Petrolün yeni kısıtı varil değil gemi, filo Hürmüz aktarmasına kilitlendi

Gürültü hacimde, sinyal gemide

Manşet hacmi konuşuyor. Oilprice'ın 8 Ekim haberinde aktarılan Fearnleys verisine göre Orta Doğu'nun bölgesel ham petrol ihracatı eylül sonunda birkaç gün savaş öncesi düzeyi aştı. 8 Ekim tarihli olay kaydımızdaki Kpler verisine göre Umman Körfezi ve Kızıldeniz çıkışlarından yapılan ihracat günde 6,7 milyon varile çıktı; bu savaş öncesinin 2 katından fazla. Varil piyasaya ulaşıyor gibi görünüyor.

Aynı hafta gemi piyasası başka bir şey söyledi. Bloomberg verisine göre Basra Körfezi–Doğu Asya hattında süper tanker, yani 2 milyon varil taşıyan VLCC kirası 7 Ekim'de günde yaklaşık 1,4 milyon $ ile tüm zamanların zirvesine çıktı. Oilprice'ın 10 Ekim analizine göre oran yalnızca ekimin ilk haftasında yaklaşık %40 arttı; eylüldeki rekor günde 1 milyon $'ın biraz üzerindeydi. Gulf News'in aktardığı Poten & Partners verisine göre ocak başında aynı hat günde yaklaşık 30 bin $'dı. Clarksons'a göre küresel VLCC spot kazancı ortalaması günde 642 bin $'a yaklaştı.

Kısıt aktarma düzeninde

Gemiyi yutan şey Hürmüz'ün kendisi değil, onu atlatmak için kurulan düzen. 10 Ekim tarihli olay kaydımıza geçen UKMTO verisine göre 9 Ekim'e kadarki 7 günde boğazda 129 çıkış ve 146 giriş, toplam 275 geçiş oldu; ABC News'e göre savaştan önce günde 100'ü aşkın ticari gemi geçiyordu. Al Jazeera'nın aktardığı Kpler verisine göre 7 Ekim'de biten haftada boğazdan geçen ham petrol günde 8,5 milyon varil, normalin yaklaşık %40 altında.

Oilprice'a göre küresel tanker filosunun büyük bölümü boğazın dışında gemiden gemiye aktarmaya bağlı ve akış toparlandıkça bu hatta daha fazla gemi kilitleniyor. Hürmüz'ün içinde yüklenen 2 milyon varillik bir kargo dışarıda ikinci bir gemiye aktarıldığında aynı varil için 2 gemi ve ek bekleme süresi bağlanıyor. Vitol'ün CEO'su Russell Hardy FT'ye bu düzenin çok verimsiz olduğunu ve herkese yetecek gemi bulunmadığını söyledi. Daily Caller'ın aktardığı Sparta Commodities analizine göre ABD Körfezi–Asya hattındaki oranlar ağustos ortasından beri %300'ü aştı.

Eşik: navlun fiyat farkını geçince rota kapanıyor

Kısıtın eşiği fiyatta değil, rotada görünüyor. Daily Caller'ın aktardığı Simpson Spence Young verisine göre ABD Körfezi'nden Çin'e 2 milyon varillik bir kasım seferi ekim başında 80 milyon $'a kiralandı; bu varil başına yaklaşık 40 $, savaş öncesinde 8,60 $'dı. Japon Cosmo Oil 19–21 Kasım yüklemesi için süper tankeri 81 milyon $'a geçici olarak tuttu. Oilprice'a göre bu düzeyde ABD hamını Asya'ya taşımanın arbitrajı fiilen kapandı.

Asya'nın cevabı Körfez'e dönmek oldu ve bu dönüş fiyatlandı. Reuters'a göre ADNOC 8 Ekim'de Murban'ın kasım resmî satış fiyatını Dubai'ye 11 $ primle belirledi; Oilprice'a göre piyasadaki prim de aynı gün yeniden 11 $'ı aştı. EIA verisine göre ABD ham ihracatı 2 Ekim'de biten haftada günde yaklaşık 4,8 milyon varildi; Asya kapısı kapanırsa bu hacim Atlantik'e döner.

Navlunun ağırlığı artık tek başına bir fiyat bileşeni. Poten verisine göre günde 1,3 milyon $'lık oran, 120 $'lık Brent varsayımıyla varil başına yaklaşık 33 $ ve teslim maliyetinin %27'si ediyor; ocakta bu pay %3, tutar 1,73 $'dı. Kontrat ayını eşleştirerek okursak, ICE Brent aralık vadelisi (LCOZ6) 6 Ekim'i 100,58 $'dan kapattı; EIA'nın Brent spot serisi aynı gün 125,44 $'dı. 24,86 $'lık fark, fiziksel varilin kâğıt varilden ne kadar pahalı teslim edildiğini gösteriyor.

İkinci tur · Atlantik'ten Akdeniz faturasına

VLCC kıtlığı küçük gemilere taşıyor. Oilprice'ın 8 Ekim haberine göre alıcılar ve satıcılar küçük tankerlere kayınca Suezmax ve Aframax günlük oranları da yükseldi. Oilprice'ın 10 Ekim analizinde aktarılan Argus'a göre navlun primleri teslim edilen ham petrolün maliyetine varil başına onlarca dolar ekliyor. Akdeniz'e ham petrol taşıyan 2 sınıf da artık aynı kıtlığın parçası.

Türkiye bu zincirin ucunda. AA'ya göre enerji ithalatı faturası ağustosta yıllık %33,8 artışla 6,46 milyar $'a çıktı, ham petrol ithalat miktarı ise %1,1 azalarak 2,84 milyon tona indi. Ticaret Bakanlığı'nın eylül öncü verisine göre toplam ithalat %5,9 artışla 31,2 milyar $ oldu; ihracatın ithalatı karşılama oranı %83,2, enerji hariç tutulunca %100,3. Enerji kalemi dış açığın neredeyse tamamını taşıyor; eylül enerji faturasının ayrıntısı TÜİK'in 30 Ekim'deki yayınında görülecek.

Bu okumayı ne çürütür

Tezimiz şu: önümüzdeki 3 ayda Körfez petrolünün kısıtı hacim değil gemi olacak ve bedel navlun üzerinden teslim fiyatına geçecek; bu yolu %50 olasılıkla en olası görüyoruz. Birinci çürütücü: UKMTO'nun haftalık Hürmüz sayımı 275 geçişten 500'ün üzerine çıkarsa aktarma ihtiyacı azalır ve gemiler serbest kalır. İkinci çürütücü: geçişler düşük kalırken Körfez–Doğu Asya VLCC kirası 4 hafta içinde günde 500 bin $'ın altına inerse kısıt gemide değil demektir.

Üçüncü çürütücü fiyat tarafında: ADNOC'un kasım başında açıklayacağı aralık Murban fiyatı Dubai'ye 5 $'ın altında bir primle gelirse Asya'nın Körfez varili için gemi kıtlığı primi ödemediği anlaşılır. Ters yönde risk de net: 8 Ekim'de Fujairah açıklarındaki tanker yangını ve 10–11 Ekim'de çıkış yönündeki 2 tankere isabet, aktarma alanının da hedefte olduğunu gösteriyor; bu alan vurulursa kısıt gemiden yeniden fiziksel arza döner.