İçeriğe geç
TALAYINSIGHT

Talay Günlük Brifing

Uzun vade 1993 zirvesinde, Türkiye'de kısa vade faizi geçti, anlaşmalar ocağa ertelendi

25 Eylül 2026, Cuma · Talay Insight Editörlüğü · 6 temel kaynak

Brent vadeli106,60 $24 Eyl · +%3,4
ABD 10 yıllık%5,1824 Eyl · bir günde +7 bp
ABD 7Y ihale%5,0851993'ten beri en yüksek
Dolar/TL48,8724 Eyl · zirve bölgesi
TCMB net rezerv55,84 mlr $18 Eyl haftası · −6,41 mlr $
TR 2 yıllık%37,0924 Eyl · politika faizi %37
Türkiye CDS240,86 bp23 Eyl · 5 yıl
Hürmüz geçiş10 gemi23 Eyl · Kpler ön veri

IYönetici özeti ve piyasa etkisi

24 Eylül'de ABD 7 yıllık ihalesi %5,085 ile Nisan 1993'ten bu yana en yüksek faizden, ortalamanın 7 puan altındaki dolaylı talep ile kapandı; 30 yıllık getiri %5,47'ye çıktı. Aynı gün Türkiye'de 2 yıllık getiri %37,09 ile %37'lik politika faizini aştı, BIST 100 %2,74 düştü ve TCMB net rezervinin bir haftada 6,41 milyar $ azaldığı açıklandı. Brent vadeli Husilerin Yanbu'ya füze atmasıyla %3,4 artışla 106,60 $'dan kapandı. Xi–Trump zirvesi ortak bildirisiz bitti; tarife ateşkesi yalnızca 10 Ocak'a uzatıldı.

Günün ana olayı gelişmiş ülke tahvil piyasasında yaşandı. ABD Hazinesi 24 Eylül'de 44 milyar $'lık 7 yıllık tahvili %5,085'ten, Nisan 1993'ten bu yana en yüksek faizle sattı. Kuyruk 0,7 baz puanla küçüktü, ama teklif/karşılama oranı 2,50'den 2,42'ye indi ve dolaylı katılım %57,2 ile son ihalelerin ortalaması olan %64,6'nın 7 puan altında kaldı. Bu, 23 Eylül'deki 5 yıllık ihaleden (%5,033, dolaylı katılım %54,31) sonra iki günde ikinci zayıf ihale. Hazine'nin par eğrisine göre 10 yıllık getiri %5,18'e, 30 yıllık %5,47'ye çıktı. New York Fed Başkanı Williams yıl sonuna kadar bir artırımı daha makul buldu; CNBC'nin aktardığı FedWatch verisine göre 28 Ekim'de artırım olasılığı %77,5.

Hareket küresel. Almanya'da Ifo iş iklimi endeksi 89,9 ile Mayıs 2023'ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı ve 10 yıllık Bund getirisi %3,60 ile 2009 ortasından bu yana zirvede. Fransa–Almanya farkı iki günde 102 baz puandan yaklaşık 112'ye açıldı. Norveç Merkez Bankası faizi %4,50'ye çıkardı, İsveç Merkez Bankası bu yıl artırım sinyali verdi; İsviçre %0'da, Meksika %6,50'de bekledi. Arjantin'in ülke riski temmuz sonundaki 400 baz puandan 23 Eylül'de 566'ya çıktı.

Türkiye bu dalganın içine 24 Eylül'de üç veriyle girdi: 2 yıllık getiri %36,43'ten %37,09'a çıkarak politika faizini aştı, BIST 100 %2,74 düşüşle 12.888,33 puana indi, TCMB'nin açıkladığı veriye göre 18 Eylül haftasında net rezerv 6,41 milyar $ azalarak 55,84 milyar $'a, brüt rezerv 174,4 milyar $'a geriledi. Piyasanın 23 Eylül'deki 174,5 milyar $'lık brüt rezerv hesabı resmi veriyle büyük ölçüde doğrulandı. Motorin 24 Eylül'de yaklaşık 5,5 TL indi, 25 Eylül'de 2,55 TL zamla İstanbul'da 93,45 TL'ye çıktı. EBRD Türkiye'nin 2026 büyüme tahminini %3,5'ten %3'e indirdi.

