OrtaVI Enerji Politiği ve Arz Güvenliği6 Kasım 2026, Cuma
Ankara Girit–Kıbrıs kablosundan sonra veri kablosuna da karşı NAVTEX çıktı
Yunanistan 6 Kasım'da Girit–Kıbrıs elektrik kablosunun etütleri için NAVTEX yayımladı, Türkiye dakikalar içinde 1105/26 sayılı karşı uyarıyla yanıt verdi. Ankara aynı gün Suudi Arabistan'ı Yunanistan'a bağlayacak East to Med veri kablosunun etüdüne de itiraz etti.
Yunanistan'ın iletim şirketi ADMIE ve Great Sea Interconnector şirketi 6 Kasım'da Fransız bayraklı Abeille Marengo gemisinin güzergâh etütlerine yeniden başlayacağını duyurdu. Greek Reporter'a göre projenin maliyeti 1,9 milyar avro, AB'nin taahhüdü yaklaşık 658 milyon avro. Etütler Temmuz 2024'ten beri durmuştu. Hürriyet Daily News'e göre NAVTEX, Fransız Meridiam'ın projede çoğunluk hissesini almasından 3 ay sonra geldi.
Türkiye'nin 1105/26 sayılı karşı NAVTEX'i, Yunan HA15-1411/26 uyarısına yanıt olarak çıktı. Ankara etüt alanının bir kısmının 18 Mart 2020'de BM'ye bildirdiği kıta sahanlığında kaldığını ve rıza vermediğini bildirdi. Dışişleri Bakanlığı Yunan ve Rum uyarılarını iptal ettiğini açıkladı. Atina'daki diplomatik kaynaklar ise operasyonun şirket takvimine göre süreceğini söyledi.
Ankara aynı gün ikinci bir karşı NAVTEX yayımladı. Bu uyarı, GKRY'nin East to Med Corridor veri kablosu için Kobi Ruegg gemisine verdiği izni hedef aldı. Cyprus Mail'e göre bu GKRY uyarısı 19 Kasım'da yürürlüğe giriyor. Türkiye uyarının yetkisiz bir istasyondan çıktığını ve alanın Türk NAVTEX sorumluluğunda olduğunu savundu. Böylece uyuşmazlık 1 enerji kablosundan 2 deniz altı altyapı hattına genişledi.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Ankara itirazını elektrik kablosundan veri kablosuna genişletti; bu, Doğu Akdeniz'de deniz altı altyapısının tamamını kıta sahanlığı pazarlığına bağlama girişimi. Yunan kaynakları gemiye doğrudan müdahaleyi düşük ihtimal görüyor. En olası yol, etütlerin telsiz uyarıları ve karşı NAVTEX'ler altında yavaş ilerlemesi ve projenin finansman takviminin uzaması.
Olası etkiler
- GSI takvimiOlumsuzOrta vade
Temmuz 2024'ten beri duran 1,9 milyar avroluk proje, her karşı NAVTEX'te yatırımcı ve kablo üreticisi için yeni bir gecikme riski taşır.
- Veri kablolarıOlumsuzOrta vade
East to Med itirazı, Körfez–Avrupa veri hatlarının güzergâh izinlerini de Türkiye ile koordinasyona bağlıyor; sigortacılar etüt gemileri için risk değerlendirmesini sıkılaştırabilir.
- TürkiyeBelirsizOrta vade
Ankara, Mersin'den KKTC'ye boru hattı NAVTEX'iyle kendi altyapı iddiasını da masaya koyarak pazarlık alanını genişletiyor.
İhtimaller
- 1Uyarı altında etüt%55
Abeille Marengo etütleri sürdürür, Türk donanması izler ve telsizle uyarır, temas olmaz.
İzlenecek: Etüt gemisinin tartışmalı alana girip girmediği
- 2Yeniden askıya alma%30
Fransa ya da Yunanistan gerilimi azaltmak için etütleri tartışmalı alanın dışında tutar ya da erteler.
İzlenecek: ADMIE ve GSI şirketinin takvim açıklamaları
- 3Deniz temasına varan tırmanma%15
Türk savaş gemileri etüt gemisinin rotasını fiilen keser.
İzlenecek: Bölgede Türk donanmasının yeni NAVTEX ve tatbikat ilanları
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- GSI maliyeti▼ 1,9 mlr €
- AB taahhüdü▼ ~658 mn €