
I Jeo-Ekonomi ve DarboğazlarOrta Doğu ve Kuzey Afrika
Ankara'dan Babülmendep okuması: Husiler boğazı kapatmadan geçişin maliyetini belirleyebilecek konuma geldi
- Kurum
- Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM)
- Yazar
- Kaan Devecioğlu
- Ülke · dil
- Türkiye · İngilizce
- Bağ
- Bağımsız, kâr amacı gütmeyen enstitü
Özet
ORSAM'ın 25 Eylül'de İngilizce yayımladığı, ilk kez 21 Eylül'de Türkçe olarak çıkan yazısında Kaan Devecioğlu, Husilerin Muha limanını alıp Perim (Mayyun) adası ve Hanîş adalarına doğru ilerlemesinin Babülmendep'i yeniden dünya gündemine taşıdığını savunuyor. Yazara göre asıl mesele birkaç kasabanın el değiştirmesi değil: bu 3 noktanın tek bir askerî sistemde birleşmesi, gemisavar füze, insansız hava ve deniz aracı, mayın ve kıyı gözetimiyle desteklenirse, boğazı fiziksel olarak kapatmadan geçişi pahalı ve öngörülemez kılan bir deniz inkârı kapasitesi doğuruyor. Yazar, IMF PortWatch'ın 18 Eylül'de yayımladığı veriye göre 17 Eylül'de 23 yük gemisinin geçtiğini, yani trafiğin sürdüğünü not ediyor.
Devecioğlu ikinci halkayı Hürmüz'e bağlıyor: Hürmüz baskı altındayken Suudi petrolünün Yanbu üzerinden Kızıldeniz'e yönlendirilmesi, Asya'ya giden varillerin yine Babülmendep'ten geçmesi demek; iki boğaz artık aynı enerji zincirinin iki zayıf halkası. Yazı, Washington'ın Riyad'ın beklediği doğrudan askerî müdahale yerine Umman'da Husilerle temas kurduğunu, bunun seçici bir geçiş rejimi riskini doğurduğunu belirtiyor ve 3 tırmanma senaryosu sıralıyor: seçici baskı, Suudi destekli karşı taarruz ve kalıcı deniz inkârı mimarisi. Türkiye için ise Somali'deki deniz eğitimi, Çağrı Bey sondaj gemisi ve uzay üssü projesi nedeniyle boğazın artık uzak bir Yemen meselesi olmadığı sonucuna varıyor.
Kör nokta
Batı'nın kaçırdığı: Batı'da Babülmendep çoğunlukla navlun ve sigorta başlığı olarak okunurken Ankara, boğazı Somali'deki askerî, enerji ve uzay yatırımlarının hemen kuzeyindeki bir güvenlik sorunu olarak görüyor. Bu okumanın zayıf yanı: yazı Husilerin füze ve insansız araç stoklarını, İran'ın ikmal kapasitesini ve günlük geçişlerin eğilimini sayısal olarak ölçmüyor; tek günlük 23 gemi verisi eğilim göstermez.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Yazının ana tezi, boğazın kapanması yerine geçiş maliyetinin Husilerce belirlenmesi, piyasa davranışıyla uyumlu: trafik sürüyor ama sigorta ve rota kararları güvenlik algısına bağlanıyor. Hürmüz'deki baskı sürdükçe Yanbu çıkışı Babülmendep'e bağımlı kalacağı için Kızıldeniz'deki her tırmanma Körfez petrolünün iki yolunu birden sıkıştırır; Türkiye açısından Somali varlığı bu riski doğrudan bir güvenlik başlığına çeviriyor.
Olası etkiler
- Navlun ve sigortaOlumsuzKısa vade
Husilerin Muha–Perim–Hanîş hattında konumlanması, boğaz kapanmasa bile savaş riski primlerini yüksek tutar ve bazı armatörleri Ümit Burnu rotasına iter.
- Körfez petrol ihracatıOlumsuzOrta vade
Hürmüz'ü atlatmak için Yanbu'ya taşınan Suudi petrolü Asya'ya giderken yine Babülmendep'ten geçtiği için alternatif rota güvenlik açısından tam bir sigorta sağlamıyor.
- Türkiye–Somali varlığıOlumsuzUzun vade
Somali'deki deniz eğitimi, Çağrı Bey sondajı ve uzay üssü projesi, Babülmendep'teki tırmanmayı Ankara için doğrudan bir koruma ve risk yönetimi başlığına dönüştürüyor.
İhtimaller
- 1Seçici baskı sürer%55
Husiler kazanımlarını korur, boğazı kapatmaz ama Suudi Arabistan'la ilişkilendirilen gemilere seçici baskı uygular; trafik dalgalı biçimde sürer.
İzlenecek: IMF PortWatch günlük Babülmendep geçiş sayısı ve Suudi bağlantılı gemilere yönelik saldırı bildirimleri
- 2Suudi destekli karşı taarruz%30
Suudi destekli Yemen güçleri Muha–Zübab–Perim ekseninde büyük bir karşı saldırı başlatır, boğaz çevresi aktif muharebe alanına döner.
İzlenecek: Muha ve Zübab çevresinde kara harekâtı ve Suudi hava saldırısı haberleri
- 3Kalıcı deniz inkârı%15
Husiler mayın, insansız deniz aracı ve kıyı füzeleriyle kalıcı bir engelleme düzeni kurar, armatörler boğazı gönüllü olarak terk eder.
İzlenecek: Babülmendep'te mayın tespiti ya da büyük armatörlerin toplu rota değişikliği duyurusu
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Orijinal yayın: orsam.org.tr · 25 Eylül 2026
Bu sayfa kurumun görüşünü özetler ve Talay Insight'ın görüşünü yansıtmaz. Doğrudan alıntı yapılmamıştır.