Ucuz reasürans navluna inmiyor, savaş primi varilin içine yazılıyor

İki hızlı yenileme, tek yönlü okuma

Son iki raporumuzda ocak yenilemesinin iki hızla işlediğini ve modellenemeyen riskin devlet kapısına yürüdüğünü yazdık. Bu metin bir adım ileri gidiyor: ucuzlayan reasüransın neden navlun faturasına inmediğini ve pahalı kalan kanalın mal maliyetine nasıl geçtiğini soruyor. Önce düşüşün kendisi. SCOR 30 Ekim'de Avrupa afet tekliflerinde tek haneli yüksek ile çift haneli düşük aralığında indirim gördüğünü söyledi. Hiscox Re 3 Kasım'da dokuz ayda fiyatlarının %14 düştüğünü açıkladı.

Bermuda tarafı da aynı yönde. Arch'ın reasürans brüt primi üçüncü çeyrekte %8 azalarak 2,31 milyar $'a indi. Hamilton 3 Kasım'da 300 milyon $'lık felaket tahvilini %2,66 beklenen kayba karşı %4,25 marjla kapattı; çarpan yaklaşık 1,6. Bu düşüş mülk afet kulesinde yaşanıyor. Aynı SCOR açıklaması, hasar gören deniz, enerji ve savaş hatlarında fiyatın önemli ölçüde arttığını da söylüyor; yüzde vermiyor.

Savaş hattının neden ayrıştığı rakamda görülüyor. Howden Re'nin Insurance Business'a yansıyan tahminine göre savaş, terör ve siyasi şiddet hasarı 2–3 milyar $, segmentin yıllık küresel primi ise 1,5–2 milyar $. Marsh Re 22 Eylül'de hasarı 2 milyar $'ın üzerinde, prim tabanını yaklaşık 2,5 milyar $ olarak verdi. İki broker farklı taban kullanıyor, ama ikisi de hattın bu yıl primini tükettiğini gösteriyor. Hiscox'un üçüncü çeyreğinde de sakin afet yılı Orta Doğu hasarıyla dengelendi.

Prim varile nasıl dönüşüyor

Kısıt fiyatta değil, sefer başına maliyette. Marsh verisine göre Hürmüz savaş primi savaş öncesi gövde değerinin yaklaşık %0,25'iydi. Temmuz başında %2'ye, temmuz sonunda %7,5–10'a çıktı, ağustos sonunda %3–8'e geriledi. 14 Ekim'de brokerler tankerler için %6–10 aralığı ve tek süpertanker seferi için 20 milyon $'a varan maliyet verdi. Ekim'in ilk iki haftasında bölgede 20'den fazla gemi saldırıya uğradı.

Bu tutar yüke bölününce tablo netleşiyor. Yaklaşık 2 milyon varil taşıyan bir süpertankerde 20 milyon $ prim, bizim hesabımızla varil başına yaklaşık 10 $ ediyor. Kızıldeniz kıyısı daha ucuz ama sıfır değil. Insurance Journal'a göre 25 Eylül'de Yanbu'dan bir sefer yaklaşık 3 milyon $, daha güneydeki Suudi limanlarından ya da Hürmüz'den yaklaşık 7 milyon $ ödüyordu. Savaştan önce aynı sefer için ödenen tutar en az 100 bin $'dı.

Teminatın yapısı maliyeti sabitliyor. Savaş primleri genelde 7 günlük sefer dönemini kapsıyor ve her 24 saatte yeniden fiyatlanıyor. Armatör bu belirsizliği kira fiyatına ekliyor; aynı habere göre Suudi üreticiler tanker kiralamak için günde en az 500 bin $ ödüyor. Lloyd's Piyasa Birliği'nden Neil Roberts teminatın fiyatı karşılığında bulunduğunu söylüyor. Yani kapı kapanmadı, ama geçiş ücreti yükün içine yazıldı.