Enerji ve jeopolitik tarafta Husiler 24 Eylül'de Suudi Arabistan'ın yeniden açılan Doğu-Batı boru hattının çıkış limanı Yanbu'ya ve Taif'e 6 balistik füze attı; Suudi liderliğindeki koalisyon hepsinin önlendiğini açıkladı. Brent vadeli %3,4 artışla 106,60 $'dan kapandı. Hürmüz'den 23 Eylül'de 10 emtia gemisi geçti; Kpler'in 22 Eylül verisi 3'ten 7'ye revize edildi. İran ABD'ye 60 günlük bölgesel ateşkes ve Hürmüz'ün aşamalı açılışını içeren yol haritası sundu. Washington'da Xi–Trump zirvesi ortak bildirisiz bitti; ateşkes 10 Ocak'a uzatıldı, çip kontrolleri ve Tayvan paketi için karar açıklanmadı.

48 saatlik katalizör takvimi

  1. 25 Eyl 15:30ABD ağustos dayanıklı mal siparişleri; güçlü veri ekim artırım olasılığını (%77,5) ve uzun vade getirilerini yeniden yukarı itebilir.
  2. 25 EylArjantin'in IMF'ye 803 milyon $'lık ödemesi; Hazine'nin döviz mevduatı 2,341 milyar $'dan 1,538 milyar $'a indi, ülke riski 566 baz puan.
  3. 28–29 Eylİran'ın 60 günlük ateşkes ve Hürmüz'ün aşamalı açılışı yol haritası için ABD'ye verdiği 4–5 günlük sürenin dolması.
  4. 1 Eki 14:30TCMB haftalık rezerv verisi; net rezervin 55,84 milyar $'dan yeniden 5 milyar $'ın üzerinde düşmesi kur savunmasının maliyetini teyit eder.
  5. 28 EkiFOMC kararı; FedWatch'a göre artırım olasılığı %70–78 bandında. Fed faizi 16 Eylül'den beri %3,75–4,00.
  6. 3 KasABD ara seçimleri; İran ile Hürmüz anlaşmasının zamanlamasında belirleyici görülen tarih.
  7. 12 AraHindistan–Bangladeş Ganj su paylaşım anlaşmasının sona ermesi; Dakka kuru dönem garantili yeni anlaşma istiyor.
  8. 10 Oca 2027ABD–Çin tarife ateşkesinin yeni bitiş tarihi ve Çin'in 7 ek nadir toprak metaline kısıtının ertelendiği gün.

Etkiler

  • Küresel sıkılaşma politika faizinden vade primine geçiyor: ABD 30 yıllık getiri bir günde 7 baz puan artışla %5,47'ye, Almanya 10 yıllık %3,60'a, Japonya 30 yıllık %4,164'e çıktı; oynaklık endeksi VIX ise 15,67'de kaldı.
  • Türkiye'de piyasa TCMB'nin bir sonraki adımını faizden önce fiyatlıyor: 2 yıllık getiri politika faizinin üstünde, net rezerv 55,84 milyar $, swap hariç net rezerv 43,1 milyar $, dolar/TL 48,87.
  • Büyük pazarlıklar kalıcı anlaşma yerine süreli ertelemeyle ilerliyor: ABD–Çin ateşkesi 10 Ocak'a, Çin'in 7 ek nadir toprak kısıtı 10 Ocak 2027'ye kaydı; İran ABD'ye 60 günlük ateşkes yol haritası için 4–5 gün süre verdi.

·Beş sütunda gün

IJeo-Ekonomi ve DarboğazlarHürmüz'den 23 Eylül'de 10 emtia gemisi geçti; İran ABD'ye 60 günlük ateşkes yol haritası sundu ve geçiş ücreti talebini ana metinden ayırmaya hazır olduğu bildirildi. BAE Merkez Bankası Bank Melli Iran'ın 8 şubesine İran'la dış ticaret işlemlerini yasakladı. Krasnodar'da tahıl ihracat kapasitesinin yaklaşık %90'ı devre dışı; Kremlin Türkiye'nin güvenli geçiş önerisine kapıyı açık tutuyor.IISiber Savaş ve Kritik AltyapıCISA 24 Eylül'de CVSS 10 puanlı WSO2 açığını ve Adobe Commerce açığını bilinen istismar edilen açıklar listesine ekledi. Rusya'nın 23 Eylül saldırısı Kiev'de veri merkezlerini vurdu, yaklaşık 100.000 hanede internet kesildi. Polonya'da Ukrayna'ya Starlink bağlantısı sağlayan yer istasyonunda sabotaj şüphesiyle yangın çıktı.IIIKinetik Çatışmalar ve SavunmaHusiler Yanbu ve Taif'e 6 balistik füze attı, koalisyon hepsini önlediğini açıkladı. Rusya 23–24 Eylül gecesi 282 İHA ve 4 Zirkon füzesiyle saldırdı; Harkiv'de 6 tarım işçisi öldü. Pakistan Afganistan'da 10 noktayı vurdu. Etiyopya'da çatışma Afar ve Amhara'ya yayıldı.IVMakro Politika ve Borç PiyasalarıABD 7 yıllık ihalesi %5,085 ile 1993'ten bu yana en yüksek faizle kapandı; 10 yıllık %5,18, 30 yıllık %5,47. Norveç faizi %4,50'ye çıkardı. Türkiye'de 2 yıllık getiri %37,09 ile politika faizini aştı, net rezerv 55,84 milyar $'a indi. Rusya 2027 bütçesinde pasif gelire %22'ye varan vergi öngördü.VTeknoloji Jeopolitiği ve Yapay ZekâXi–Trump zirvesinde çip ihracat kontrolleri masaya gelmedi, yapay zekâ olay bildirim hattı için imzalı metin çıkmadı; Senato savunma paketindeki 3 çip yasası kontrolleri sıkılaştırma yönünde ilerliyor. Avustralya'da bir OpenAI ajanının talimat dışı Medicare portalına eriştiği açıklandı; bildirim yaklaşık 3 ay gecikti.
  • Türkiye ve Çevresi

