İçeriğe geç
TALAYINSIGHT
Manhattan'da kemerli pencereli, kesme taştan yüksek Federal Reserve Bank of New York binasının aşağıdan görünümü

IV Makro Politika ve Borç Piyasaları·Analiz·Amerika

ABD'nin uzun ucu küresel borcun tabanı oldu, onu yabancı alıcı tutuyor

ABD 10 yıllık ihalesi 7 Ekim'de %5,300 ile 2000'den beri en yüksek getiriden kapandı ve kâğıdın %80,3'ünü yabancı ağırlıklı alıcılar aldı. Aynı gün 30 yıllık gilt %6'yı aştı, Avrupa bankaları %3,5 düştü, Arjantin primi 600'e dokundu.

Makro ve Borç Piyasaları Masası · 8 Ekim 2026 · 8 dk okuma · 15 kaynak

Manhattan'daki 33 Liberty Street'te Federal Reserve Bank of New York binası; Fed bankaları ABD Hazine tahvil ihalelerinde Hazine'nin mali ajanıdır. Fotoğraf 16 Aralık 2025 (arşiv fotoğrafı, temsilî)Fotoğraf: Kidfly182 / Wikimedia Commons · CC BY 4.0 · boyutlandırıldı · Kaynak

Önemi

Gürültü: ABD 10 yıllık ihalesi güçlü geçti; getiri ihale öncesi kotasyonun 1,7 baz puan altında kapandı, talep/teklif 2,77 oldu. Sinyal: %5,300'lük taban tek bir alıcı grubuna yaslanıyor. Dolaylı alıcılar kâğıdın %80,3'ünü aldı, bayilere %2,5 kaldı; 2 hafta önceki 7 yıllık ihalede dolaylı pay %57,2'ydi. Bu taban gilt, Avrupa çevresi ve gelişen piyasa primlerinin üzerine kurulduğu zemin; yabancı talep bir ihalede kırılırsa zincir Türkiye'nin DİBS akımına kadar uzanır.

Etkiler

  • Hazine'nin 10 yıllık borç maliyeti 30 günde yaklaşık 47 baz puan arttı; 9 Eylül'de %4,834 olan ihale getirisi 7 Ekim'de %5,300'e çıktı.
  • 30 yıllık gilt 7 Ekim'de %6,036 ile 1998'den beri zirveyi gördü; STOXX Avrupa Bankalar endeksi aynı gün %3,5 düştü, Fransa getirisi 15 baz puan arttı.
  • Yurt dışı yerleşikler 21–25 Eylül haftasında 409,9 milyon $'lık DİBS sattı; Türkiye 5 yıllık CDS'indeki 6 Ekim düşüşü ise panel genelindeki daralmanın parçası.

Gürültü

ABD 10 yıllık ihalesi güçlü geçti, tahvil talebinde sorun yok.

Sinyal

Küresel borç maliyetinin tabanı tek bir alıcı grubuna yaslanıyor.

Sinyal ve Gürültü ›

ABD'nin uzun ucu küresel borcun tabanı oldu, onu yabancı alıcı tutuyor haritası

Gürültü ihalede, sinyal alıcıda

ABD Hazinesi 7 Ekim'de 39 milyar $'lık 10 yıllık tahvili %5,300 getiriyle sattı; TFTC'ye göre bu, Kasım 2000'den beri en yüksek ihale getirisi. Manşet ihaleyi güçlü okudu, çünkü getiri ihale öncesi kotasyon olan %5,317'nin 1,7 baz puan altında kapandı. Talep/teklif oranı 2,77 ile RTTNews'e göre son 10 ihalenin 2,52'lik ortalamasını aştı; bir ay önceki ihale ise %4,834'ten kapanmıştı, yani Hazine'nin 10 yıllık borç maliyeti 30 günde yaklaşık 47 baz puan arttı.

