OrtaIV Makro Politika ve Borç Piyasaları16 Kasım 2026, Pazartesi
Ekim bütçesinde faiz gideri bir yılda neredeyse ikiye katlandı
Hazine ve Maliye Bakanlığı verisine göre merkezi yönetim bütçesi ekimde 481,1 milyar lira açık verdi. Faiz gideri 301,3 milyar liraya çıktı; bir yıl önce 157,4 milyar liraydı.
Bakanlık verileri 16 Kasım'da açıkladı. Ekim gelirleri %13,2 artışla 1,298 trilyon liraya çıktı. Giderler ise %29,9 artışla 1,779 trilyon lirayı buldu. Vergi gelirleri yalnız %16,9 büyüdü ve 1,141 trilyon lirada kaldı. Faiz gideri bir yılda %91,4 arttı. Faiz dışı denge 179,8 milyar lira açık verdi; geçen ekim bu açık 65,8 milyar liraydı. Eylül açığı da 532,2 milyar liraydı.
Kısıt harcama değil, faiz. Ocak–ekim faiz gideri %40,3 artışla 2,552 trilyon liraya ulaştı. On aylık açık 1,441 trilyondan 2,321 trilyon liraya çıktı. Bu açık, 2,713 trilyon liralık yıllık hedefin yaklaşık %86'sı. Faiz dışı fazla ise 379,3 milyar liradan 231 milyar liraya indi. Hazine borcunu da pahalı çeviriyor. 9 Kasım ihalesinde 2 yıllık tahvilin bileşik faizi %39,51, 4 yıllığınki %39,07 oldu.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Bütçe açığı artık faiz kaynaklı büyüyor. On ayda faiz dışı denge hâlâ 231 milyar lira fazla veriyor, ama ekimde tek ayın faizi 300 milyar lirayı aştı. Yıllık hedefe kalan pay 392 milyar lira; bu, ekim açığından bile az. En olası yol, 2,713 trilyonluk yıllık hedefin aşılması.
Olası etkiler
- İç borç piyasasıOlumsuzOrta vade
Hazine artan açığı %39'un üzerindeki bileşik faizle finanse ediyor. Bu maliyet gelecek yılın faiz giderini de büyütüyor ve borç çevirme yükünü artırıyor.
- Para politikasıOlumsuzOrta vade
Genişleyen açık TCMB'nin sıkı duruşunu uzatma gerekçesi oluyor. Sıkı duruş sürdükçe faiz gideri de yüksek kalıyor; döngü kendini besliyor.
- Vergi tabanıOlumsuzKısa vade
Ekimde vergi gelirleri %16,9, faiz gideri %91,4 arttı. Gelir artışı faiz yükünün çok gerisinde kalınca açığı kapatmak için yeni gelir önlemi baskısı doğar.
İhtimaller
- 1Yıllık hedef aşılır%65
Kasım ve aralık açıkları kalan 392 milyar liralık payı geçer, yıl sonu açığı hedefin üstünde kapanır.
İzlenecek: Kasım bütçe verisinin aralık ortasında 200 milyar liranın üzerinde açık göstermesi
- 2Hedef sınırında kalınır%25
Kasımda gelir tahsilatı güçlenir, yıl sonu açığı hedefe çok yakın kapanır.
İzlenecek: Kasım faiz dışı dengesinin yeniden fazla vermesi
- 3Açık hedefin altında kalır%10
Faiz gideri aralıkta belirgin geriler ve harcamalar kısılır.
İzlenecek: Aralık bütçesinde faiz giderinin 200 milyar liranın altına inmesi
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Ekim faiz gideri (yıllık)▼ +%91,4
- Ekim bütçe açığı▼ 481,1 milyar TL
- Yıllık açık hedefinin kullanılan payı▼ %86
Kaynaklar
- Gazete Oksijen — Merkezi yönetim bütçesi ekimde 481 milyar 91 milyon lira açık verdi
- Emlak Haber Ajansı — Bütçe ekimde 481,1 milyar lira açık verdi, faiz yükü arttı
- Paratic — Bütçe açığı ekimde 481 milyar TL'yi, 10 ayda 2,3 trilyon TL'yi aştı
- Yeniçağ (AA) — Hazine iki tahvil ihalesinde 73,4 milyar lira borçlandı