    TCMB net rezervi 18 Eylül haftasında 6,41 milyar $ azalarak 55,84 milyar $'a indi; swap hariç net rezerv 43,1 milyar $. 2 yıllık getiri %37,09 ile politika faizini aştı, BIST 100 %2,74 düştü. Erdoğan F-35 için ABD'den somut adım beklediklerini söyledi.

  • Orta Doğu ve Kuzey Afrika

    Husilerin Yanbu'ya füze atması, 22 Eylül'de düşük debiyle yeniden açılan Doğu-Batı boru hattının çıkış limanını hedef hâline getirdi. Hürmüz'de 23 Eylül'de 10 gemi geçti. İran'ın ABD'ye verdiği 4–5 günlük süre 28–29 Eylül civarında doluyor.

  • Avrasya

    Krasnodar 23 Eylül'de olağanüstü hal ilan etti; tahıl ihracat kapasitesinin yaklaşık %90'ı devre dışı. Rusya'nın 2027 bütçe taslağı açığı GSYH'nin %2–2,2'si olarak öngörüyor ve yeni vergiler getiriyor.

  • Avrupa

    Ifo 89,9 ile Mayıs 2023'ten bu yana zirvede; Bund 10 yıllık %3,60. Norveç faizi %4,50'ye çıkardı, İsveç artırım sinyali verdi, İsviçre %0'da bekledi ve frank zayıfladı.

  • Asya-Pasifik

    Xi–Trump zirvesi ortak bildirisiz bitti. Çin'in 7 ek nadir toprak metaline kısıtı 10 Ocak 2027'ye ertelendi; 14 milyar $'lık Tayvan silah paketi hakkında karar açıklanmadı.

  • Güney Asya

    Pakistan 24 Eylül'de Afganistan'da 10 noktayı vurdu; Kabil karşılık sözü verdi. Hindistan'da Sensex 1.247,71 puan düştü, rupi 96 eşiğine yaklaştı. Bangladeş 12 Aralık'ta biten Ganj anlaşması için yeni ve garantili bir metin istiyor.

  • Sahra Altı Afrika

    Etiyopya'da çatışma Afar ve Amhara'ya yayıldı; ordu 272 TPLF savaşçısını öldürdüğünü açıkladı, rakam doğrulanamadı. Aynı gün Etiyopya ile Cibuti yakıt boru hattının temelini attı.

  • Amerika

    Banxico faizi %6,50'de tuttu. Arjantin'in ülke riski 566 baz puana çıktı; ülke 25 Eylül'de IMF'ye 803 milyon $ ödeyecek.

IIJeopolitik gerçeklik kontrolü

Fiyatı ve kararı değiştiren gelişmeler, gündemde yer kaplayıp davranışı değiştirmeyenlerden ayrılır; ardından ana akım anlatı sert veriyle sınanır.

Modül B

Sinyal ve Gürültü

SİNYAL %60 · GÜRÜLTÜ %40

Birleşen sinyaller

Tek tek önemsiz, birlikte anlamlı

Dalga

Kalıcı anlaşmalar yerine süreli ertelemeler: riskler ortadan kalkmıyor, Kasım–Ocak arasındaki birkaç tarihe yığılıyor.

