OrtaIV Makro Politika ve Borç Piyasaları3 Kasım 2026, Salı
Ekim ihracatı rekor kırdı, dış açığı enerji faturası taşıdı
Ticaret Bakanlığı'nın 3 Kasım verisine göre ekim ihracatı %8,1 artıp 25,885 milyar dolarla en yüksek ekim oldu. Dış açık 6,7 milyar dolar, ama aynı ay mineral yakıt ithalatı 8,3 milyar dolara çıktı.
Bakan Bolat'ın açıkladığı verilere göre ithalat ekimde %3,4 artıp 32,584 milyar dolar oldu ve dış açık bir yıl öncesine göre %11,4 daraldı. Karşılama oranı 3,4 puan artıp %79,4'e çıktı. Daralmanın ana kaynağı altın ithalatının %78,2 düşüp 617,8 milyon dolara inmesi. Bolat parite ve takvim etkisinin ekim ihracatını yaklaşık 1,2 milyar dolar azalttığını söyledi.
Enerji kalemi ters yönde çalıştı. Bloomberg HT'nin aktardığına göre mineral yakıt ithalatı %71,7 artıp 8,3 milyar dolara ulaştı ve toplam açığı tek başına 1,6 milyar dolar aştı. Habertürk'ün yayımladığı tabloda enerji hariç karşılama oranı 14,1 puan artıp %100,0'a çıktı. Bolat Brent'in yılbaşındaki yaklaşık 66 dolardan ekimde 110 dolara, TTF gazının 27'den 104 euroya çıktığını söyledi.
Bakan navlun ve sigorta maliyetlerinin arttığını, tedarik ve teslim sürelerinin uzadığını da söyledi; somut prim rakamı vermedi ve bu kalem doğrulanamadı. Ocak–ekim ihracatı %5,5 artıp 236,837 milyar dolara, aynı dönemin açığı %3,9 artıp 77,666 milyar dolara çıktı. Savunma ve havacılık ihracatı ekimde %61,1 artıp 1,1 milyar dolar oldu.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Ekim rekoru dış dengede iyileşme gibi görünse de açığın daralması altın ithalatının çökmesinden geliyor. Enerji faturası 8,3 milyar dolarla açığın tamamını taşıyor ve Brent 100 doların üzerinde kaldıkça bu yük sürecek. Talay okuması, ihracat performansının enerji kaynaklı döviz ihtiyacını kapatmaya yetmediği yönünde.
Olası etkiler
- Cari açıkOlumsuzKısa vade
Aylık 8,3 milyar dolarlık enerji ithalatı, altın ithalatı normale dönerse dış açığı hızla yeniden genişletir.
- Kur politikasıOlumsuzOrta vade
Enerji faturası TCMB'nin lira değer kaybı hızını yavaşlatma alanını daraltıyor; Barclays ekimde hızın %1,8'e çıktığını yazdı.
- SanayiOlumluOrta vade
Savunma ve kimya ihracatındaki %61,1 ve %13,7'lik artış, zayıf PMI'a rağmen bazı sektörlerin dış talep bulduğunu gösteriyor.
İhtimaller
- 1Enerji yükü sürer%55
Brent 100 doların üzerinde kalır, kasımda mineral yakıt ithalatı 8 milyar dolar bölgesinde gerçekleşir ve açık yeniden genişler.
İzlenecek: Kasım dış ticaret verisinde mineral yakıt ithalatı
- 2Fatura hafifler%30
Ön vade Brent 90 doların altına iner ve enerji ithalatı 7 milyar doların altına geriler.
İzlenecek: Ocak vadeli Brent'in 90 dolar eşiği
- 3Altın ithalatı döner%15
Altın ithalatı yeniden 2 milyar dolar üzerine çıkar ve enerji yüküyle birleşip açığı 9 milyar doların üzerine iter.
İzlenecek: Kasım verisinde işlenmemiş altın ithalatı
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Ekim ihracatı▲ +%8,1
- Mineral yakıt ithalatı▼ +%71,7
- Dış ticaret açığı▼ 6,7 mlr $