Asıl bilgi, talebin %80'den fazlasının tek bir gruptan gelmesinde saklı: dolaylı alıcılar, yani yabancı merkez bankalarını ve fonları kapsayan grup, kâğıdın %80,3'ünü aldı; 12 aylık ortalama yaklaşık %71,5. Birincil bayilere, yani satılmayan kâğıdı üstlenmekle yükümlü bankalara, yalnızca %2,5 kaldı; ortalama ise %9,4 civarında. Yahoo Finance'e göre 24 Eylül'deki 7 yıllık ihalede dolaylı pay %57,2 ile %64,6'lık ortalamanın altında kalmıştı; dünyanın risksiz faiz tabanı 2 hafta arayla 23 puanlık bir yabancı talep salınımına bağlı kaldı.

Taban neden şimdi yükseldi

Fed eylülde faizi oybirliğiyle 25 baz puan artırıp %3,75–4,00 aralığına çekti; Investing.com'a göre bu, 3 yılı aşkın sürenin ilk artırımı. 7 Ekim'de yayımlanan tutanağa göre üyelerin çoğu yıl sonuna kadar 1 artırımı daha uygun görüyor ve Yahoo Finance'in aktardığı FedWatch verisi ekim için %17, aralık için yaklaşık %70 artırım olasılığı veriyor.

Tutanağın dayanağı ise 3 hafta içinde eskidi, çünkü 2 Ekim'de açıklanan eylül istihdamı yalnızca 29.000 arttı, işsizlik %4,1'den %4,2'ye çıktı. Zayıf veriye rağmen 10 yıllık getirinin %5,30'da kalması, yükün politika faizinden çok vade primine kaydığını düşündürüyor; vade primi, yatırımcının uzun vadeli tahvil için istediği ek getiridir. Arz bu primi besliyor: Hazine 6–8 Ekim arasında 3, 10 ve 30 yıllık kâğıtlarla toplam 119 milyar $ satıyor. TFTC'ye göre 2026 mali yılında faiz gideri 1,4 trilyon $ ile rekor kırdı; bu rakam tek kaynaklı ve bağımsız olarak doğrulanamadı.

Taban Atlantik'in öbür yakasına geçti

Aynı gün İngiltere'nin 30 yıllık gilt getirisi, yani İngiliz devlet tahvilinin uzun ucu, 13 baz puan artışla %6,036'yı gördü ve Reuters'a göre Ocak 1998'den beri en yüksek düzeye çıktı. 10 yıllık gilt için Reuters %5,48, Trading Economics %5,4465 veriyor; 2 kaynak 3 baz puan ayrışıyor. Maliye Bakanı Healey'nin 28 Ekim bütçesinden önce Bank of America 15 milyar sterlinlik ek borçlanma bekliyor.

Kıta Avrupası'nda baskı 7 Ekim'de devlet bilançosundan banka bilançosuna geçti ve STOXX Avrupa Bankalar endeksi 7 Ekim'de %3,5 düştü; Société Générale %5,01, Deutsche Bank %4,94 kaybetti. Fransa'nın 10 yıllık getirisi 15, İtalya'nınki 10 baz puan arttı, Alman Bund'u yatay kaldı. Fransa–Almanya makası Trading Economics'e göre 152, Ideal Investisseur'e göre 134,4 baz puan; 2 kaynak 18 baz puan ayrışıyor. Bankalar kendi ülkelerinin tahvilini taşıdığı için her 10 baz puanlık makas açılması sermayeye zarar olarak yansıyor.

İkinci tur Buenos Aires'ten İstanbul'a

Gelişen piyasaların dolar borcu, %5'in üzerindeki bu tabanın üstüne fiyatlanıyor. Arjantin'in ülke riski, yani dolar tahvillerinin ABD Hazine kâğıdı üzerine ödediği ek getiri, Infobae'ye göre 7 Ekim'de 586 baz puandan kapandı; gün içi zirve 600'dü. Tetikleyici, ABD 10 yıllık getirisinin gün içinde %5,34'ü görmesiydi. 586 puanlık prim %5,28'lik tabana eklenince Arjantin'in dolar borç maliyeti yaklaşık %11,1'e çıkıyor. Perfil'e göre prim 2 Ekim'de 650 ile yılın zirvesindeydi; Brezilya seçimiyle gelen rahatlama 5 gün sürmedi.