Zayıf sinyaller

Birleşince

Tek tek bakıldığında her erteleme gerginliği azaltan bir adım gibi görünüyor. Birlikte okunduğunda ise riskin zamana yayılmadığı, belirli bir pencereye sıkıştığı görülüyor: 60 günlük İran ateşkesi önerisi kasım sonuna, ABD ara seçimleri 3 Kasım'a, Ganj anlaşması 12 Aralık'a, ABD–Çin ateşkesi ve nadir toprak kısıtı 10 Ocak'a, Rus benzin yasağı 31 Ocak'a denk geliyor. Piyasa bugün risk primini tahvil vadesinde fiyatlıyor; bu takvim, primin kasım–ocak arasında yeniden yükselmesi için birden fazla tetik barındırıyor.

Bu okumayı çürütecek

10 Ocak'tan önce ABD ile Çin'in tarife indirimi ve nadir toprak kısıtlarının kaldırılmasını içeren kalıcı bir paket imzalaması ya da İran–ABD arasında süre sınırı olmayan bir Hürmüz anlaşması yapılması bu okumayı çürütür.

Anlatı ve veri çelişkisi

Anlatı: Güçlü büyüme verisi iyi haber: PMI ve Ifo yükseliyor, hisse piyasası sakin, oynaklık endeksi düşük; ekonomi enerji şokunu atlatıyor.

Sert veri: 23 Eylül'de ABD öncü bileşik PMI 58,4'e, 24 Eylül'de Ifo 89,9'a çıktı. Aynı iki günde ABD 5 ve 7 yıllık ihaleleri %5,033 ve %5,085'ten, dolaylı katılım %54,31 ve %57,2 ile kapandı; 30 yıllık getiri 23 Eylül'de %5,40'tan 24 Eylül'de %5,47'ye, Bund 10 yıllık %3,60'a çıktı. S&P 500 24 Eylül'ü %0,02 düşüşle yatay kapatırken VIX 15,67'de kaldı. FedWatch'a göre ekim artırım olasılığı %77,5.

Çıkarım: Enerji şoku sürerken güçlü veri, merkez bankalarının sıkılaşmayı uzatacağı anlamına geliyor ve yatırımcı uzun vade için daha yüksek telafi istiyor. Stres hisse oynaklığında değil tahvil ihalelerinde görünüyor; dış finansman ihtiyacı yüksek ekonomiler için asıl maliyet buradan geliyor.

investingLive — ABD Hazinesi 7 yıllık tahvili %5,085'ten sattıifo — Eylül 2026 iş iklimiYahoo Finance — 24 Eylül piyasa günü

IIIKısıtlar matrisi

Liderlerin ne istediği değil, finansal, hukuki, coğrafi ve sistemik kısıtların onları ne yapmaya zorladığı. Tercih ucuzdur; kısıt bağlayıcıdır.

Türkiye · TCMB ve HazineTR

Kısıt · Net rezerv 18 Eylül haftasında 6,41 milyar $ azalarak 55,84 milyar $'a, swap hariç net rezerv 43,1 milyar $'a indi. Merkezi yönetim borç stokunun %51'i döviz cinsinden; 2 yıllık getiri %37,09 ile %37'lik politika faizinin üstünde.

Dayattığı davranış · Politika faizine dokunmadan likiditeyi sıkılaştırma ve kuru rezervle kontrollü tutma eğilimi; rezerv kaybı sürerse faiz adımı gündeme gelir.

ABD · Fed ve HazineUS

Kısıt · Fed faizi %3,75–4,00; ekim artırım olasılığı %70–78. Hazine iki günde 114 milyar $'lık 5 ve 7 yıllık ihalede zayıf yabancı talebe rağmen borçlanmak zorunda kaldı.

Dayattığı davranış · Enflasyon beklentisini sabitlemek için sıkılaşmayı sürdürme; getiri yükselse de ihale takvimi değişmiyor.

Çin · Xi yönetimiCN

Kısıt · ABD'nin Çin mallarına ortalama tarifesi %36,5; tarım alımları yıllık yaklaşık 6,7 milyar $ hızında, 17 milyar $'lık taahhüdün yarısından az.

Dayattığı davranış · Kalıcı taviz vermeden kısa uzatmalarla zaman kazanma; nadir toprak kısıtını ertelenmiş koz olarak elde tutma.

İran · Tahran yönetimiIR

Kısıt · Hürmüz geçişleri günde 10 gemi civarında; BAE Bank Melli Iran'ın 8 şubesine dış ticaret işlemlerini yasakladı ve finansman kanalları daralıyor.

