İçeriğe geç
BölgeTürkiye ve Çevresi

OrtaIV Makro Politika ve Borç Piyasaları10 Ekim 2026, Cumartesi

Sermaye kaybı hesabında kur farkı muafiyeti bir yıl daha uzatıldı

Ticaret Bakanlığı'nın 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğiyle şirketler, sermaye kaybı ve borca batıklık hesabında ödenmemiş döviz borçlarının kur farkı zararını 1 Ocak 2028'e kadar yok sayabilecek. Önceki sınır 1 Ocak 2027'ydi.

ANKARA konumu

Değişiklik, Türk Ticaret Kanunu'nun 376. maddesine ilişkin 15 Eylül 2018 tarihli tebliğin geçici 1. maddesindeki 1/1/2027 tarihini 1/1/2028 olarak değiştiriyor. Alomaliye'ye göre şirketler iki kalemi hesap dışında bırakabiliyor: henüz ödenmemiş döviz yükümlülüklerinden doğan kur farkı zararının tamamı ve 2020–2021'de tahakkuk eden kira, amortisman ve personel giderlerinin toplamının yarısı. Uygulama isteğe bağlı ve kullanılırsa dipnotta gösteriliyor.

Bu kolaylık her yıl sonuna doğru bir yıl daha uzatılıyor. Karar gazetesinin 10 Aralık 2025 haberine göre bir önceki uzatma sınırı 1 Ocak 2027'ye taşımıştı; bu kez uzatma vadeden yaklaşık 12 ay önce, ekimde geldi. TTK 376, sermayesinin yarısını ya da üçte ikisini kaybeden şirketin yönetimine genel kurulu toplama ve sermaye tamamlama yükümlülüğü getiriyor; borca batık şirket için mahkemeye bildirim zorunlu.

Zamanlama kur ve sanayi verisiyle birlikte okunmalı. Trading Economics'e göre dolar/TL 9 Ekim'de 49,27'ydi; lira son 12 ayda dolar karşısında yaklaşık %17,8 değer kaybetti. TCMB verisine göre finansal kesim dışındaki firmaların net döviz açığı haziranda 205,8 milyar $'dı. Kur farkını hesaba katmak, bilançosu döviz borcuyla yüklü şirketlerin bir kısmını kâğıt üzerinde TTK 376 eşiğinin altına itebilirdi; kaç şirketin bu imkândan yararlandığına dair resmî bir veri yok.

Talay değerlendirmesi

Sonuç

Uzatma, döviz borçlu şirketlerin kur zararını bilançoda bir yıl daha görünmez kılıyor ve TTK 376'nın sermaye tamamlama baskısını erteliyor. Bu yeni bir destek değil, 2018 tarihli tebliğe dayanan bir kolaylığın vadeden yaklaşık 12 ay önce yenilenmesi. Ankara'nın kurun 2027'de de yüksek kalacağını ve şirket bilançolarının bunu taşıyamayacağını varsaydığını gösteriyor. Zarar ortadan kalkmıyor; yalnızca tanınması öteleniyor.

Olası etkiler

  • Şirket bilançolarıBelirsizOrta vade

    Kur farkı zararı hesap dışı kaldıkça döviz borçlu şirketler genel kurul ve sermaye artırımı zorunluluğundan bir yıl daha kurtuluyor; zarar dipnotta birikiyor.

  • Kredi riski okumasıOlumsuzOrta vade

    Bankalar ve tahvil yatırımcısı kâğıt üzerindeki özkaynağa değil dipnota bakmak zorunda kalıyor; şeffaflık azaldıkça şirket borçlanma primi yükselebilir.

  • Kur politikasıOlumsuzUzun vade

    Muafiyetin her yıl yenilenmesi, kurdaki her ani sıçramanın şirket bilançolarına yeniden yük bindireceği anlamına geliyor; TCMB'nin kuru rezervle tutma eğilimini güçlendiriyor.

İhtimaller

  1. 1
    Kolaylık sürer, zarar birikir%60

    Muafiyet 2027 sonunda yeniden uzatılır, kur kademeli değer kaybeder, şirketler sermaye artırımına gitmeden döner.

    İzlenecek: TCMB'nin aylık firmaların döviz varlık ve yükümlülükleri verisinde net döviz açığı

  2. 2
    Kur sıçraması bilançoyu zorlar%25

    Dolar/TL hızla yükselir, nakit akışı bozulan firmalarda konkordato ve iflas başvuruları artar; muafiyet kayıpları gizleyemez.

    İzlenecek: Aylık konkordato ve iflas karar sayıları ile dolar/TL'nin 50 eşiği

  3. 3
    Kolaylık sona erer%15

    Kur istikrarı kalıcılaşır ve Bakanlık 2027 sonunda uzatma yapmaz; şirketler kur zararını tanır.

    İzlenecek: Aralık 2027'de Resmî Gazete'de TTK 376 tebliği

Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.

