucu, enerji ithalatçısı ülkelerde risk priminin petrol fiyatıyla değil maliye ve düzenleme kararlarıyla hareket etmeye başlamasıdır.
Bu okumayı çürütecek
Türkiye'de 1 Ekim'den önce eşel mobili uzatan ya da artışı kademelendiren bir karar çıkması, Hindistan Merkez Bankası'nın ekimde faizi sabit tutması ve ABD'de 10 yıllık getirinin %5'in altına inmesi. Bu üçü aynı dönemde gerçekleşirse yük maliyeye geçmiyor, şok yine fiyat tablosunda kalıyor demektir ve bu okuma çürür.
Anlatı ve veri çelişkisi
Anlatı: Müzakereler bu hafta yeniden başlıyor, kriz çözülme yoluna girdi.
Sert veri: CBS News'in 27 Eylül kaydına göre Trump, Axios'a müzakerelerin bu hafta yeniden başlamasını beklediğini söyledi. Ancak Times of Israel'in aynı günün geç saatli kaydına göre İran heyeti bu hafta yeni bir müzakere turu planı olmadığını, Dışişleri Bakanı'nın salı günü döneceğini açıkladı. CBS'e göre Trump aynı gün 17:20'de kasım ara seçimlerinden önce yeni bir askeri saldırı ihtimalini dışlamadı. Fiyat tarafı anlatıyı değil veriyi takip etti: Brent 25 Eylül'ü 104,32 dolardan kapatmışken 28 Eylül Asya açılışında 106 doları aştı.
Çıkarım: Bir müzakere beklentisi ile bir müzakere takvimi aynı şey değil. Washington'ın beklentisi açıklandı, Tahran'ın takvimi açıklanmadı; piyasa bu boşluğu iyimserlikle değil risk primiyle dolduruyor. Resmî bir görüşme tarihi açıklanana kadar fiyatın yönü diplomasiye değil geçiş sayısına bakacak.
CBS News — İran savaşı canlı kayıtTimes of Israel — 27 Eylül canlı kayıt
IIIKısıtlar matrisi
Liderlerin ne istediği değil, finansal, hukuki, coğrafi ve sistemik kısıtların onları ne yapmaya zorladığı. Tercih ucuzdur; kısıt bağlayıcıdır.
ABD · Beyaz Saray ve HazineUS
Kısıt · Kasım ara seçimleri öncesinde hem akaryakıt fiyatını hem de enflasyon beklentisini aynı anda yönetmek zorunda. Hazine Bakanı Bessent 27 Eylül'de Fed'e faizde açık fikirli kalma çağrısı yaparken gerekçe olarak yapay zekâ verimliliğini gösterdi; aynı hafta 10 yıllık tahvil getirisi %5,17'de kapandı. Petrol fiyatını düşürecek adım İran'la anlaşma, anlaşmayı zorlaştıran şey ise seçim öncesi taviz görünümü.
Dayattığı davranış · Müzakere beklentisini kamuoyuna açıklıyor ama askeri seçeneği masada tutuyor; para politikasına sözlü baskıyı artırıyor.
İran · Hükümet ve Devrim MuhafızlarıIR
Kısıt · Yedi günlük açılış teklifi reddedildikten sonra elinde iki koz kaldı: boğazın kapalı kalması ve takvimin belirsizliği. Yeni tur planlamadığını açıklamak pazarlık gücünü koruyor ama ekonomik maliyeti de uzatıyor.
Dayattığı davranış · Takvimi açıklamayarak belirsizliği kendi lehine kullanıyor; Dışişleri Bakanı'nın dönüşünü salıya bırakarak kapıyı tamamen kapatmıyor.
Türkiye · Hazine ve MaliyeTR
Kısıt · Eşel mobil 1 Ekim'de bitiyor. Kalkan tamamen kaldırılırsa benzine litre başına yaklaşık 12,48 TL eklenebilir ve ekim enflasyonu doğrudan etkilenir; kademeli bir karar çıkarsa vergi geliri kaybı bütçeye yazılır. Aynı hafta CDS 245 baz puanın üzerinde ve fon soruşturması aracı kurum yönetimlerine uzandı.
Dayattığı davranış · Karar 1 Ekim'e kadar açıklanmadı; sektör hesapları kamuoyunda dolaşırken resmî tutar netleşmedi.
Suudi Arabistan · HükümetSA
Kısıt · Husi tehdidi Riyad'da okulları uzaktan eğitime geçirecek kadar yaklaştı. Ülke hem Hürmüz'e alternatif Doğu–Batı hattını çalışır tutmak hem de iç güvenliği yönetmek zorunda.