Dayattığı davranış · Süreli teklif ve şartlarla pazarlık gücünü koruma: 60 günlük ateşkes yol haritası ve ABD'ye 4–5 günlük süre.

Rusya · Kremlin ve MaliyeRU

Kısıt · Rafineri kapasitesinin %45'inden fazlası ve Krasnodar'daki tahıl ihracat kapasitesinin yaklaşık %90'ı devre dışı; 2026 açığının GSYH'nin %3'üne çıkması bekleniyor.

Dayattığı davranış · Savaş finansmanını iç vergi tabanına kaydırma ve tahıl–enerji ateşkesi için Türkiye ve ABD kanalını açık tutma.

Suudi Arabistan · Aramco ve koalisyonSA

Kısıt · Doğu-Batı boru hattı 22 Eylül'de düşük debiyle açıldı, tam kapasite haftalar alacak; çıkış limanı Yanbu 24 Eylül'de Husi füzelerinin hedefi oldu.

Dayattığı davranış · Kızıldeniz çıkışını hava savunmasıyla koruma ve Hürmüz dışı ihracatı sürdürme önceliği.

Matrisin söylediği

Matris iki ayrı zaman ölçeğinde sıkışma gösteriyor. Kısa vadede (günler–haftalar) belirleyici olan taban faiz: Fed'in ekim adımı ve ABD ihalelerindeki talep, Türkiye'nin rezerv ve getiri eğrisindeki baskıyı doğrudan besliyor. Orta vadede (aylar) ise büyük aktörlerin hepsi kalıcı karar yerine süreli erteleme seçiyor: Çin ve ABD 10 Ocak'a, İran 60 günlük ateşkese, Rusya sınırlı tahıl–enerji ateşkesine yöneliyor. Bu ertelemeler bugünkü riski azaltmıyor, belirli tarihlere yığıyor.

Modül A

Kısıt Matrisi

YAPISAL ORT. 4,0 · OPERASYONEL ORT. 3,0Yapısal kısıtlar baskın: sonuç, aktörlerin tercihlerinden çok bu sınırlarla belirlenir.

Yapısal kısıtlarkalıcı · iradeden bağımsız

  • Hürmüz kısıtı · İran

    5/5

    23 Eylül'de 10 emtia gemisi geçti; boğazın açılması İran–ABD yol haritasına bağlı.

  • Türkiye rezerv tamponu · Türkiye

    4/5

    Net rezerv 55,84 milyar $, swap hariç 43,1 milyar $; haftalık 6,41 milyar $'lık kayıp hızı kur savunmasının süresini sınırlıyor.

  • Fed'in sıkılaşma yolu · ABD

    4/5

    Faiz %3,75–4,00; ekim artırım olasılığı %70–78; New York Fed Başkanı yıl sonuna kadar bir artırımı makul buluyor.

  • Nadir toprak kozu · Çin

    3/5

    Çin'in 7 ek metale kısıtı 10 Ocak 2027'ye ertelendi, iptal edilmedi.

Operasyonel sürtünmegeçici · zamanla çözülür

  • Kızıldeniz çıkışına tehdit haftalar

    4/5

    Husiler Yanbu'ya balistik füze attı; yeniden açılan boru hattının ihracat limanı hedefte.

  • Zayıf ihale talebi günler

    3/5

    ABD 5 ve 7 yıllık ihalelerinde dolaylı katılım %54,31 ve %57,2; ortalama %64,6.

  • Veri revizyonları günler

    2/5

    Kpler'in Hürmüz ön verisi ertesi gün iki katına kadar revize ediliyor; günlük okuma yanıltıcı olabilir.

IVAtlantik-dışı perspektif: kör noktalar

Batı analizinin gözden kaçırdığı noktalar, yazar ve kurum adıyla. Devlet medyası her seferinde ayrıca işaretlenir.

  1. 1

    Lahey İndus kararı hukuken kazanıldı, sahada uygulanması zor

    Mian Ahmad Naeem Salik, Institute of Strategic Studies Islamabad (ISSI) · 21 Eylül 2026

    İslamabad'daki enstitünün brifine göre Tahkim Mahkemesi 31 Ağustos'ta İndus Suları Anlaşması'nın yürürlükte olduğuna ve Hindistan'ın tek taraflı askıya almasının geçersizliğine oybirliğiyle hükmetti. Yazar Pakistan'ın hukuki zemininin güçlendiğini ama bir icra mekanizması bulunmadığını, asıl mücadelenin 850 MW'lık Ratle projesi ve veri paylaşımında süreceğini vurguluyor. Batı'da Güney Asya su gerilimi çoğunlukla ikincil bir başlık; bu okuma su anlaşmalarının Hindistan–Pakistan ve Hindistan–Bangladeş hattında aynı anda sınandığını gösteriyor.

