YüksekIII Kinetik Çatışmalar ve Savunma22 Eylül 2026, Salı
Trump BM'de Türkiye dahil 12 bölge ülkesiyle toplandı, ABD ve İran heyetleri 3 saat görüştü; Tahran Hürmüz için 3 şart koydu
Trump 22 Eylül'de BM Genel Kurulu marjında 6 Körfez ülkesi ile Ürdün, Mısır, Türkiye, Irak, Lübnan ve Suriye'yi topladı. Aynı gün ABD'li elçiler Witkoff ve Kushner İranlı yetkililerle yaklaşık 3 saat görüştü; Dışişleri Bakanı Arakçi Hürmüz'ün açılması için 3 şart sıraladı.
Times of Israel'e göre ABD Başkanı Donald Trump 22 Eylül 2026'da BM Genel Kurulu marjında Körfez İşbirliği Konseyi'nin 6 üyesi (Suudi Arabistan, BAE, Katar, Bahreyn, Kuveyt, Umman) ile Ürdün, Mısır, Türkiye, Irak, Lübnan ve Suriye'den oluşan 12 ülkelik bir toplantıya ev sahipliği yaptı; İsrail ve İran masada değildi. Trump, İran ile anlaşma için güçlü bir ivme olduğunu ve ara seçimlere kadar ya da daha önce bir uzlaşma beklediğini söyledi. Dünya Bülteni'ne göre Cumhurbaşkanı Erdoğan da toplantıya katıldı; savaşın yaklaşık yedinci ayında yapılan görüşmenin ana gündemi İran ve bölgesel güvenlikti.
Fox News'e göre Trump'ın elçileri Steve Witkoff ve Jared Kushner aynı gün İranlı temsilcilerle yaklaşık 3 saat görüştü; Trump görüşmeyi çok iyi geçti diye niteledi. İran devlet televizyonu Tahran'ın kesin tutumlarının ABD'li temsilcilere iletildiğini bildirdi. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için 3 şart sıraladı: deniz ablukasının derhal kaldırılması, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması ve tüm direniş cephelerinde çatışmanın sona ermesi. Arakçi ayrıca AB dış politika şefi Kaja Kallas, İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, Katar Başbakanı ve İsviçre Dışişleri Bakanı ile görüştü.
Diplomasi ile baskı aynı anda işliyor. Fox News, Hazine Bakanı Scott Bessent'in İran havayollarının 24 Eylül'den itibaren kapatılacağını açıkladığını yazarken Türkiye Today ve Al Jazeera tarihi 23 Eylül olarak veriyor; iki tarih uzlaştırılamadı. Erdoğan New York'ta gazetecilere Körfez'deki zorlukları aşmak için çalıştıklarını ve sonucu bir an önce görmek istediklerini söyledi; Pezeşkiyan ile Trump arasında bir görüşme olup olmayacağına ilişkin takvimin belirsiz olduğunu belirtti.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Washington İran'la doğrudan temas kurarken bölge ülkelerini, Türkiye dahil, aynı masada topluyor; ancak Tahran'ın 3 şartı ablukanın ve dondurulmuş varlıkların önce çözülmesini istiyor ve bu, ABD'nin aynı hafta havacılık yaptırımını sertleştirmesiyle çelişiyor. En olası yol, temasların sürmesi ama Hürmüz'ün kısa vadede açılmaması.
Olası etkiler
- Petrol fiyatlarıBelirsizKısa vade
Görüşme haberleri Brent'i 22 Eylül'de 98,55 dolara çekti; şartlar karşılanmadıkça risk primi tamamen çözülmez ve fiyat haberlere duyarlı kalır.
- Türkiye'nin arabuluculuk alanıBelirsizOrta vade
Erdoğan'ın 12 ülkelik masada yer alması Ankara'ya Körfez diplomasisinde görünürlük sağlar; aynı anda İran uçuşlarında yaptırım uyumu, Tahran nezdinde manevra alanını daraltır.
- Körfez güvenliğiOlumsuzOrta vade
Direniş cephelerinde çatışmanın bitmesi şartı, Husi ve Irak milislerini pazarlığa bağlar; tek cephede ateşkes yeterli sayılmaz.
İhtimaller
- 1Temas sürer, boğaz kapalı kalır%55
Heyetler yeniden görüşür ama abluka ve varlıklar konusunda adım atılmaz, Hürmüz trafiği düşük kalır.
İzlenecek: İkinci ABD–İran görüşme turunun tarihi ve Hürmüz haftalık geçiş sayısı
- 2Kademeli çerçeve%30
Taraflar ablukada kısmi gevşeme karşılığında geçiş koridoru üzerinde uzlaşır.
İzlenecek: ABD'nin deniz ablukasında gevşeme ya da dondurulmuş varlıklara ilişkin açıklama
- 3Görüşmeler çöker%15
Havacılık yaptırımı ve saldırılar sürer, Tahran temasları askıya alır.