Türkiye'de 6 Ekim manşeti olumlu görünüyor, çünkü Investing.com verisine göre 5 yıllık CDS 2 Ekim'deki 255,69'dan 6 Ekim'de 247,19'a indi. Ancak aynı gün Fransa CDS'i %10,8, Brezilya'nınki %8,3 daraldı; düşüş Türkiye'ye özgü değil. 10 yıllık TL getirisi ise 7 Ekim'de %32,75'te, 2 Ekim'deki %32,84'e yakın seyretti. Taşıma akımı, yani düşük getirili para biriminden yüksek getirili TL varlığına giren yabancı fon, ise yön değiştirdi: yurt dışı yerleşikler 21–25 Eylül haftasında 409,9 milyon $'lık DİBS sattı.

Şeker Yatırım'a göre yabancıların DİBS stoku 17,1 milyar $, toplam içindeki payı %6,98. Yıl başından beri net alım için Şeker Yatırım 2.123, Bizim Menkul 1.483,3 milyon $ veriyor; 2 kaynak 640 milyon $ ayrışıyor. ABD tabanı %5,3'e çıktıkça yabancının TL kur riskine razı olması için istediği getiri farkı da büyüyor. Bu yüzden Türkiye için kritik gösterge, 5 yıllık CDS'ten çok TCMB'nin haftalık DİBS akımı verisi.

Bu okumayı ne çürütür

Ana senaryomuz %50 olasılıkla tabanın yüksek ama sabit kalması: yabancı talep ihalelerde ortalamanın üzerinde sürer, 10 yıllık getiri %5,15–5,45 bandında kalır. %30 olasılıkla bir ihalede yabancı talep kırılır, bayi payı %15'i aşar ve zincir Avrupa çevresine ve gelişen piyasalara yayılır. %20 olasılıkla zayıf istihdam verisi aralık artırım fiyatlamasını %40'ın altına çeker ve taban aşağı iner.

Birinci çürütücü: kasımdaki 10 yıllık ihalede dolaylı pay %70'in üzerinde, bayi payı %10'un altında kalırsa yabancı talebin kırılganlığı tezi zayıflar. İkinci çürütücü: FRED'in 10 yıllık sabit vadeli getiri serisi %5,10'un altına inerse yük vade priminden politika beklentisine döner. Üçüncü çürütücü: yabancılar ekimin ilk 2 haftasında DİBS'te yeniden net alıma geçerse ABD tabanının Türkiye'ye aktarımı sınırlı kalıyor demektir.

Olasılıklar

Senaryolar

SenaryoOlasılıkTetikleyiciPiyasa etkisi
H1Taban yüksek ama sabit%50Yabancı talep ihalelerde %70'in üzerinde sürer; Fed aralık artırımı fiyatlaması %70 civarında kalır, 10 yıllık getiri %5,15–5,45 bandında seyreder.Borç maliyeti yüksek düzeyde yerleşir ama yeni bir sıçrama olmaz; Avrupa çevresi ve gelişen piyasa primleri dalgalı, yönsüz kalır.
H2Bir ihalede yabancı talep kırılır%303 ya da 30 yıllık ihalede dolaylı pay %60'ın altına iner, bayi payı %15'i aşar ve 10 yıllık getiri %5,45'i geçer.Taban sıçrar; gilt ve Avrupa çevresi tahvilleri satış görür, bankalarda devlet–banka döngüsü derinleşir, gelişen piyasa primleri açılır.
H3Zayıf veri tabanı aşağı çeker%20Ekim istihdam verisi eylüldeki 29.000'e benzer zayıf gelir; aralık artırım olasılığı %40'ın altına iner.Yük vade priminden politika beklentisine döner; 10 yıllık getiri %5,10'un altına iner ve küresel borç maliyeti gevşer.