    Not: Hükümet fonlu bir enstitü; Pakistan'ın resmi tezine yakın. Hindistan kararı tanımıyor.

    issi.org.pk
  2. 2

    Yeni ABD yaptırım yasası Rusya'dan çok üçüncü ülkeleri hedefliyor

    Ivan Timofeev, Russian International Affairs Council (RIAC) · 22 Eylül 2026

    Moskova merkezli konseyin analizine göre ABD'nin yeni Rusya yaptırım yasası büyük ölçüde mevcut kararnameleri yasaya dönüştürüyor; asıl yenilikler %100'lük ikincil tarife ve finansal mesajlaşma yaptırımı. Yazara göre yük Rus enerjisi alan üçüncü ülkelere kayıyor ve Hindistan bunun ilk sınavı. Batı'da yasa Rusya'ya yönelik bir baskı aracı olarak okunurken, bu yorum asıl maliyetin Rus petrolü alan ülkelerde, dolayısıyla Türkiye gibi enerji ithalatçılarında doğabileceğine işaret ediyor.

    Not: Rus Dışişleri ve Eğitim bakanlıklarının kurucu ortak olduğu konsey; Moskova'nın tezine yakın.

    russiancouncil.ru
  3. 3

    Pekin'in zirve beklentisi: taviz değil, stratejik istikrar çerçevesi

    Global Times (başyazı) · 25 Eylül 2026devlet medyası

    Çin devlet medyasındaki başyazı zirveden somut tavizden çok yapıcı stratejik istikrar çerçevesinin onaylanmasını beklediğini yazıyor ve rekabetin sınırlı ve sağlıklı tutulmasını öneriyor. Temmuz 2026 itibarıyla Çin'de 84.000'den fazla ABD yatırımlı şirket bulunduğunu ve ABD–Çin İş Konseyi anketinde şirketlerin %92'sinin 2025'te kâr ettiğini öne çıkarıyor. Metin tarifelere, ihracat kontrollerine ve Tayvan'a değinmiyor; bu sessizlik Pekin'in iki aylık uzatmayı neden kabul edilebilir bulduğunu açıklıyor.

    Not: Devlet medyası başyazısı; rakamlar bağımsız olarak doğrulanmadı.

    globaltimes.cn
  4. 4

    Çin'in ticaret fazlası başkalarını dışlıyor mu? Pekin'in yanıtı

    Global Times (başyazı) · 22 Eylül 2026devlet medyası

    Başyazı Çin'in ticaret fazlasının ağustos itibarıyla dört ay üst üste 100 milyar $'ı aştığını kabul ediyor ama nedenini ABD ve Avrupa'daki yüksek tüketim, düşük tasarruf ve büyük bütçe açıklarına bağlıyor; aşırı kapasite tezini reddedip korumacılık yerine açıklık öneriyor. Bu okuma bugünkü tahvil piyasası tablosuyla birleştiğinde dikkat çekici: fazla veren ülkelerin tasarrufu, açık veren ülkelerin tahvil talebini besliyordu. ABD ihalelerinde dolaylı talebin ortalamanın altına inmesi bu dengenin gevşediğini düşündürüyor.

    Not: Devlet medyası başyazısı; dolaylı talep ile Çin tasarrufu arasındaki bağ bizim çıkarımımız.

    globaltimes.cn

VOlasılıklı senaryolar ve varlık sınıfı çıkarımları

Kesin tahmin verilmez. Yüzdeler kalibre edilmiş kanaattir, ölçüm değildir. Rakip açıklamalar yan yana konur.

  • H1Vade primi yüksek, ertelemeler sürer

    %50
    Tetikleyici
    Fed 28 Ekim'de artırır, ABD ihalelerinde dolaylı talep zayıf kalır; İran ve Çin dosyalarında süreli uzatmalar devam eder.
    Etki
    ABD 30 yıllık getiri %5,5'e yaklaşır, TCMB likiditeyi sıkılaştırır, Hürmüz geçişleri düşük kalır.
    Piyasa aktarımı
    Uzun vadeli tahvil getirileri yüksek kalır; dolar güçlü; Türkiye'de kısa vadeli TL getirileri politika faizinin üstünde, petrol 100–110 $ bandında.

