OrtaIV Makro Politika ve Borç Piyasaları3 Ekim 2026, Cumartesi · 10:00 TSİ
Eylül ihracatı 26 milyar dolarla tarihin en yüksek eylül rakamına ulaştı
Ticaret Bakanlığı'nın 3 Ekim'de açıkladığı öncü veriye göre eylül ihracatı yıllık %15,4 artışla 26 milyar $'a çıktı. İthalat %5,9 artışla 31,2 milyar $'da kaldı ve aylık dış ticaret açığı 5,2 milyar $'a geriledi.
Bakanlığın verisine göre ocak–eylül ihracatı %5,2 artışla 211 milyar $'a ulaştı. Yıllıklandırılmış mal ihracatı 283,7 milyar $ ile rekor kırdı ve Orta Vadeli Program'ın 2026 için koyduğu 282 milyar $'lık hedefi 3 ay erken geçti. AA'ya göre eylül rakamı, 26,3 milyar $'lık Aralık 2025'in ardından tek ayda görülen en yüksek ikinci ihracat. İhracatın ithalatı karşılama oranı eylülde %83,2'ye çıktı; Anka'ya göre bu oran son 14 ayın zirvesi.
Açık tarafında tablo daha zayıf. Ocak–eylül ithalatı 282 milyar $'a, 9 aylık dış ticaret açığı 71 milyar $'a ulaştı. Yıllıklandırılmış açık 96 milyar $ ile 2025 yılı sonundaki 92,2 milyar $'ı aştı. Bakan Bolat 3 Ekim'de açığın enerji maliyetlerindeki artışa rağmen sınırlandığını söyledi; eylülün enerji ithalatı faturası öncü veride ayrı açıklanmadı.
Artışın kaynağı tartışmaya açık. TİM'e göre eylülde İsviçre'ye ihracat %599, ABD'ye ihracat %42,5 arttı; İsviçre sıçramasının hangi ürün grubundan geldiği öncü veride açıklanmadı ve doğrulanamadı. Anka'ya göre orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatı yıllıklandırılmış 117,6 milyar $'a çıktı ve 9 aylık ihracatın %43,7'sini oluşturdu.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Eylülde 5,2 milyar $'a gerileyen aylık açık, rezervi zorlayan döviz talebine kısa bir nefes aldırıyor. Yıllıklandırılmış açık ise 96 milyar $ ile 2025 sonunun üstünde kalıyor; tek ayın iyileşmesi yapısal tabloyu değiştirmiyor. İsviçre'ye %599'luk sıçramanın kaynağı açıklanmadığı için ihracat artışının ne kadarının kalıcı olduğu belirsiz.
Olası etkiler
- Cari denge ve rezervOlumluKısa vade
Eylül açığının 5,2 milyar $'a inmesi, ekim başında yayımlanacak rezerv ve cari işlemler verisinde döviz çıkışının yavaşladığı izlenimini destekleyebilir.
- Dış finansman ihtiyacıOlumsuzOrta vade
Yıllıklandırılmış 96 milyar $'lık açık 2025 sonunu aştığı sürece Türkiye'nin dış finansman ihtiyacı yüksek kalır ve tek aylık iyileşme bunu dengelemez.
- İhracatçı sektörlerOlumluOrta vade
Orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin 9 aylık ihracattaki %43,7 payı, ihracat artışının bir bölümünün tek seferlik kalemlere dayanmadığını gösteriyor.
İhtimaller
- 1Açık yüksek ama dengeli kalır%55
Aylık açık 5–7 milyar $ bandında seyreder, yıllıklandırılmış açık 96 milyar $ civarında yatay kalır.
İzlenecek: Ekim sonunda TÜİK'in eylül kesin dış ticaret verisi ve enerji ithalatı kalemi
- 2Enerji faturası açığı yeniden büyütür%30
Enerji ithalatı yükseldikçe ekim açığı yeniden genişler ve eylüldeki iyileşme tek aylık kalır.
İzlenecek: Ekim öncü verisinde ithalatın %10'un üzerinde artması
- 3İhracat ivmesi kalıcılaşır%15
İhracat artışı ekimde de %10'un üzerinde sürer ve yıllıklandırılmış açık gerilemeye başlar.
İzlenecek: Kasım başındaki ekim öncü verisinde karşılama oranının %80'in üzerinde kalması
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Eylül ihracatı (yıllık)▲ +%15,4
- Eylül dış ticaret açığı▲ 5,2 milyar $
- Yıllıklandırılmış açık▼ 96 milyar $