OrtaIV Makro Politika ve Borç Piyasaları2 Kasım 2026, Pazartesi
İmalat PMI'ı ekimde 47,3'e indi, sanayi daralması uzuyor
İSO Türkiye İmalat PMI'ı ekimde 47,9'dan 47,3'e geriledi ve hazirandan bu yana en düşük düzeye indi. Endeks 31 aydır 50 eşiğinin altında; girdi maliyetlerini petrol ve kur yukarı itiyor.
İstanbul Sanayi Odası ve S&P Global'in 2 Kasım'da yayımladığı ankete göre yeni siparişlerdeki düşüş son üç ayın en belirgin düzeyine çıktı. Yeni ihracat siparişleri de ivme kaybetti. İzlenen 10 sektörden yalnızca giyim ve deri ürünleri üretimini artırdı. En sert düşüş metalik olmayan mineral ürünlerde görüldü.
Girdi maliyetlerini yükselen petrol fiyatı, ham madde maliyeti ve döviz kuru birlikte yukarı itti; artış eylüle göre yavaşladı ama yıllık ortalamanın üzerinde kaldı. Elektrikli ve elektronik ürünlerde çıktı fiyatları Şubat 2024'ten bu yana en hızlı arttı. S&P Global ekonomisti Andrew Harker istihdam kaybının hazirandan bu yana en ılımlı düzeye inmesini görece olumlu bir işaret olarak okudu.
Endeks ekim ayında, Barclays'in TCMB'nin aylık lira değer kaybını %1,6'dan %1,8'e çıkardığını yazdığı dönemde geriledi. Aynı ay TÜFE aylık %2,58 arttı; lira reel olarak değer kazanmayı sürdürdü. Tedarikçi teslim sürelerindeki uzama ekimde sınırlı kaldı, sektörel prim ve navlun rakamı ankette yer almıyor.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
PMI'ın 47,3'e inmesi, sanayinin hem zayıf talep hem de petrol ve kur kaynaklı maliyet baskısı altında sıkıştığını gösteriyor. Reel değerlenen lira ihracat siparişlerini zayıflatırken kuru hızlandırmak maliyetleri artırıyor. Talay okuması, ılımlaşan istihdam kaybına rağmen 50 eşiğinin 2026 bitmeden aşılmasının zor olduğu yönünde.
Olası etkiler
- İstihdamOlumsuzOrta vade
31 aylık daralma imalat istihdamını aşındırıyor; ekimde kayıp yavaşlasa da yalnızca 2 sektör işçi aldı.
- EnflasyonOlumsuzKısa vade
Petrol ve kur kaynaklı girdi maliyeti artışı çıktı fiyatlarına geçiyor ve 12 Kasım Enflasyon Raporu öncesi fiyat baskısını canlı tutuyor.
İhtimaller
- 1Daralma yavaşlayarak sürer%60
PMI kasımda 47–49 bandında kalır, istihdam kaybı ılımlı seyreder ama yeni siparişler toparlanmaz.
İzlenecek: 1 Aralık'ta açıklanacak kasım İSO imalat PMI'ı
- 2Derinleşme%25
Enerji ve kur maliyetleri sürer, PMI 47'nin altına iner ve ihracat siparişleri hızla düşer.
İzlenecek: PMI'ın 47,0 eşiği ve yeni ihracat siparişleri
- 3Erken toparlanma%15
Enerji fiyatı düşer, sipariş kaybı durur ve endeks 49'un üzerine çıkar.
İzlenecek: Ocak vadeli Brent'in 90 doların altına inmesi
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- İSO imalat PMI▼ 47,3
- 50 altında geçen ay▼ 31