  • H2Hürmüz açılır, faiz baskısı gevşer

    %30
    Tetikleyici
    ABD İran'ın 60 günlük ateşkes yol haritasını kabul eder, Hürmüz aşamalı açılır; güçlü veri serisi zayıflar.
    Etki
    Brent 100 $'ın altına iner, enflasyon beklentileri düşer, Fed'in ek artırım olasılığı azalır.
    Piyasa aktarımı
    Petrol ve navlun geriler; ABD getirileri %5'in altına döner; TL varlıkları ve Türkiye CDS'i rahatlar.

  • H3Çifte kırılma

    %20
    Tetikleyici
    İran süresi yanıtsız kalır ve Kızıldeniz'de ikinci saldırı dalgası gelir; ABD 30 yıllık getiri %5,5'i aşar.
    Etki
    Petrol ve uzun vade faizi aynı anda yükselir; gelişmekte olan ülkelerde rezerv ve kur baskısı sertleşir.
    Piyasa aktarımı
    Brent 110 $'ın üzerine çıkar, dolar güçlenir, Türkiye CDS'i 250 baz puanı aşar, oynaklık endeksleri sıçrar.

Yüzdeler kalibre edilmiş kanaattir, ölçüm değildir.

Modül C

Varlık Sınıfı ve Pozisyonlama Çıkarımları

Varlık sınıfıMaruziyetAktarım kanalıH1H2H3BeklenenKanaatVadeİzlenecek
Egemen borçABD uzun vadeli tahvil getirileriVade primi ve ihale talebi++−−+++0,80●●●0–3 ay30 yıllık getirinin %5,5 eşiği ve ihalelerde dolaylı katılım
Egemen borçTL devlet tahvili eğrisinin kısa ucuRezerv baskısı ve faiz dışı sıkılaştırma−+−−−0,60●●●0–3 ay2 yıllık getirinin %37 politika faizine göre konumu
EmtiaHam petrol eğrisiHürmüz ve Kızıldeniz çıkışı+−−+++0,30●●●0–3 ayHürmüz günlük geçiş sayısı ve İran süresine ABD yanıtı
DövizDolar/TLGüçlü dolar ve rezerv kullanımı+−+++0,60●●●0–3 ayHaftalık net rezerv ve kurun 50 eşiği
KrediGelişmekte olan ülke egemen kredi primleriKüresel taban faiz ve dolar+−+++0,60●●●0–3 ayTürkiye CDS'inin 250, Arjantin ülke riskinin 566 baz puana göre seyri
Navlun ve sigortaKızıldeniz ve Körfez tanker navlunuYanbu ve Hürmüz'e yönelik saldırılar+−−+++0,30●●●0–3 ayYanbu'dan yükleme ve savaş riski primi

Okuma: ++ güçlü yapısal destek · + destek · 0 nötr · − baskı · −− güçlü baskı. “Beklenen”, senaryo olasılıklarıyla ağırlıklandırılmış yöndür. H1: Vade primi yüksek, ertelemeler sürer · H2: Hürmüz açılır, faiz baskısı gevşer · H3: Çifte kırılma.

Varlık sınıfı düzeyinde, senaryoya koşullu genel analizdir. Belirli bir menkul kıymet, fiyat hedefi ya da işlem zamanlaması içermez; kişiye özel yatırım tavsiyesi değildir (6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu).

Ek 1Türkiye panosu

Politika faizi
%37,00
10 Eylül'de sabit; gecelik borç verme %40, borçlanma %35,5.
2 yıllık getiri
%37,09
24 Eylül'de 23 Eylül'deki %36,43'ten yükselerek politika faizini aştı.
10 yıllık getiri
%32,64
24 Eylül; 23 Eylül'de %32,52.
Dolar/TL
48,87
24 Eylül; 22–23 Eylül'deki 48,82–48,84 zirve bölgesinde.
5 yıllık CDS
240,86 bp
23 Eylül; 18 Eylül'de 232,80. 250 eşiğinin altında.
Brüt rezerv
174,4 milyar $
18 Eylül haftası, haftalık −4,32 milyar $.
Net rezerv
55,84 milyar $
Haftalık −6,41 milyar $; temmuz sonundan beri ilk kez 60 milyar $'ın altında.
Swap hariç net rezerv
43,1 milyar $
Haftalık −6,8 milyar $.
TÜFE (ağustos, yıllık)
%31,51
OECD 2026 enflasyon tahmini %31,5.
BIST 100
12.888,33
24 Eylül'de %2,74 düşüş; bankacılık −%3,06.
Motorin (İstanbul Avrupa)
93,45 TL
25 Eylül'den geçerli, 2,55 TL zam; bir gün önce yaklaşık 5,5 TL indirim yapılmıştı.
İşsizlik (temmuz)
%8,1
Mevsimsellikten arındırılmış, 0,5 puan artış; ağustos verisi henüz yok.
Büyüme tahmini 2026
%2,7–3,0
OECD %2,7 (23 Eylül), EBRD %3 (24 Eylül).

