Hürmüz sayacı üç gemi gösteriyor, Körfez petrolü karanlıkta akıyor

Gürültü seçim fiyatında, sinyal kara listede

Ocak ICE Brent kontratı 4 Kasım'da %8,7 düşüp varil başına 94,62 dolardan kapandı. CNBC'ye göre WTI aynı gün %8,3 kayıpla 88,12 dolara indi. Brent, 3 Kasım'daki 103,60 dolarlık kapanıştan tek seansta 8,98 dolar kaybetti. CNBC'ye göre Demokratlar 3 Kasım ara seçiminde Temsilciler Meclisi'ni ve Senato'yu kazandı. Başkan Yardımcısı Vance 4 Kasım'da yenilgiyi savaşa bağladı ve piyasa bunu anlaşma iştahının arttığı diye fiyatladı.

Sinyal fiyatın arkasında duruyor: Basra Körfezi Boğaz İdaresi (PGSA), yani İran'ın Hürmüz geçişlerini kendi onayına bağlayan kurum, 2 Kasım'da kara listesini 125'ten 240 gemiye çıkardı. Maritime Executive'in aktardığı Orbital analizine göre listedeki 72 gemi Kuveyt, Suudi, BAE ve Katar devlet filolarına ait. PGSA listedeki 240 gemiye geçiş kısıtı, para cezası, alıkoyma ya da el koyma uygulayacağını açıkladı.

Sayaç üç gemi gösteriyor, ihracat 17 milyon varil

Windward'ın AIS ve uydu verisine göre Hürmüz'den 3 Kasım'da yalnızca 3 gemi geçti; 1'i girişte, 2'si çıkıştaydı. Bir gün önce bu sayı 7'ydi. Insurance Business'ın aktardığı verilere göre savaştan önce boğazdan günde yaklaşık 135 gemi geçiyordu. Bu sayaçla bakıldığında 3 Kasım trafiği savaş öncesinin yaklaşık %2'sine denk geliyor.

İhracat verisi başka bir tablo çiziyor: Vortexa'ya göre Körfez'in ham petrol, kondensat ve ürün ihracatı ekimde günde 17,1 milyon varil oldu; eylülde 18,9 milyon varildi. Bu, savaş öncesi düzeyin yaklaşık %75'i demek. Ham petrol ve kondensat günde 14,0 milyon varille savaş öncesinin %86'sına ulaştı. Kpler aynı ay ham ve kondensat için günde 16,1 milyon varil ölçtü ve iki şirket de rakamların yukarı revize edilebileceğini söyledi.

Aradaki fark karanlık geçişlerde kapanıyor: Windward uydu görüntülerinde Kuveyt'in 33 tankerinden 17'sini, AIS sinyali kapalıyken Kuveyt terminallerinde saptadı. AIS 1 Ağustos'tan bu yana yalnızca 3 Kuveyt yüklemesi gösteriyor, emtia takip verisi ise 53 yükleme sayıyor. 13 ham petrol kargosunun 11'i Fujeyra ve Suhar açıklarında gemiden gemiye aktarmayla yabancı tankerlere geçti.

Kısıt artık geçiş değil, riski taşıyabilen gövde

Sigorta tarafında eşik hâlâ yüksek: Insurance Business'a göre brokerlar ekim başında savaş primini gövde değerinin %6–10'u olarak fiyatlıyordu; savaş öncesinde oran %0,25'ti. Bu bant tek bir süper tanker seferinde 20 milyon dolara kadar prim demek. Ortak Harp Komitesi, yani Londra piyasasının yüksek riskli denizleri belirleyen kurulu, 14 Ekim itibarıyla Körfez'in tamamını listede tutuyordu.

PGSA'nın yeni kuralı aktarma yolunu da hedefliyor: Maritime Executive'e göre 240 gemilik listedeki bir gemiyle gemiden gemiye aktarma yapan her gemi de listeye eklenecek. Bu, Fujeyra açıklarında Kuveyt kargosunu devralan yabancı tankerin de 240 gemilik riske ortak olması anlamına geliyor. Mevcut savaş riski poliçelerinin PGSA'nın el koymasını kapsayıp kapsamadığı 4 Kasım itibarıyla açık kaynaklarda doğrulanamadı.

Saldırı verisi de eşiği aşağı çekmiyor: Maritime Executive'e göre UKMTO 6 Ekim'den bu yana 18 doğrulanmış saldırı kaydetti. Devrim Muhafızları 4 Kasım'da 4 tankerin mayına çarptığını iddia etti, ama UKMTO yalnızca 3 Kasım'daki 1 saldırıyı aldı. Vurulan gemi, Maritime Executive'e göre 298.555 tonluk Barbados bayraklı Grit'ti.

Bypass hatları boşluğu kapatmıyor

Irak'ın Ceyhan hattı, 1 Ağustos'ta imzalanan 1 yıllık anlaşmayla Türkiye'yi doğrudan ilgilendiren çıkış. Windward'a göre 23 Eylül–28 Ekim arasında Kerkük–Ceyhan iskelesinde 14 yükleme yapıldı; bu günde yaklaşık 341 bin varil ediyor. Kurdistan 24'ün aktardığı resmî olmayan kaynak ise akışın 2 Kasım'da 500 bin varile çıktığını söyledi. İki rakam da 1 Ağustos anlaşmasındaki 750 bin varillik asgari hacmin altında kalıyor.

Üretim tarafı ise toparlanıyor: Baird Maritime'ın aktardığı Reuters verisine göre Kuveyt ekimde günde 2,1 milyon varil üretti; eylülde bu rakam 1,77 milyon varildi. Kpler'in ön verisine göre Kuveyt'in ham ihracatı ekimde günde 880 bin varile çıktı. Kuyu çalışıyor, ama varilin boğazdan hangi gövdeyle çıkacağını artık İran'ın 240 gemilik listesi belirliyor.

Ne izlenir, tezi ne çürütür

Birinci gösterge, PGSA'nın bir sonraki güncellemesinde aktarmayı devralan yabancı tankerleri 240 gemilik listeye alıp almadığı. Windward'a göre 14 Eylül'den bu yana her güncelleme bir ticari gemiye yapılan saldırıdan 0–6 gün sonra geldi. İkinci gösterge, Vortexa'nın kasım ihracat verisi; günde 15 milyon varilin altına inmesi karanlık koridorun daraldığını gösterir.

Tezimizi çürütecek gelişme açık: ABD–İran anlaşması PGSA listesini askıya alır, günlük geçiş 60'ı aşar ve savaş primi %2'nin altına inerse kısıt yeniden yalnızca fiyata döner. Bu tablonun önümüzdeki 3 ay içinde gerçekleşmesine %30 olasılık veriyoruz.