Dayattığı davranış · Savunmada Avrupa ve Türkiye ile sanayi ortaklıklarını derinleştiriyor; ABD satışlarına tek bağımlılığı azaltıyor.
Avrupa Merkez BankasıEU
Kısıt · Schnabel'in 3 Ocak 2027'de ayrılacağını açıklaması, Lagarde'nin Ekim 2027 civarında beklenen ayrılığından bir yıl önce koltuk pazarlığını başlattı. Kurum, politika tartışmasını sürdürürken aynı anda halef pazarlığı yürütmek zorunda.
Dayattığı davranış · Etik Komitesi görüşüyle bekleme süresi aranmadı; halefi Avrupa Konseyi atayacak, gerekirse görevler kalan beş üye arasında geçici dağıtılacak.
Tayvan · HükümetTW
Kısıt · TSMC'nin Arizona'ya 265 milyar dolarlık taahhüdü adanın üretim tekelini aşındırıyor. Buna karşılık Tayvan 2020'den bu yana 44 milyar dolar onayladı ve paketleme kapasitesini adada topluyor.
Dayattığı davranış · Chiayi'de üçüncü etabı açıp beş yeni paketleme fabrikasının yolunu açtı; aynı hafta 200 gemisavar füzelik üretim programı hazırladı.
Matrisin söylediği
Bu haftanın kısıt tablosunda ortak nokta şu: her aktörün elindeki araç, çözmek istediği sorunun yan etkisini büyütüyor. ABD petrol fiyatını düşürmek için anlaşmaya muhtaç ama anlaşma seçim öncesi taviz görünüyor. İran belirsizlikle pazarlık gücü kazanıyor ama aynı belirsizlik kendi ekonomik maliyetini uzatıyor. Türkiye vergi kalkanını sürdürürse bütçeyi, kaldırırsa enflasyonu zorluyor. Üçünde de kolay seçenek yok; bu yüzden krizin kısa sürede çözülmesini bekleyen bir fiyatlama, kısıtları değil temennileri okuyor.
Modül A
Kısıt Matrisi
YAPISAL ORT. 4,3 · OPERASYONEL ORT. 3,0Yapısal kısıtlar baskın: sonuç, aktörlerin tercihlerinden çok bu sınırlarla belirlenir.
Yapısal kısıtlarkalıcı · iradeden bağımsız
Hürmüz kapalı · İran
5/5Boğazdan günlük geçiş 24 Eylül'de dokuz gemiye indi; savaş öncesi seviye yaklaşık 125'ti. Alternatif rotalar kapasite ve maliyet olarak sınırlı.
Vergi takvimi · Türkiye
4/5Eşel mobil 1 Ekim'de yasal olarak sona eriyor; sistemi sürdürmek yeni bir düzenleme gerektiriyor ve bunun bütçe maliyeti var.
Seçim takvimi · ABD
4/5ABD'de kasım ara seçimleri, İran'la anlaşmanın taviz olarak okunma riskini artırıyor ve müzakere alanını daraltıyor.
Operasyonel sürtünmegeçici · zamanla çözülür
Müzakere takvimi belirsiz günler
4/5Washington bu hafta yeniden başlamayı bekliyor, Tahran yeni tur planlamadığını açıkladı; resmî tarih yok.
İç soruşturma haftalar
3/5Fon soruşturması aracı kurum yönetimlerine uzandı; 18 fon ve 46 tüzel kişinin malvarlığı donduruldu. Aracılık zinciri üzerinde belirsizlik sürüyor.
ECB halef pazarlığı aylar
2/5Schnabel'in ayrılığı Lagarde sonrası koltuk pazarlığını bir yıl erkene çekti; politika tartışması ile atama pazarlığı iç içe geçiyor.
IVAtlantik-dışı perspektif: kör noktalar
Batı analizinin gözden kaçırdığı noktalar, yazar ve kurum adıyla. Devlet medyası her seferinde ayrıca işaretlenir.
- 1
Körfez savunmada Avrupa'ya yöneliyor ama ortada bir AB stratejisi yok
Chantal Hohe, Gulf Research Center (Cidde) · 27 Eylül 2026
Cidde merkezli Gulf Research Center'ın 27 Eylül yorumunda misafir araştırmacı Chantal Hohe, 2026'daki İran savaşının Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerini doğrudan cephe hattına çevirdiğini ve bu ülkelerin savunmada Avrupa'ya daha çok yöneldiğini yazıyor. Yazara göre Umman dışındaki tüm Körfez ülkeleri Türkiye ile hava sistemleri ve teknoloji transferine dayanan savunma sanayii ortaklıkları kurmuş durumda. Batı'da Körfez silah alımları çoğunlukla ABD satışları üzerinden okunurken bu yorum, Türkiye, Pakistan ve Güney Kore ile kurulan sanayi ortaklıklarının bölgesel bir savunma yönetişimi doğurduğunu gösteriyor.
