OrtaIV Makro Politika ve Borç Piyasaları30 Ekim 2026, Cuma · 10:00 TSİ
Turizm geliri ziyaretçi azalırken üçüncü çeyrekte %5 arttı
TÜİK'e göre temmuz–eylül turizm geliri yıllık %5 artışla 25,53 milyar dolar oldu, ziyaretçi sayısı %1,6 azaldı. Aynı dönemde vatandaşların yurt dışı turizm gideri %22,6 yükseldi.
TÜİK'in 30 Ekim verisine göre üçüncü çeyrek turizm geliri 25,53 milyar dolara çıktı. Ülkeden ayrılan ziyaretçi sayısı %1,6 azalarak 23,26 milyon kişiye indi. Gelirin 25,29 milyar doları ziyaretçilerden, 232 milyon doları transfer yolculardan geldi. Geceleyen ziyaretçinin gecelik ortalama harcaması 107 dolar, yurt dışında yaşayan vatandaşınki 68 dolar oldu. Toplam gelir %5 artarken ziyaretçi %1,6 azaldığına göre ziyaretçi başına gelir yaklaşık %6,7 yükselmiş görünüyor; bu oran Talay hesabıdır.
Büyümeyi kişi sayısı değil harcama kalemleri taşıdı. Sağlık harcaması yıllık %23,6, konaklama %19, Türkiye içi ulaştırma %12,1 arttı. Gelirin %32,3'ü paket tur, %20,5'i yeme içme, %12,5'i konaklama payından oluştu. Yurt dışında yaşayan vatandaşlar ziyaretçilerin %13,6'sını oluşturdu, ziyaretçi gelirinin %14,4'ünü sağladı. TÜİK'in aktarılan verileri 25,53 milyar dolarlık artışın fiyat ve miktar paylarını ayırmıyor.
Yurt dışını ziyaret eden vatandaş sayısı %24,2 artarak 4,20 milyon kişiye ulaştı. Turizm gideri %22,6 artışla 3,04 milyar dolar oldu, kişi başı harcama 723 dolar oldu. Gelirden gider düşülünce çeyreklik net turizm fazlası yaklaşık 22,49 milyar dolar ediyor; bu da Talay hesabıdır. Gider gelirden 4,5 kat hızlı büyüdüğü için net katkı manşet gelirden daha yavaş artıyor.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Üçüncü çeyrek, yüksek sezon gelirinin kişi sayısından çok ziyaretçi başına harcamaya yaslandığını gösteriyor. Gider %22,6 arttığı için net fazla manşet gelirden daha yavaş büyüyor. Talay okuması, döviz girişi tamponunun sürdüğü ama %1,6'lık ziyaretçi kaybının dördüncü çeyrekte de sürmesi hâlinde harcama artışının bunu telafi etmekte zorlanacağı yönünde.
Olası etkiler
- Cari dengeOlumluOrta vade
Yaklaşık 22,49 milyar dolarlık çeyreklik net fazla döviz tarafını destekliyor; yurt dışı gideri hızlı büyüdükçe bu katkının artış hızı düşüyor.
- Sektör kârlılığıBelirsizOrta vade
Ziyaretçi başına gelir artışı doluluk kaybını kısmen örter; 107 dolarlık gecelik harcama fiyat kaynaklıysa rekabet gücü aşınır.
- Hanehalkı harcamasıBelirsizKısa vade
Yurt dışına çıkan vatandaş sayısının %24,2 artması, üst gelir grubunun harcamasını yurt dışına kaydırdığına işaret ediyor olabilir.
İhtimaller
- 1Gelir artar, kişi sayısı zayıf kalır%60
Dördüncü çeyrekte gelir büyümesi kişi başı harcamaya dayanmayı sürdürür, ziyaretçi sayısı yatay ya da düşük kalır.
İzlenecek: TÜİK dördüncü çeyrek turizm verisi ve Kültür ve Turizm Bakanlığı aylık sınır giriş istatistikleri
- 2Ziyaretçi toparlanır%25
Kış sezonu ve sağlık turizmi kişi sayısını artıya çevirir, gelir artışı hızlanır.
İzlenecek: Aylık yabancı ziyaretçi sayısının yıllık artıya dönmesi
- 3Gelir de zayıflar%15
Kişi başı harcama artışı durur ve ziyaretçi kaybı gelire yansır.
İzlenecek: Gecelik ortalama harcamanın 107 doların altına inmesi
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Turizm geliri▲ +%5
- Ziyaretçi sayısı▼ −%1,6
- Turizm gideri▼ +%22,6