İkinci kanal: P&I ve konteyner

Savaş primi tek kanal değil. Gemi sahiplerinin üçüncü taraf sorumluluğunu taşıyan P&I kulüplerinin ortak reasürans programı da pahalanıyor. Insurance Business'ın 30 Ekim haberine göre 2026/27 döneminde tam konteyner gemileri için reasürans payı %15 arttı, kuru yük gemileri için %5 düştü. Lockton 2027 için ortalama %5 civarında genel artış, Gallagher %2,5–5 bekliyor. Baltimore'daki Dali çarpışmasının 2,8 milyar $'ı aşan karşılığı 2027 hasar fazlası pazarlığına girecek.

Konteyner navlunu bu maliyeti henüz tam yansıtmıyor. Drewry Dünya Konteyner Endeksi 29 Ekim'de 40 fitlik konteyner başına 4.429 $ ile haftalık %3 geriledi; Şanghay–Rotterdam 3.686 $. Aynı raporda Hürmüz'den geçen hafta yalnızca 2 geminin geçtiği, Süveyş'te haftalık geçişin 62 ile yılın zirvesine çıktığı yazıyor. Drewry önümüzdeki haftalar için olası ek ücretleri risk olarak sayıyor ama tutar vermiyor.

Mal maliyetine ikinci tur

Zincirin son halkası ithalatçı ekonomiler. Kpler verisine göre 12 Ekim'e kadarki haftada Hürmüz'den ham petrol ihracatı günde yaklaşık 8,5 milyon varille savaş öncesinin yaklaşık %40 altındaydı. Windward 4 Ekim'de 13 geçiş saydı; savaş öncesi günlük ortalama yaklaşık 135'ti. Akan hacim azalırken her varilin üstüne 3–10 $'lık savaş primi biniyor. Bu, rafineri çıkışı ve petrokimya girdisi üzerinden 1–3 ay gecikmeyle mal fiyatına geçen bir maliyet.

Türkiye bu zincirin alıcı ucunda duruyor. Körfez kaynaklı ham petrol ve ürün alan her ithalatçı, varil başına ödenen savaş primini CIF fiyatı içinde öder; CIF, sigorta ve navlunun dahil olduğu teslim fiyatıdır. Bu maliyetin Türkiye'nin ithalat birim değerine ne kadar geçtiği bugün ayrıştırılamıyor; kaynaklar savaş primini Türkiye seferleri için ayrı vermiyor. Bu yüzden Türkiye etkisi bizim çıkarımımızdır, ölçülmüş bir rakam değildir.

Faiz kanalı da burada çalışıyor. Önceki raporda yaklaşık %5'lik risksiz getirinin modellenemeyen riske istenen ek primi yükselttiğini yazmıştık. Savaş hattında bu etki iki katlanıyor: hasar 2–3 milyar $ ile primi aşmışken reasürör kapasiteyi ancak yüksek fiyatla geri getiriyor. Howden Re 2 Kasım'da Ocak 2027 fiyat tabanının 2017'den yüksek kalacağını söyledi. Genel tabanın yüksek kalması, savaş hattında indirim beklentisini daha da zayıflatıyor.

Tezi ne çürütür

Tez şu: 1 Ocak 2027'de mülk afet fiyatı düşerken deniz savaş ve P&I reasüransı pahalı yenilenir, bu maliyet varil ve konteyner başına navlun içinde kalır. Çürütücü somut. Ocak başı broker raporları deniz savaş ya da siyasi şiddet reasüransında sabit ya da düşen fiyat yazarsa tezin ilk halkası kırılır. Hürmüz tanker savaş primi 31 Ocak 2027'den önce saldırı sürerken gövde değerinin %2'sinin altına inerse ikinci halka kırılır.

Üçüncü çürütücü navlunda. P&I kulüplerinin 2027 genel artışları %2,5'in altında kalır ve Drewry endeksi ek ücret olmadan 4.429 $'ın altına inmeye devam ederse ikinci kanal zayıflar. Yakın takvim belli. Swiss Re'nin dokuz aylık sonucu 5 Kasım'da bekleniyor, tarih şirket sayfasından doğrulanamadı. Munich Re 12 Kasım'da kesin çeyrek raporunu yayımlayacak. Hannover Re'nin tarihi 9 ya da 12 Kasım olarak görünüyor ve doğrulanamadı. Dubai'deki Küresel Savaş Riskleri Sigorta Zirvesi 26–27 Kasım'da.