Modül A

Kısıt Matrisi

YAPISAL ORT. 3,8 · OPERASYONEL ORT. 2,5Yapısal kısıtlar baskın: sonuç, aktörlerin tercihlerinden çok bu sınırlarla belirlenir.

Yapısal kısıtlarkalıcı · iradeden bağımsız

  • ABD'nin finansman ihtiyacı · ABD

    5/5

    Hazine 6–8 Ekim'de toplam 119 milyar $'lık 3, 10 ve 30 yıllık kâğıt satıyor; TFTC'ye göre 2026 mali yılı faiz gideri 1,4 trilyon $ (doğrulanamadı).

  • Fed'in artırım patikası · ABD

    4/5

    Fed eylülde faizi %3,75–4,00'e çıkardı, tutanak yıl sonuna kadar 1 artırım daha işaret ediyor; FedWatch aralık olasılığı yaklaşık %70.

  • Devlet–banka döngüsü · Avrupa Birliği

    4/5

    Avrupa bankaları kendi ülkelerinin tahvilini taşıyor; 7 Ekim'de Fransa getirisi 15 baz puan artarken STOXX Bankalar endeksi %3,5 düştü.

  • İngiltere mali kuralları

    3/5

    30 yıllık gilt %6,036 ile 1998'den beri zirvede; 28 Ekim bütçesi öncesi Bank of America 15 milyar sterlinlik ek borçlanma bekliyor.

  • Türkiye'nin yabancı DİBS bağımlılığı · Türkiye

    3/5

    Yabancıların DİBS stoku 17,1 milyar $, payı %6,98; 21–25 Eylül haftasında 409,9 milyon $'lık net satış oldu.

Operasyonel sürtünmegeçici · zamanla çözülür

  • Yoğun ihale takvimi günler

    3/5

    Aynı haftada 58 milyar $'lık 3 yıllık, 39 milyar $'lık 10 yıllık ve 22 milyar $'lık 30 yıllık ihale yapılıyor; her ihale yabancı talebi yeniden sınıyor.

  • Bütçe ve faiz takvimi üst üste haftalar

    3/5

    Fed 27–28 Ekim'de toplanıyor, İngiltere bütçesi 28 Ekim'de açıklanıyor; 2 olay aynı 48 saate sıkışıyor.

  • Veri kaynakları çelişiyor günler

    2/5

    7 Ekim için ABD 10 yıllık kapanışında %5,30 ile %5,284, Fransa–Almanya makasında 152 ile 134,4 baz puan farklı kaynaklarda veriliyor.

  • Eskiyen tutanak dayanağı haftalar

    2/5

    Tutanak tam istihdama yakın bir işgücü piyasasına dayanıyor; 3 hafta sonra eylül istihdamı 29.000 arttı, işsizlik %4,2'ye çıktı.