Not: Yazı harcama ya da teknoloji transferi büyüklüğüne dair sayı vermiyor.
grc.net - 2
Moskova'dan bakış: asıl kırılma Hürmüz değil Babülmendep olur
Mikhail Bernovskiy, Russia in Global Affairs (Moskova) · 22 Eylül 2026
Moskova merkezli Russia in Global Affairs dergisinde ticaret ve gümrük politikası uzmanı Mikhail Bernovskiy, Hürmüz'ün kapanmasının şimdiye kadar yönetilebilir kaldığını, ancak Babülmendep'in de kapanmasının küresel mal ticaretini çökertebileceğini savunuyor. Yazara göre Hürmüz şokunu Suudi Arabistan'ın Yanbu limanına uzanan Doğu–Batı boru hattı hafifletti. Batı'da Körfez krizi çoğunlukla petrol fiyatı üzerinden okunurken bu yazı, Babülmendep eklendiğinde asıl yükün konteyner dolaşımı, sezonluk perakende ve ara mal tedarikinde doğacağını vurguluyor.
Not: Yazı Rusya'yı krizin kazananı olarak konumlandırıyor; bu bakış açısı okunurken hesaba katılmalı.
globalaffairs.ru - 3
Hindistan Çin'le yumuşamıyor, ilişkiyi sektör sektör yönetiyor
Shibani Mehta, ASPI The Strategist (Canberra) · 25 Eylül 2026
Avustralya Stratejik Politika Enstitüsü'nün The Strategist yayınında Control Risks analisti Shibani Mehta, Yeni Delhi ile Pekin arasındaki son ısınmanın stratejik güven artışı olarak okunmaması gerektiğini savunuyor. Yazara göre Hindistan, Çin ilişkisini tek bir stratejiyle değil sektör sektör yönetiyor ve bunun en net kanıtı sermaye ve düzenleme tarafındaki kurallarda görülüyor. Batı'da ilişki zirve fotoğrafları üzerinden yumuşama ya da sertleşme diye okunurken bu yazı, asıl sinyalin idari düzenlemelerde olduğunu ve bu yapının hükümetlerden uzun ömürlü olabileceğini gösteriyor.
Not: Yazar kendi çerçevesini destekleyen sektörleri seçerek örneklendiriyor.
aspistrategist.org.au
VOlasılıklı senaryolar ve varlık sınıfı çıkarımları
Kesin tahmin verilmez. Yüzdeler kalibre edilmiş kanaattir, ölçüm değildir. Rakip açıklamalar yan yana konur.
H1Kalkan kademeli kalkar
%50- Tetikleyici
- 1 Ekim'den önce ÖTV artışını kademelendiren ya da eşel mobili kısmen uzatan bir karar çıkar; ABD–İran görüşme tarihi açıklanmaz.
- Etki
- Pompa fiyatındaki sıçrama bölünür, ekim enflasyonu sınırlı etkilenir; kaybedilen vergi geliri bütçeye yazılır.
- Piyasa aktarımı
- Risk primi mevcut bandında kalır, TL cinsi getiri eğrisinde belirgin hareket olmaz; akaryakıt kalemli enflasyon beklentisi yatay seyreder.
H2Kalkan tamamen kalkar
%30- Tetikleyici
- 1 Ekim'de düzenleme değişmez ve hesaplanan tutar aynen uygulanır; Brent 100 doların üzerinde kalır.
- Etki
- Benzine litre başına yaklaşık 12,48 TL eklenir, motorinde kademeli ÖTV 6 TL'ye çıkar; manşet enflasyon doğrudan etkilenir.
- Piyasa aktarımı
- Enflasyon beklentisi yukarı kayar, uzun vadeli TL getirilerinde ve risk priminde yukarı baskı oluşur.
H3Diplomasi öne geçer
%20- Tetikleyici
- ABD ile İran arasında resmî bir görüşme tarihi açıklanır ve Hürmüz'de geçiş sayısı artmaya başlar.
- Etki
- Brent'teki risk primi gerilerse vergi kararının enflasyon üzerindeki etkisi kısmen telafi olur.
- Piyasa aktarımı
- Petrol fiyatında geri çekilme, enerji ithalatçısı ülkelerde risk priminde rahatlama; Türkiye'de vergi kararının baskısı hafifler.
Yüzdeler kalibre edilmiş kanaattir, ölçüm değildir.