Piyasa tepkisi

Etkilenen göstergeler

  • Dolar/TL (9 Ekim)▼ 49,27
  • Firmaların net döviz açığı (haziran)▼ 205,8 milyar $
  • Muafiyetin yeni sınırı▲ 1 Ocak 2028

Tarihsel bağlam

USD/TRY, son 6 ay

44,2245,5846,9448,3149,6710.0419.0524.0629.0703.0909.1016 Eylül 2026 — BIST 100 %5,54 düşüşle 13.122,58 puana geriledi, 17 hisse taban fiyattan kapandı117 Eylül 2026 — Motorinin litre fiyatı Türkiye'de ilk kez 100 TL'yi aştı: üst üste üçüncü zam221 Eylül 2026 — Merkezi yönetim borç stoku Ağustos'ta 422,5 milyar TL artışla 15,89 trilyon TL'ye çıktı, döviz cinsi pay %51321 Eylül 2026 — Dolar 48,82 TL ile tarihi zirveye çıktı, BIST 100 gün ortasında %1,92 düşüşle 13.028,71 puana geriledi421 Eylül 2026 — Hürmüz'de 72.825 dwt'lik LR Stephanie tankeri vuruldu, iki denizci yaralandı; hafta sonu geçiş 17 gemiye düştü521 Eylül 2026 — Yurt dışı üretici fiyatları Ağustos'ta yıllık %32,60 arttı, enerjide artış %106,24'e ulaştı623 Eylül 2026 — Dolar 23 Eylül'de 48,84 TL ile zirveyi yeniledi; hesaplamalara göre TCMB rezervi 4 haftada 13,9 milyar $ azalarak 174,5 milyar $'a indi724 Eylül 2026 — BIST 100 24 Eylül'de %2,74 düşüşle 12.888 puana indi, 2 yıllık TL tahvil getirisi %37,09'a çıktı: Fed ve petrol baskısı Türk varlıklarını vurdu824 Eylül 2026 — TCMB'nin resmi verisi: 18 Eylül haftasında brüt rezerv 4,3 milyar $ azalarak 174,4 milyar $'a, net rezerv 6,4 milyar $ azalarak 55,8 milyar $'a indi925 Eylül 2026 — Türkiye CDS'i 27 Mayıs'tan beri ilk kez 250'yi aştı: 131 fonluk 18 milyar $'lık tasfiye sürerken Erdoğan sistemik risk yok dedi, tutuklu sayısı 451026 Eylül 2026 — Yılmaz savaşın enflasyona etkisini TCMB hesabıyla 7 puan olarak verdi; 10 yıllık getiri 25 Eylül'de %32,77 ile haftayı yükselişle kapattı1130 Eylül 2026 — BIST 100 iki günde %5 kaybederek ayı piyasasına girdi12
  1. 116.09 · BIST 100 %5,54 düşüşle 13.122,58 puana geriledi, 17 hisse taban fiyattan kapandı
  2. 217.09 · Motorinin litre fiyatı Türkiye'de ilk kez 100 TL'yi aştı: üst üste üçüncü zam
  3. 321.09 · Merkezi yönetim borç stoku Ağustos'ta 422,5 milyar TL artışla 15,89 trilyon TL'ye çıktı, döviz cinsi pay %51
  4. 421.09 · Dolar 48,82 TL ile tarihi zirveye çıktı, BIST 100 gün ortasında %1,92 düşüşle 13.028,71 puana geriledi
  5. 521.09 · Hürmüz'de 72.825 dwt'lik LR Stephanie tankeri vuruldu, iki denizci yaralandı; hafta sonu geçiş 17 gemiye düştü
  6. 621.09 · Yurt dışı üretici fiyatları Ağustos'ta yıllık %32,60 arttı, enerjide artış %106,24'e ulaştı
  7. 723.09 · Dolar 23 Eylül'de 48,84 TL ile zirveyi yeniledi; hesaplamalara göre TCMB rezervi 4 haftada 13,9 milyar $ azalarak 174,5 milyar $'a indi
  8. 824.09 · BIST 100 24 Eylül'de %2,74 düşüşle 12.888 puana indi, 2 yıllık TL tahvil getirisi %37,09'a çıktı: Fed ve petrol baskısı Türk varlıklarını vurdu
  9. 924.09 · TCMB'nin resmi verisi: 18 Eylül haftasında brüt rezerv 4,3 milyar $ azalarak 174,4 milyar $'a, net rezerv 6,4 milyar $ azalarak 55,8 milyar $'a indi
  10. 1025.09 · Türkiye CDS'i 27 Mayıs'tan beri ilk kez 250'yi aştı: 131 fonluk 18 milyar $'lık tasfiye sürerken Erdoğan sistemik risk yok dedi, tutuklu sayısı 45
  11. 1126.09 · Yılmaz savaşın enflasyona etkisini TCMB hesabıyla 7 puan olarak verdi; 10 yıllık getiri 25 Eylül'de %32,77 ile haftayı yükselişle kapattı
  12. 1230.09 · BIST 100 iki günde %5 kaybederek ayı piyasasına girdi

Kaynaklar

  1. Bloomberg HT — Sermaye kaybı olan veya borca batık şirketlere sağlanan kolaylığın süresi uzatıldı
  2. Alomaliye — Sermaye kaybı hesabında süre uzatıldı
  3. Karar — Şirketlerin kur farkı zararı kolaylığı 1 Ocak 2027'ye uzatıldı
  4. Trading Economics — Turkish lira
  5. Bloomberg HT — Reel sektör net döviz açığı haziranda 206 milyar dolar oldu