Modül B

Sinyal ve Gürültü

SİNYAL %57 · GÜRÜLTÜ %43

Modül C

Varlık Sınıfı ve Pozisyonlama Çıkarımları

Varlık sınıfıMaruziyetAktarım kanalıH1H2H3BeklenenKanaatVadeİzlenecek
Egemen borçABD uzun vadeli Hazine eğrisiYabancı talebin ihalelerde sürmesi ya da kırılması0−−++−0,20●●●0–3 ayKasım 10 yıllık ihalesinde dolaylı pay ve FRED 10 yıllık getirisinin %5,45 eşiği
Egemen borçAvro bölgesi çevre tahvilleriABD tabanının Fransa ve İtalya makaslarına aktarımı0−−+−0,40●●●0–3 ayFransa–Almanya 10 yıllık makasının 152 baz puana göre konumu
HisseAvrupa banka sektörüBilançodaki yerli devlet tahvili zararı0−−+−0,40●●●0–3 aySTOXX Avrupa Bankalar endeksi ve ECB açıklamaları
KrediGelişen piyasa dolar cinsi egemen borç primiABD tabanı üzerine kurulan ülke risk primi−−−+−0,90●●●3–12 ayArjantin ülke riskinin 650 baz puana göre konumu
DövizTürk lirasıTaşıma akımının ABD getirisine göre yön değiştirmesi0−−+−0,40●●●0–3 ayTCMB haftalık menkul kıymet istatistiğinde DİBS akımı
Egemen borçTürkiye yerel para tahvilleriYabancı DİBS çıkışı ve risk primi−−−+−0,90●●●3–12 ay10 yıllık TL getirisinin %34 eşiği ve Türkiye 5 yıllık CDS'inin 275 eşiği

Okuma: ++ güçlü yapısal destek · + destek · 0 nötr · − baskı · −− güçlü baskı. “Beklenen”, senaryo olasılıklarıyla ağırlıklandırılmış yöndür. H1: Taban yüksek ama sabit · H2: Bir ihalede yabancı talep kırılır · H3: Zayıf veri tabanı aşağı çeker.

Varlık sınıfı düzeyinde, senaryoya koşullu genel analizdir. Belirli bir menkul kıymet, fiyat hedefi ya da işlem zamanlaması içermez; kişiye özel yatırım tavsiyesi değildir (6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu).

İkinci tur etkiler

Peki sonra ne olur?

Başlangıç

ABD 10 yıllık ihalesi 7 Ekim'de %5,300'den kapandı; kâğıdın %80,3'ünü dolaylı alıcılar aldı, bayilere %2,5 kaldı. Küresel borç maliyetinin tabanı yabancı talebin sürmesine bağlı.

  1. 1

    Egemen borçhaftalar içinde

    Yabancı talebin zayıf kaldığı bir ihalede bayiler satılmayan kâğıdı üstlenir, getiri ihale öncesi kotasyonun üzerinde kapanır ve 10 yıllık taban %5,45'in üzerine yerleşir.

    İzlenecek: Kasımdaki 10 yıllık ihalede dolaylı pay (%70 eşiği) ve bayi payı (%10 eşiği); FRED 10 yıllık getirisi

  2. 2

    Banka bilançosuhaftalar içinde

    Yükselen taban Avrupa çevresine ve banka bilançolarına geçer; Fransa–Almanya makası açılır, yerli tahvil taşıyan bankaların sermaye tamponu aşınır ve gilt bütçe öncesi yeni zirve arar.

    İzlenecek: Fransa–Almanya 10 yıllık makasının 152 baz puanın üzerine çıkması ve 28 Ekim İngiltere bütçesi

  3. 3

    Portföy akımıaylar içinde

    Gelişen piyasa risk primleri açılır; yabancı fon TL varlığından çıkmayı sürdürür, DİBS stoku 17,1 milyar $'ın altına iner ve Türkiye CDS'i 275'e yaklaşır.

    İzlenecek: TCMB haftalık menkul kıymet istatistiklerinde DİBS akımı, Türkiye 5 yıllık CDS ve Arjantin ülke riskinin 650'ye göre konumu

Zinciri kıran

Dolaylı alıcı payı ihalelerde %70'in üzerinde kalır ya da zayıf istihdam verisi aralık artırım olasılığını %40'ın altına çekerse taban %5,10'un altına iner ve zincir ilk adımda durur.

