İçeriğe geç
BölgeTürkiye ve Çevresi

OrtaVI Enerji Politiği ve Arz Güvenliği17 Kasım 2026, Salı

Irak on yılı aşkın süredir kapalı federal hattan Ceyhan'a pompalamaya başladı

Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hudayr 17 Kasım'da Kerkük–Ceyhan boru hattından ihracat için pompalamanın yeniden başladığını açıkladı. Hat günde 120 bin varille açıldı; hedef kademeli olarak 500 bin varil.

CEYHAN konumu

Asharq Al-Awsat'ın aktardığı Reuters haberine göre 960 kilometrelik hat 2014'te IŞİD saldırıları yüzünden durmuştu. Hat bir dönem küresel arzın yaklaşık %0,5'ini taşıyordu. Daily Sabah'a göre Hudayr yeniden açılışı bakım, onarım ve test çalışmalarının bitmesine bağladı. Bakan adımı ihracat rotalarını çeşitlendirme hamlesi saydı. Kuzey ihracatının iskontosuz satılabildiğini de söyledi.

Kısıt, Ceyhan'a ulaşan hacim. Kurdistan 24'e göre Petrol Bakanlığı ekimde tüm güzergâhlardan ihracatın günde 3,4 milyon varili aştığını açıkladı. Yükün büyük kısmı hâlâ Basra'dan çıkıp Hürmüz'ü geçiyor. Aynı habere göre Ceyhan akışı 2 Kasım'da günde 500 bin varile çıktı; bu rakamı resmî kaynak doğrulamadı. Bunun yaklaşık 200 bin varili kamyonla kuzeye taşınan Basra petrolüydü. Irak ile Türkiye'nin 1 Ağustos'ta imzaladığı 1 yıllık anlaşma ise en az 750 bin varil öngörüyor.

Yeni hat, Kürdistan Bölgesi hattına paralel ikinci bir kuzey çıkışı açıyor. Reuters'ın aktardığı değerlendirmeye göre net etki, arzın yeterli olmasına ve hacmin mevcut sevkiyatlara ek gelip gelmemesine bağlı. Hat 500 bin varile ulaşırsa 750 bin varillik taahhüt ilk kez erişilebilir hâle gelir. Bu çıkarım Talay'a aittir.

Talay değerlendirmesi

Sonuç

Irak, Hürmüz'e bağımlılığı azaltmak için Türkiye üzerinden ikinci bir boru hattı çıkışı açtı. Açılış hacmi günde 120 bin varille küçük, toplam ihracatın %4'ünden az. Hattın değeri hacminden çok seçenek yaratmasında. En olası yol, akışın kademeli artması ama 750 bin varillik taahhüdün 2026'da tutturulamaması.

Olası etkiler

  • TürkiyeOlumluOrta vade

    Ceyhan'dan geçen hacim arttıkça Türkiye'nin transit geliri ve Akdeniz'deki ticaret merkezi rolü güçlenir. 1 Ağustos anlaşmasındaki asgari akış da ilk kez ulaşılabilir hâle gelir.

  • Hürmüz bağımlılığıBelirsizKısa vade

    Kuzey çıkışı büyüse de günde 3,4 milyon varillik ihracatın büyük kısmı hâlâ Basra'dan çıkıyor. Boğazdaki saldırılar Irak gelirinin ana riski olarak kalıyor.

  • Akdeniz ham petrol arzıOlumluOrta vade

    Kuzey petrolü iskontosuz satılabiliyor; bu, Akdeniz rafinerilerine Körfez rotasına göre daha az riskli bir tedarik kaynağı ekliyor.

İhtimaller

  1. 1
    Kademeli artış, taahhüdün altında%55

    Federal hat birkaç ay içinde 300 bin varilin üzerine çıkar, toplam Ceyhan akışı yine de 750 bin varilin altında kalır.

    İzlenecek: Irak Petrol Bakanlığı'nın aylık Ceyhan ihracat rakamı

  2. 2
    Hızlı artış, taahhüt tutar%25

    Federal hat 500 bin varile yaklaşır ve Ceyhan toplamı 750 bin varili aşar.

    İzlenecek: Ceyhan yüklemelerinin AIS verisinde günde 750 bin varili geçmesi

  3. 3
    Hat yeniden kesintiye uğrar%20

    Teknik arıza ya da saldırı akışı durdurur, kuzey ihracatı eski düzeyine döner.

    İzlenecek: Kerkük–Ceyhan hattında saldırı ya da arıza açıklaması

Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.

Piyasa tepkisi

Etkilenen göstergeler

  • Federal hattın açılış akışı▲ 120 bin varil/gün
  • Federal hat hedefi▲ 500 bin varil/gün
  • Anlaşmadaki asgari akış▼ 750 bin varil/gün

Kaynaklar

  1. Asharq Al-Awsat (Reuters) — Iraq Resumes Crude Oil Pumping for Export Purposes via Pipeline to Türkiye, Oil Minister Says
  2. Daily Sabah — Iraq resumes oil pumping for export purposes via pipeline to Türkiye
  3. Kurdistan 24 — Iraq's Ceyhan oil exports hit 500,000 barrels
Paylaş