Modül C
Varlık Sınıfı ve Pozisyonlama Çıkarımları
| Varlık sınıfı | Maruziyet | Aktarım kanalı | H1 | H2 | H3 | Beklenen | Kanaat | Vade | İzlenecek |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Emtia | Ham petrol ve rafine ürün | Hürmüz geçiş sayısı ve alternatif hat kapasitesi | + | + | − | +0,60 | ●●● | 0–3 ay | Hürmüz günlük geçiş sayısı |
| Egemen borç | TL cinsi uzun vade | Vergi kararının enflasyon beklentisine geçişi | 0 | −− | + | −0,40 | ●●● | 0–3 ay | 1 Ekim ÖTV kararı ve ekim enflasyon beklentisi |
| Kredi | Türkiye risk primi | Fon soruşturmasının aracılık zincirine yayılımı | − | −− | 0 | −1,10 | ●●● | 0–3 ay | 5 yıllık CDS seviyesi |
| Döviz | Enerji ithalatçısı para birimleri | Petrol faturası ve cari denge | − | −− | + | −0,90 | ●●● | 3–12 ay | Brent seviyesi ve merkez bankası tepkileri |
Ek 1Türkiye panosu
GöstergeSonOkuma
- Brent
- 105,84 $
- 28 Eylül Asya açılışında 106 doları aştı; ayda +%16,96
- Benzin (İstanbul Avr.)
- 80,40 TL
- 28 Eylül; 1 Ekim'de vergi kararı bekleniyor
- Motorin (İstanbul Avr.)
- 93,50 TL
- Kademeli ÖTV 1 Ekim'de 3 TL'den 6 TL'ye çıkıyor
- Türkiye CDS
- 248,08 bp
- 25 Eylül, 5 yıllık; 18 Eylül'de 232,80'di
- Türkiye 10Y
- %32,77
- 25 Eylül kapanış
- Dolar/TL
- 48,93
- 25 Eylül; rekor bölgesinde yatay
- Donan malvarlığı
- 18 fon
- Fon soruşturmasında 46 tüzel, 42 gerçek kişi ile birlikte
- Diplomasi
- BAE
- Fidan'ın ziyaretinde Hürmüz ve Babülmendep güvenliği masada
·Metodolojik şeffaflık: bu sayının bilmediği
Doğrulanamayan kalemler
- Zelenski'nin Lyman cephesinde açıkladığı sonuca ilişkin kayıp rakamları bağımsız olarak doğrulanamadı.
- Rusya'nın Odesa'ya giden iki kargo gemisini vurduğu iddiası Kiev tarafından teyit edilmedi.
- Afganistan'ın Nuristan'da 28 militan öldürdüğü açıklaması Pakistan tarafından reddedildi; iki taraf da bağımsız doğrulama sunmadı.
Çelişen kaynaklar (ikisi de raporlandı)
- Fon soruşturmasında tutuklu sayısında kaynaklar çelişiyor: BirGün 51, Hürriyet 45 kişi veriyor. Bu yüzden bültende tutuklu sayısı yerine dondurulan malvarlığı kalemleri kullanıldı; iki Tera yöneticisinin tutuklanıp tutuklanmadığı 28 Eylül sabahı itibarıyla doğrulanamadı.
- ABD–İran müzakere takvimi: CBS News'e göre Washington bu hafta yeniden başlamayı bekliyor, Times of Israel'e göre Tahran yeni tur planlamıyor. İkisi de aynı gün kaydedildi ve ikisi de bültende yer aldı.
Eskimiş veri uyarısı
- Hürmüz günlük geçiş sayısı 24 Eylül verisidir; kaynak uydu takibinden üretiyor ve ilk yayımlanan değerler sonradan revize edilebiliyor.
- Bültendeki CDS ve ABD getirisi rakamları 24–25 Eylül kapanışlarıdır; sonraki okumalar sitedeki gösterge sayfalarında güncellenir.
Senaryo yüzdeleri kalibre edilmiş kanaatlerdir, ölçüm değildir. Devlet medyası kaynakları ayrıca işaretlenmiştir. Bu sayı bilgi amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Üretim hattı ve kurallar: metodoloji · kaynak evreni · Doğruluk karnesi
Başlıca kaynaklar
- Trading Economics — Brent ham petrol
- CBS News — İran savaşı canlı kayıt
- Times of Israel — 27 Eylül canlı kayıt
- Gzt — eşel mobil ve akaryakıt vergisi
- Sanayi Gazetesi — 28 Eylül akaryakıt fiyatları
- Hürriyet — fon soruşturmasında gözaltılar
- BirGün — Tera yöneticileri gözaltında
- Spokesman-Review (Bloomberg) — Bessent'ten Fed'e çağrı
- ECB — Schnabel'in ayrılığı
- Investing.com — Türkiye 5 yıllık CDS
- Business Recorder — Hürmüz geçişleri dokuz gemiye indi
- Investing.com — Türkiye 10 yıllık tahvil getirisi