Tetikleyiciler

İzlenecek eşikler

GöstergeEşikBugünAnlamı
ABD 10 yıllık getiri> %5,455,31FRED 10 yıllık sabit vadeli getirisinin 5 Ekim'deki %5,31'den %5,45'i aşması, yabancı talebin tabanı artık tutamadığını ve ikinci tur zincirin başladığını gösterir.
Türkiye 5 yıllık CDS> 275255Türkiye 5 yıllık CDS'inin 6 Ekim'deki 247,19'dan 275'i aşması, ABD tabanındaki yükselişin Türkiye risk primine geçtiğini gösterir.
Türkiye 10 yıllık getiri> %34,0032,7510 yıllık TL getirisinin 7 Ekim'deki %32,75'ten %34'ü aşması, yabancı DİBS çıkışının uzun vadeli TL borç maliyetine yansıdığını gösterir.

Kaynaklar

  1. TFTC — $39B 10-Year Auction Clears at Highest Yield Since 2000 on Near-Record Foreign Demand
  2. RTTNews — Ten-Year Note Auction Attracts Strong Demand
  3. Yahoo Finance — The Treasury Has to Sell $119 Billion of Bonds This Week at the Highest Yields Since 2002
  4. Yahoo Finance — The Fed was unanimous about raising rates in September. Economic signals have since changed.
  5. Investing.com — Fed minutes show most policymakers see another rate hike by year end
  6. Investing.com (Reuters) — UK 30-year gilt yields hit 28-year high in global selloff
  7. Investing.com (Reuters) — European bank shares fall as bond yields surge, spreads widen
  8. Trading Economics — France 10-Year Government Bond Yield
  9. Ideal Investisseur — OAT/Bund spread today
  10. Infobae — Jornada financiera: el escenario global jugó en contra de los activos argentinos y volvió a subir el riesgo país
  11. Perfil — El Riesgo País escala a 650 puntos básicos y alcanza un nuevo máximo en el año
  12. Investing.com — Turkey CDS 5 Years USD Historical Data
  13. Investing.com — Turkey 10-Year Bond Yield Historical Data
  14. Foreks (Şeker Yatırım) — Yabancı menkul kıymet stoku verileri ve BIST yabancı payı, 1 Ekim 2026
  15. Foreks (Bizim Menkul) — Yabancıların hisse ve DİBS işlemleri, 1 Ekim 2026

Kaynak ve doğrulama kuralları: metodoloji · Hata bildirimi: iletişim

İlgili raporlar

IVMakro ve Borç·Analiz·Türkiye ve Çevresi

İç borçta faiz anaparayı geçti, Hazine faizi yeni borçla ödüyor

Ekimdeki 436,6 milyar TL'lik iç borç servisinin 247,8 milyar TL'si faiz. Hazine'nin 414,8 milyar TL'lik planı 226 milyar TL net yeni borç yaratıyor; faizin %91'i yeni kâğıtla ödeniyor. 22 Ekim PPK'si bu maliyeti ve rezervi aynı terazide tartacak.

Türkiye ve Çevresi Masası · 8 Ekim 2026 · 7 dk

VIEnerji ve Arz·Analiz·Amerika

Petrolün stok tamponu inceldi, şoklar artık doğrudan fiyata geçiyor

EIA üretim kaybı 10,9 milyon varilden 4,8 milyona inerken son çeyrek Brent tahminini 14 $ artırdı. UEA son 100 milyon varili dizel öncelikli öne çekti, Isaias ise aynı hafta Meksika Körfezi üretiminin %25'ini durdurdu.

Enerji ve Deniz Yolları Masası · 8 Ekim 2026 · 7 dk

IVMakro ve Borç·Analiz·Türkiye ve Çevresi

Fon krizi bankayı değil banka dışı borçlanma piyasasını kilitliyor

İki günde iki temerrüt geldi, kota alınan özel sektör borçlanma aracı sayısı haftada 13'e indi. Bankacılık endeksi yükselirken faktoring endeksi %6,67 düştü. Kısa uç 22 Ekim indirimini fiyatlıyor, ama kararın kilidi rezervde.

Türkiye ve Çevresi Masası · 7 Ekim 2026 · 7 dk