Brent barışı fiyatladı, Hürmüz'ün sigortası hâlâ savaşı fiyatlıyor

Gürültü ve sinyal

Manşet barış. 24/7 Wall St.'in aktardığı Reuters verisine göre ocak teslimli Brent 9 Kasım'da 5,75 dolar, yani %5,85 düşüşle 92,57 dolardan kapandı. Aralık WTI aynı gün %4,38 kayıpla 86,85 dolara indi. İki sözleşme de 31 Ağustos'tan bu yana en düşük kapanışı gördü.

Tetik Washington'dan geldi. CBS'in canlı yayınına göre Trump 9 Kasım akşamı İran'ın askerî olarak fiilen bittiğini söyledi ve yeni saldırı için bir neden görmediğini ekledi. Baird Maritime'ın yayımladığı Reuters haberine göre Rubio 10 Kasım'da G7 dışişleri bakanlarına yaptırım ve deniz ablukasının büyük muharebeyi gereksiz kıldığını söyledi.

Sinyal ise düşüşün kaynağında. Yahoo Finance'in aktardığı Reuters haberine göre OPEC üretimi ekimde günde 1,38 milyon varil arttı. JPMorgan ekim ayı için günde yaklaşık 1,4 milyon varillik arz fazlası hesaplıyor. Fiziki Dated Brent de vadeli sözleşmeye karşı iskontoya geçti; piyasa kıtlık değil fazla fiyatlıyor.

Boğazda risk azalmadı

Gulf News'in aktardığı UKMTO haftalık raporu 10 Kasım itibarıyla 170 çıkış ve 155 giriş sayıyor. Trafik savaş öncesinin yaklaşık %65 altında ve transponderi açık gemilerin çoğu İran'ın kuzey rotasını kullanıyor. JMIC 8 Kasım'da 5 yeni olay ekledi; 1 Mart'tan bu yana olay sayısı 177'ye çıktı ve tehdit seviyesi hâlâ ağır.

Saldırı ritmi düşüş haberleriyle aynı günlerde sürdü. Gulf News'e göre 6 Kasım'da biten haftada en az 11 gemi saldırıya uğradı ve 3'ü battı. CBS'e göre 10 Kasım sabahı, TSİ 16:30 civarında Umman kıyısı açığında bir tanker mermiyle vuruldu. Suudi Arabistan 9 Kasım'da Doğu-Batı boru hattının Medine bölgesinde vurulduğunu ve sınırlı yangın çıktığını açıkladı.

Diplomasi de henüz bir metne dönmedi. CBS'e göre İran 9 Kasım'da anlaşmanın uygulama süresini 7 günden 2 güne indirmeyi önerdi, ama yaptırımların kalkması ve ablukanın bitmesi şartlarını korudu. 24/7 Wall St.'e göre Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, Trump'ı var olmayan görüşmeleri uydurmakla suçladı. Trump ablukayı şimdilik sürdüreceğini söyledi.

Sigorta kısıdı: prim fiyattan önce inmez

Insurance Business'ın 14 Ekim haberine göre Marsh tankerler için ek savaş primini gövde değerinin %6–10'u olarak veriyordu. Savaş öncesi oran yaklaşık %0,25'ti. Bu oranla 100 milyon dolarlık bir tanker tek geçiş için 6–10 milyon dolar öder. Kasım ayına ait yeni bir broker kotasyonu bulunamadı; rakam 14 Ekim tarihli ve eskimiş olabilir.

Aynı yayının 2 Eylül haberine göre Marsh'ın deniz sigortası başkanı Marcus Baker ilk saldırılardan sonra oranları %3–10 aralığında vermişti. Haziran mutabakatından sonra prim yumuşamış, temmuzdaki saldırılarla yeniden yükselmişti. Örüntü açık: prim ateşkes ilanıyla değil, saldırı sayısındaki kalıcı düşüşle iner.

Talay okuması şu: 2 milyon varillik bir yük varsayımıyla %6–10'luk prim varil başına kabaca 3–5 dolarlık bir maliyet ekler. Bu maliyet vadeli Brent'te görünmez; Körfez çıkışlı kargonun teslim fiyatına ve armatörün kararına yazılır. Vadeli fiyat 6 dolar düştü ama boğazdan geçen geminin hesabı 9 Kasım'da değişmedi.

Kısıt nereye kaydı

Fiyat düşüşü Körfez'de akışı serbest bırakmıyor, akışın maliyetini başkasına yüklüyor. Brent ucuzladıkça savaş primi ve navlun, teslim edilen varilin daha büyük bir payı oluyor. Körfez satıcısı hacmi korumak için bu farkı iskontoyla kendi marjından karşılamak zorunda kalıyor.

ABD tarafında tampon da inceliyor. Yahoo Finance'in aktardığı Reuters haberine göre ABD Stratejik Petrol Rezervi 279,5 milyon varile indi; bu Ekim 1982'den bu yana en düşük düzey. Yeni bir tırmanmada Washington'ın stoktan arz çıkarma alanı dar; bu da düşük fiyatın kırılganlığını artırıyor.

Olasılıklar ve çürütücü

Masanın temel senaryosu %50 olasılıkla fiyatın arz fazlasıyla düşük kalması, ama boğazdaki saldırıların ve savaş priminin sürmesi. %30 olasılıkla Katar formülü yazılı bir düzenlemeye döner ve saldırı sıklığı düşer. %20 olasılıkla bir işleme ya da yükleme düğümüne isabet fiyatı yeniden yukarı taşır.

Tezi çürütecek gelişme, Marsh ya da büyük brokerların aralık ayında Hürmüz tanker savaş primini gövde değerinin %3'ünün altında kote etmesi olur. JMIC'in haftalık yeni olay sayısını iki hafta üst üste sıfıra indirmesi de okumayı zayıflatır. Türkiye için kanal ikili: düşük Brent enerji faturasını hafifletir, navlun ve sigorta payı ise Irak ve Körfez kargolarında yerinde kalır.