OrtaI Jeo-Ekonomi ve Darboğazlar26 Eylül 2026, Cumartesi
Yılmaz savaşın enflasyona etkisini TCMB hesabıyla 7 puan olarak verdi; 10 yıllık getiri 25 Eylül'de %32,77 ile haftayı yükselişle kapattı
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz 26 Eylül'de Elazığ'da, TCMB hesaplamasına göre savaşın enflasyona yaklaşık 7 puanlık etkisi olduğunu söyledi. Piyasa bu anlatıyı 25 Eylül kapanışında fiyatlamadı: 10 yıllık getiri %32,77'ye çıktı, dolar 48,97 TL'yi, Brent 106,07 $'ı gördü.
TRT Haber'in 26 Eylül tarihli haberine göre Yılmaz, Elazığ'da katıldığı bir televizyon programında enflasyonun %75'lerden %31,5'e gerilediğini, TCMB hesabına göre savaşın bu oranda yaklaşık 7 puanlık pay taşıdığını ve petrol ithalatına bağımlılığın fiyatlara baskı yaptığını söyledi. Aynı konuşmada imalat sanayi için 250 milyar TL'lik finansman paketini, HIT-30 programında teknoloji projelerine ayrılan 750 milyar TL'yi ve emek yoğun sektörlerde istihdamını koruyan işverene çalışan başına aylık 3.500 TL desteği hatırlattı. Dünya gazetesinin aktardığı Bursa iş dünyası buluşmasında ise Yılmaz, savaş olmasaydı enflasyonun %23–25 bandında, yıl sonunda %21–22 civarında olacağını, temel mal enflasyonunun yıllık %15,9'da kaldığını, kira ve ulaştırmada artışın yaklaşık %40 olduğunu söyledi; bu konuşmanın tarihi sayfada doğrulanamadı.
Investing.com verisine göre Türkiye 10 yıllık gösterge tahvil getirisi 25 Eylül'ü %32,770 ile kapattı; bu, 24 Eylül'deki %32,640'a göre %0,40, 18 Eylül'deki %32,580'e göre yaklaşık 19 baz puan yukarısı. TradingEconomics aynı gün için %32,77 değerini doğruluyor, ancak aynı sayfanın metninde 25 Eylül için %35,61 ve 2,97 puanlık günlük artış da yazıyor; bu iç çelişki doğrulanamadı ve iki değer de raporlanıyor. BloombergHT'nin 25 Eylül gün sonu özetine göre BIST 100 %0,08 artışla 12.898,13 puandan kapandı, dolar/TL 48,97'ye (+%0,15), euro/TL 55,84'e çıktı, Brent 106,07 $'dan işlem gördü.
Yılmaz'ın savaş etkisini 7 puan olarak ayrıştırması, enflasyondaki katılığın bir kısmını dış enerji şokuna bağlıyor; bu okuma, Brent'in 25 Eylül'de 106,07 $ ile yüksek kaldığı bir dönemde yapıldı. Ancak uzun vadeli getirinin 1 haftada yaklaşık 19 baz puan artması, piyasanın Yılmaz'ın savaşsız senaryo için verdiği %21–22'lik yıl sonu tablosunu henüz fiyatlamadığını gösteriyor.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Ekonomi yönetimi enflasyondaki katılığın yaklaşık 7 puanını savaşın enerji şokuna bağlıyor ve bu payın savaş sona erince kendiliğinden çözüleceğini ima ediyor. Piyasa ise 25 Eylül'de 10 yıllık getiriyi %32,77'ye çıkararak bu iyimserliği satın almadığını gösterdi. Brent 106,07 $ civarında kaldıkça hem enerji faturası hem getiri eğrisi baskı altında kalır.
Olası etkiler
- Enflasyon beklentileriOlumsuzOrta vade
Savaş payının 7 puan olarak resmen ayrıştırılması, enerji fiyatları düşmeden %31,5'ten savaşsız senaryodaki %23–25 bandına inmenin zor olduğunun dolaylı kabulü; Brent 106,07 $ seviyesinde kaldıkça akaryakıt ve ulaştırma kalemleri baskı yapar.
- Borçlanma maliyetiOlumsuzKısa vade
10 yıllık getirinin 18–25 Eylül arasında yaklaşık 19 baz puan yükselmesi, Hazine'nin uzun vadeli TL borçlanmasını pahalılaştırıyor ve 250 milyar TL'lik imalat kredi paketinin maliyet avantajını daraltıyor.
- Reel sektörOlumluOrta vade
Çalışan başına aylık 3.500 TL istihdam desteği ve HIT-30'daki 750 milyar TL, yüksek finansman maliyeti altındaki emek yoğun sektörlerde kapanmaları yavaşlatabilir.
İhtimaller
- 1Yüksek getiri, yavaş dezenflasyon%55
Brent 100 $ üzerinde kalır, 10 yıllık getiri %32–33 bandında seyreder ve yıllık enflasyon %31,5 civarında direnç gösterir.
İzlenecek: ekim başında açıklanacak eylül TÜFE ve 10 yıllık getirinin %32,77 üzerinde kalıp kalmadığı
- 2Enerji şoku gevşer%30
Hürmüz'de diplomatik ilerlemeyle Brent geriler, savaş payının bir kısmı çözülür ve uzun vadeli getiriler düşer.
İzlenecek: Brent'in 100 $ altına inmesi ve 10 yıllık getirinin %32'nin altına gerilemesi
- 3Yeni kur ve getiri baskısı%15
Fon krizi ve enerji faturası birlikte dolar/TL ile getirileri daha hızlı yukarı iter.
İzlenecek: Dolar/TL'nin 49'u, 10 yıllık getirinin %33,5'i aşması
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- 10 yıllık getiri (25 Eylül)▼ %32,77
- Dolar/TL (25 Eylül 18:30)▼ 48,97
- Savaşın enflasyon payı (TCMB hesabı)▼ ~7 puan
- Brent (BloombergHT, 25 Eylül)▼ 106,07 $
Tarihsel bağlam
Türkiye 10 yıllık getiri, son 6 ay
- 110.09 · TCMB politika faizini %37'de sabit tuttu, enerji kaynaklı riske karşı sıkılaştırma kapısını açık bıraktı
- 215.09 · BIST 100 endeksi %2,41 düştü, bankacılık endeksi %4,15 geriledi
- 324.09 · BIST 100 24 Eylül'de %2,74 düşüşle 12.888 puana indi, 2 yıllık TL tahvil getirisi %37,09'a çıktı: Fed ve petrol baskısı Türk varlıklarını vurdu