Avrupa'nın küçük merkez bankalarında faiz kararını kur belirliyor

Aynı şok, ayrışan kararlar

4 ve 5 Kasım'da Avrupa'nın euro dışındaki dört merkez bankası aynı enerji şokuna dört farklı yanıt verdi. Riksbank faizi 0,25 puan artırıp %2'ye, Çek Ulusal Bankası %3,75'ten %4'e çıkardı. Norges Bank %4,5'te, Polonya Merkez Bankası %3,75'te bekledi.

Manşet enflasyon bu ayrımı açıklamıyor. İsveç'te eylül CPIF enflasyonu %1,5'ti ve banka yine de artırdı; Norveç'te eylül TÜFE'si %3,4'tü ve banka bekledi. Polonya'da ekim enflasyonu Trading Economics'e göre %4,1'den %3,5'e indi, ancak düşüşü pompadaki yakıtı ucuzlatan hükümet tedbirleri sağladı.

Belirleyici değişken kur

Riksbank açıklamasında bu yıl zayıflayan kronun hem CPIF'i hem çekirdek enflasyonu 2027'de %2'nin üzerine taşımasını beklediğini yazdı. Geçici mali tedbirler hariç tutulduğunda CPIF eylülde %3'tü; yani bugünkü %1,5'lik rakam vergi indirimlerinin bastırdığı bir değer. Banka, kararı bu iki rakam arasındaki farka ve kurun önümüzdeki 12 aydaki etkisine verdi.

Norges Bank tersini yaşıyor. 5 Kasım açıklamasına göre ithal tüketim malı enflasyonu beklenenden düşük kaldı, kron varsayılandan güçlü seyretti. Sorun yurt içinde: yurt içi üretilen mal ve hizmet enflasyonu beklenenden yüksek, kayıtlı işsizlik ekimde %2,0. Banka bu yüzden faizi %4,5'te tuttu ama görünüm gerektirirse artırmaya hazır olduğunu söyledi.

Çekya ikisinin arasında duruyor. Çekirdek enflasyon Investing.com'a göre yaklaşık %3 ile tolerans bandının üst sınırında, ikinci çeyrekte ücretler %6,4 arttı. ING'ye göre euro karşısında koruna üzerinde yeniden zayıflama baskısı var ve banka 24,35–24,40 aralığı bekliyor.

Bölünmüş kurullar, bölünmüş sinyaller

Çek kurulundaki 4'e 3'lük oy, sıkılaşmanın ne kadar ileri gideceği konusunda uzlaşı olmadığını gösteriyor. Bankanın kendi patikası ING'ye göre faizin yakın vadede %4,5'e çıkmasını öngörüyor, ama Guvernör Aleš Michl adımı bir ince ayar olarak tanımladı. Başbakan Andrej Babiš meclisteki konuşmasında artırımı konut kredilerini pahalılaştıracağı için protesto etti.

Aynı gerilim Atlantik'in öbür yakasında ters yönde görüldü. Banxico 5 Kasım'da 3'e 2 oyla faizi %6,25'e indirdi, oysa Citi anketindeki 36 kurumun 30'u sabit bekliyordu. Banka dördüncü çeyrek enflasyon tahminini %3,5'ten %3,7'ye çıkarırken atıl kapasite nedeniyle kur geçişinin sınırlı kalacağını savundu; dolar gün içinde 18,96 pesoya çıktı.

Meksika örneği Avrupa'daki okumayı tersinden doğruluyor. Manşet enflasyon ekimin ilk yarısında %3,62'ye çıkmışken banka kurun fiyatlara geçmeyeceğine bahis oynadı ve hedefe dönüşü 2027'nin dördüncü çeyreğine bıraktı. Kur geçişkenliğine dair bu varsayım, İsveç'in 0,25 puanlık artırımı haklı çıkaran varsayımın tam tersi; iki bankanın hangisinin isabet ettiğini 2027'nin ilk yarısındaki ithal fiyat verisi gösterecek.

ECB için anlamı

Euro bölgesi bu ayrışmanın ortasında tek faizle duruyor. ECB 29 Ekim'de mevduat faizini oybirliğiyle %2,50'de tuttu; Scotiabank'a göre piyasa 17 Aralık için yaklaşık %85 olasılıkla 25 baz puanlık artırım fiyatlıyor. Gelecek hazirana kadar fiyatlanan toplam sıkılaşma 55 baz puana geriledi.

İsveç'in artırımı ve Çekya'nın 2027 tahmini, ECB'nin enerji şokunu geçici sayma alanını daraltıyor. Norveç'in beklemesi ise kur güçlüyse beklemenin mümkün olduğunu gösteriyor. ECB'nin 17 Aralık kararında euronun seviyesi bu yüzden manşet enflasyon kadar ağırlık taşıyacak; Lagarde 29 Ekim'de enflasyonun önümüzdeki çeyreklerde hedefin belirgin üzerinde kalacağını söyledi.

Türkiye için kanal ihracat talebi ve finansman maliyeti. Avrupa'da 2027'ye uzanan bir sıkılaşma, Türk ihracatının ana pazarında talebi frenler ve euro cinsinden borçlanma maliyetini yükseltir. İzlenecek takvim 10 Kasım Riksbank tutanağı, 13 Kasım Çek tutanağı, 19 Kasım Banxico tutanağı ve 16–17 Aralık'taki İsveç, Norveç ve ECB kararları.