Lowy'de yazan Tayvanlı uzmana göre Pakistan Tek Çin politikasını gökyüzüne taşıdı

Tayvan-Asya Değişim Vakfı'ndan Sana Hashmi, Lowy Enstitüsü'nün yayını The Interpreter'da 6 Kasım'da çıkan yazısında Pakistan'ın ekimde Tayvan'ın iki havayolu şirketine, China Airlines ve EVA Air'e, hava sahasından transit geçişi yasakladığı haberlerini ele alıyor. Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Asif, sivil havacılık biriminin Tek Çin politikasını izlediğini ve yalnız anakara Çin'e izin verildiğini söyledi. Tek Çin politikası, Pekin'in Tayvan'ı kendi toprağı sayan tutumunu diplomatik olarak tanıma anlamına geliyor.

Yasak kısa süre sonra açıklama yapılmadan kaldırıldı; iki şirkete 27 Mart 2027'ye kadar geçiş izni verildi, sonrası belirsiz. Hashmi, Çin'in kendisinin Tayvan ticari uçaklarına böyle bir kısıt koymadığını vurguluyor. Pakistan'la Tayvan arasındaki bağ zaten zayıf: Tayvan'da 900'ü biraz aşan Pakistanlı yaşıyor, iki taraf arasında temsilcilik ve doğrudan uçuş yok. Nisan 2026'da Seyşeller, Mauritius ve Madagaskar da Tayvan Devlet Başkanı Lai Ching-te'nin Esvatini gezisi için verilen üst geçiş izinlerini geri çekmişti.

Yazar iki açıklama tartışıyor: Pekin'in talebi ya da Pakistan'ın ABD'ye yakınlaşırken Pekin'e sadakatini göstermek için kendiliğinden davranması. Hashmi'ye göre Pakistan hava sahası Tayvan'ın Orta Doğu ve Avrupa uçuşları için kullanışlı; Mart 2027'den sonra yenilenecek bir yasak rota uzunluğunu ve maliyeti artırır, ama Tayvan'a uzun vadeli etkisi sınırlı kalır. Asıl kaygı emsal: Tayvan'ın ICAO'da, yani BM'nin sivil havacılık örgütünde temsil edilmemesi havacılığı Çin'in diğer ortakları üzerinden kullanabileceği bir baskı noktasına çeviriyor.