YüksekIV Makro Politika ve Borç Piyasaları26 Ekim 2026, Pazartesi
Merkez Bankası şirket tahvili ödemelerini kredi büyüme sınırının dışına aldı
TCMB, yıl sonuna kadar vadesi dolan özel sektör TL tahvillerini ödemek için açılan TL kredileri büyüme sınırından muaf tuttu. Aynı akşam SPK, fon krizinin merkezindeki Tera ve Pusula portföy şirketlerinin faaliyetlerini geçici olarak durdurdu.
Cumhuriyet'in 26 Ekim sabahı yayımladığı habere göre Merkez Bankası bankalara gönderdiği yazıyla yeni bir istisna getirdi. Banka dışı özel sektörün yurt içinde ihraç ettiği ve itfası yıl sonuna kadar düşen TL borçlanma araçlarını ödemek için açılan TL krediler, ticari kredi büyüme sınırına sayılmayacak. Banka gerekçe olarak makrofinansal istikrarı ve likidite yönetimini gösterdi. Hürriyet Daily News'e göre Bakan Şimşek 20 Ekim'de özel sektör tahvil piyasasını yaklaşık 1 trilyon lira, yıl sonuna kadar vadesi dolacak kısmı 26,5 milyar lira olarak açıklamıştı.
Bloomberg HT'nin 26 Ekim 21.40'ta yayımladığı habere göre SPK, Tera Portföy ve Pusula Portföy'ün sermaye piyasası faaliyetlerini geçici olarak durdurdu. 17 Eylül kararlarıyla tasfiyeye girmemiş Tera fonlarını İş Bankası, Pusula fonlarını Ziraat Bankası tasfiye edecek. Daily Sabah'a göre SPK aynı gün profesyonel müşteri olmak için aranan finansal varlık eşiğini 10 milyon liradan 50 milyon liraya çıkardı. Hürriyet Daily News'e göre asgari işlem hacmi eşiği de 5 milyon liradan 25 milyon liraya yükseldi.
Hürriyet Daily News'e göre fon krizi 455 bin yatırımcıyı etkiledi ve SPK eylülde toplam varlığı 900 milyar lirayı aşan 131 fonun tasfiyesine karar verdi. İki karar aynı soruna iki uçtan dokunuyor: SPK fon tarafındaki tasfiyeyi 2 şirkette derinleştirirken TCMB tahvil çevirmekte zorlanabilecek şirketlere banka kapısını aralıyor. İstisnanın kredi büyümesine ne kadar alan açacağına dair bir tutar 26 Ekim itibarıyla açıklanmadı.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
TCMB, fon krizinin bir sonraki halkası olabilecek şirket tahvili çevirme sorununu yıl sonundaki 26,5 milyar liralık vade için banka kredisine yönlendiriyor. İstisna dar ve süreli; sıkı para duruşunu bozmadan likidite sıkışmasını kesmeyi amaçlıyor. SPK'nın aynı gün 2 şirkete daha müdahalesi, temizliğin sürdüğünü ve fon tarafında yeni kayıp kalemleri çıkabileceğini gösteriyor.
Olası etkiler
- Şirket tahvilleriOlumluKısa vade
Yıl sonuna kadar vadesi dolan 26,5 milyar liralık itfa için bankadan çevirme imkânı, temerrüt riskini kısa vadede düşürür.
- BankalarBelirsizOrta vade
Kredi sınırı dışındaki bu krediler bankaların şirket tahvili riskini kendi bilançosuna taşır; kredi notu düşük ihraççılar yine dışarıda kalabilir.
- Fon yatırımcısıOlumsuzOrta vade
Tera ve Pusula fonlarının da tasfiyeye girmesi, 455 bin yatırımcıyı etkileyen krizde geri ödeme takvimini uzatabilir.
İhtimaller
- 1Dar istisna yeterli olur%55
Yıl sonu itfaları banka kredisiyle çevrilir, tahvil piyasasında temerrüt haberi sınırlı kalır.
İzlenecek: Kasım–aralık şirket tahvili ihraç ve itfa verileri; KAP'ta temerrüt açıklamaları
- 2İstisna genişletilir%30
Sıkışma 2027 vadelerine yayılır, TCMB istisnanın süresini ya da kapsamını büyütür.
İzlenecek: TCMB'nin bankalara yeni makroihtiyati yazısı
- 3Temerrüt dalgası%15
Kredi notu düşük ihraççılar banka finansmanı bulamaz, birkaç tahvilde ödeme aksar.
İzlenecek: Özel sektör tahvillerinde ödeme gecikmesi bildirimleri
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Yıl sonuna kadar tahvil itfası▲ 26,5 mlr TL
- Profesyonel müşteri eşiği▲ 50 mn TL
Kaynaklar
- Cumhuriyet — TCMB'den kredi büyüme sınırı kararı: Yıl sonuna kadar geçerli olacak
- Hürriyet Daily News — Central Bank moves to support corporate bond market liquidity
- Bloomberg HT — SPK, Tera ve Pusula Portföy'ün faaliyetlerini geçici olarak durdurdu
- Daily Sabah — Türkiye halts market activities of 2 portfolio firms in fund case