OrtaVI Enerji Politiği ve Arz Güvenliği4 Kasım 2026, Çarşamba
Irak'ın Ceyhan ihracatı 750 bin varillik taahhüdün altında kaldı
Windward'a göre Kerkük–Ceyhan iskelesindeki yüklemeler 23 Eylül–28 Ekim'de günde yaklaşık 341 bin varil oldu. Kurdistan 24'ün aktardığı resmî olmayan kaynak akışın 500 bin varile çıktığını söyledi. İki rakam da 1 Ağustos anlaşmasındaki 750 bin varillik asgarinin altında.
Windward'ın AIS verisine göre Kerkük–Ceyhan iskelesinde 1 Temmuz–30 Ekim arasında 36 ham petrol yüklemesi yapıldı; bu haftada yaklaşık 2 yükleme demek. 23 Eylül–28 Ekim aralığında 14 yükleme, tanker kapasitesine göre günde yaklaşık 341 bin varile denk geliyor. Emtia takip verisi aynı dönemde 25 daha küçük kargo ve günde yaklaşık 386 bin varil gösteriyor. 36 kargonun 33'ü Akdeniz ve Karadeniz limanlarına, çoğu Yunanistan ve İtalya'daki rafinerilere gitti; Asya'ya giden olmadı.
Kurdistan 24, Kuzey Petrol Şirketi'nden bir kaynağa dayanarak Irak'ın Ceyhan üzerinden ihracatının 2 Kasım itibarıyla günde 500 bin varile çıktığını yazdı. Kaynağa göre bunun 125 bin varili Kerkük, 175–200 bin varili Kürdistan Bölgesi, yaklaşık 200 bin varili kamyonla taşınan Basra petrolü. Rakam resmî olarak doğrulanmadı; önceki düzey 300–350 bin varil olarak veriliyor.
Irak ile Türkiye 1 Ağustos'ta en az 750 bin varillik akışı öngören 1 yıllık bir anlaşma imzalamıştı. Kurdistan 24'e göre Petrol Bakanı 19 Ekim'de tüm güzergâhlardan ihracatın günde 3,4 milyon varili aştığını söyledi; 500 bin varil bunun yaklaşık %15'i. Windward'a göre 36 kargonun hiçbiri Asya'ya gitmediği için Asyalı alıcılar Hürmüz'den geçen Irak petrolüne bağlı kalmayı sürdürecek.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Ceyhan hattı Irak için Hürmüz'e karşı bir sigorta ama ölçek olarak tampon değil. Uydu ve AIS verisi günde 341–386 bin varil gösterirken resmî olmayan 500 bin varillik iddia doğrulanmadı. Basra petrolünün kamyonla kuzeye taşınması hacmi artırabilir, ama 750 bin varillik taahhüde yaklaşmak için boru hattı bağlantısı gerekiyor.
Olası etkiler
- Türkiye transit geliriOlumsuzOrta vade
Akış 750 bin varillik asgarinin altında kaldıkça Türkiye'nin Ceyhan üzerinden transit ve liman geliri anlaşmanın öngördüğü düzeye ulaşmaz.
- Akdeniz rafinerileriOlumluKısa vade
Kargoların neredeyse tamamı Akdeniz ve Karadeniz'e gittiği için Yunan ve İtalyan rafinerileri Körfez kesintisine karşı ek bir kaynak buluyor.
İhtimaller
- 1Akış 350–500 bin bandında kalır%60
Kamyonla taşınan Basra petrolü hacmi destekler ama boru bağlantısı olmadan 750 bin varile ulaşılmaz.
İzlenecek: Windward'ın Ceyhan haftalık yükleme sayısı (3–5 bandı)
- 2Hacim 500 binin üstüne çıkar%25
Bağdat–Erbil uzlaşısı ve Basra lojistiği güçlenir, yüklemeler haftada 5'i aşar.
İzlenecek: SOMO aylık ihracat açıklaması
- 3Akış kesintiye uğrar%15
Bağdat–Erbil anlaşmazlığı ya da güvenlik olayı hattı yeniden durdurur.
İzlenecek: Kuzey Petrol Şirketi ve Kürdistan Bölgesi açıklamaları
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Ceyhan yüklemesi (AIS)▼ 341 bin v/g
- Resmî olmayan akış iddiası▲ 500 bin v/g
- Anlaşmadaki asgari hacim▼ 750 bin v/g