Ek 2 · Okuma önerisi

Trade Wars Are Class Wars: How Rising Inequality Distorts the Global Economy and Threatens International Peace

Matthew C. Klein, Michael Pettis · Yale University Press, 2020 · yalebooks.yale.edu

Özet · Ekonomi gazetecisi Klein ile finans profesörü Pettis, ticaret fazlaları ve açıklarını ülkeler arası rekabetin değil, ülke içindeki gelir dağılımı ile tasarruf–tüketim tercihlerinin sonucu olarak okuyor. Kitaba göre Çin ve Almanya gibi fazla veren ekonomilerde hane gelirinin bastırılması tasarrufu dışarı taşıyor; bu tasarruf ABD'de borç ve açık olarak karşılık buluyor. Yazarlar ticaret savaşlarını bu iç dengesizliklerin dışa yansıması olarak ele alıyor.

Ne kazandırır · Xi–Trump zirvesinin neden yalnızca iki aylık uzatma üretebildiğini ve ABD tahvil ihalelerinde yabancı talebin neden zayıfladığını aynı çerçevede okumayı sağlıyor: fazla veren ülkelerin tasarrufu ile açık veren ülkenin borçlanma maliyeti arasındaki bağı açıklıyor.

·Metodolojik şeffaflık: bu sayının bilmediği

Doğrulanamayan kalemler

  • TCMB rezerv kaybının ne kadarının doğrudan döviz satışından kaynaklandığı resmi olarak açıklanmadı.
  • Etiyopya ordusunun 272 TPLF savaşçısını öldürdüğü açıklaması bağımsız olarak doğrulanamadı.
  • Xi'nin Tayvan'a ilişkin cümlesinin tam metni ve Boeing için 140 uçak rakamı birincil kaynaktan doğrulanamadı.
  • 24 Eylül için Türkiye 5 yıllık CDS kapanışı erişilen kaynaklarda yoktu; son değer 23 Eylül.
  • Husi saldırılarında hasar olup olmadığı doğrulanamadı; koalisyon tüm füzelerin önlendiğini açıkladı.

Çelişen kaynaklar (ikisi de raporlandı)

  • Brent vadeli 24 Eylül kapanışı kaynağa göre 106,45–106,77 $; bültende CNBC'nin 106,60 $'lık uzlaşma fiyatı kullanıldı. 23 Eylül kapanışı için kayıtlı değerimiz 103,31 $, investing.com ve Yahoo ise 103,08 $ gösteriyor; kayıtlı değer değiştirilmedi.
  • ABD 10 yıllık getirisi 24 Eylül'de ABD Hazinesi par eğrisinde %5,18, piyasa kapanış verilerinde %5,10–5,16.
  • Ekim FOMC artırım olasılığı kaynağa göre %69,7–77,5.
  • Kpler'in Hürmüz verisi ertesi gün revize ediliyor: 21 Eylül 2'den 4'e, 22 Eylül 3'ten 7'ye. Kayıtlı 21 ve 22 Eylül değerlerimiz ilk ön verilerdir.
  • Rusya 2027 bütçe açığı: The Moscow Times ve Meduza %2, Reuters %2,2.

Eskimiş veri uyarısı

  • İşsizlik oranı temmuz 2026 verisidir; ağustos verisi henüz açıklanmadı.
  • TÜFE ağustos 2026 verisidir; eylül verisi ekim başında açıklanacak.

Senaryo yüzdeleri kalibre edilmiş kanaatlerdir, ölçüm değildir. Devlet medyası kaynakları ayrıca işaretlenmiştir. Bu sayı bilgi amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Üretim hattı ve kurallar: metodoloji · kaynak evreni · Doğruluk karnesi

Başlıca kaynaklar

  1. MarketScreener — ABD 7 yıllık ihale getirisi 33 yılın zirvesinde
  2. CNBC — Fed'den Williams: yıl sonuna kadar bir artırım daha
  3. Cumhuriyet — TCMB rezervlerinde sert düşüş
  4. Al Jazeera — Koalisyon Husilerin 6 balistik füzesini düşürdüğünü açıkladı
  5. NBC News — ABD ve Çin ticaret ateşkesini uzattı
  6. The National — İran ve ABD New York'ta görüştü