İzlenecek: İran'ın ABD ile temasların askıya alındığını resmen açıklaması
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Hürmüz'ün açılması için İran şartı▼ 3 şart
- Brent 22 Eylül kapanışı▼ −%1,78
Tarihsel bağlam
Hürmüz Boğazı geçişi, son 6 ay
- 109.09 · ABD ve İran, savaş başladığından bu yana deniz trafiğine yönelik en büyük saldırı dalgasında tankerleri vurdu
- 213.09 · Panama bayraklı El Gaia tankeri Umman açığında vuruldu, iki mürettebat kayıp
- 314.09 · Hürmüz'de gemi takip verisi, ABD Enerji Bakanı'nın günlük 10 milyon varillik akış açıklamasıyla çelişiyor
- 417.09 · Avrupa gaz depoları kışa %68,5 doluluk ile giriyor, TTF 17 Eylül'de 77-79 euro bandında işlem gördü
- 522.09 · Brent 17 Eylül'deki 104,82 dolardan 22 Eylül'de 100,05 dolara indi, Hürmüz geçiş verileri çelişiyor
- 622.09 · İran Hürmüz'ü 7 gün içinde açma teklifini masaya koydu, aynı gün meclis komisyonu ihlalcilere yükün %20'si oranında ceza onayladı
- 722.09 · Trump BM'de Türkiye dahil 12 bölge ülkesiyle toplandı, ABD ve İran heyetleri 3 saat görüştü; Tahran Hürmüz için 3 şart koydu
- 823.09 · Hürmüz'de dökme yük gemisi Cape Dao iki mermiyle vuruldu, 1 Hint denizci öldü; IMO çatışma başından beri 83 saldırı ve 23 ölü sayıyor
- 923.09 · İran Hürmüz'ün açılması için şart sayısını 7'ye çıkardı; Kpler'e göre boğazdan 22 Eylül'de yalnızca 3 emtia gemisi geçti
- 1024.09 · Hürmüz'den 23 Eylül'de 10 emtia gemisi geçti, 9'u körfeze girdi; 22 Eylül'ün ön verisi 3'ten 7 gemiye revize edildi
- 1124.09 · Hürmüz'de 24 Eylül'de izlenen geçiş 9'a indi, 8'i çıkış; 23 Eylül verisi 10'dan 14'e revize edildi, The National aynı gün için 13 geçiş verdi
- 1226.09 · Trump Hürmüz'den bir gecede 29 gemi çıktı dedi; bağımsız takip verileri tek haneli geçiş gösteriyor, varil tahminleri 3,7 ile 16,4 milyon arasında
- 1328.09 · Hürmüz'de geçişlerin yarıdan fazlası artık transpondersiz yapılıyor
- 1429.09 · Hürmüz'de tankerler vuruldu, geçişler yine de 17 gemiye çıktı
- 1504.10 · Hürmüz'de tanker saldırıları neredeyse günlük hale geldi, geçişler yine de arttı
- 1605.10 · Hürmüz'den geçen petrolün miktarında tahminler beş kata kadar ayrışıyor
- 1707.10 · Katar açıklarında bir tanker vuruldu, saldırılar Körfez'in içine kaydı
- 1807.10 · İran, Umman kıyısındaki Hürmüz rotalarını kapatmakla tehdit etti
- 1908.10 · Hürmüz geçişleri iki ayın en düşük düzeyine indi
- 2013.10 · Hürmüz'de saldırılar artarken Körfez ham ihracatı ekimde eylülü aştı
- 2114.10 · Hürmüz'de vurulan konteyner gemisi GFS Pride battı
- 2216.10 · Cübeyl açıklarında iki tanker aynı gün saldırıya uğradı, Körfez'in kuzeyi de menzilde
- 2319.10 · Devrim Muhafızları üçüncü mayın iddiasını duyurdu, doğrulama yok
- 2419.10 · İran Hürmüz kara listesini 122 gemiye genişletti
- 2519.10 · Kpler Körfez ihracatını 8,5 milyon varil ölçtü, Washington toparlanma diyor
- 2620.10 · İran Hürmüz'de Irak petrolüne özel geçiş yolu açtığını söyledi
- 2721.10 · Kuveyt tankeri Hürmüz'de vuruldu, ekim saldırıları eylülü ikiye katladı
- 2822.10 · Hürmüz'de gemi saldırıları ABD'nin koruduğu güney rotasında yoğunlaştı
- 2924.10 · İran'ın Hürmüz karşılığında abluka teklifine kendi ajansından yalanlama geldi
Kaynaklar
- The Times of Israel — Meeting Arab leaders at UN, Trump says there's a lot of momentum for Iran deal
- Fox News — Trump says Iran deal nearing after UN talks as Tehran sets conditions to reopen Strait of Hormuz
- Dünya Bülteni — Cumhurbaşkanı Erdoğan, Trump'ın Körfez ülkeleri toplantısına katıldı
- Zafer Gazetesi — Cumhurbaşkanı Erdoğan New York'ta soruları yanıtladı
- Investing.com — Brent Oil Futures Historical Data