Brezilya şoku gelişen piyasalarda mali güvenilirlik primini yeniden fiyatlıyor

Gürültü seçim paniği, sinyal faiz eğrisi

26 Ekim pazartesi Brezilya piyasası Mart 2020'den beri en kötü gününü yaşadı. CNN Brasil'e göre Ibovespa %13,88 düşerek 176.608,23 puanda kapandı, gün içinde %17'yi aşan kayıp gördü ve B3 2020'den beri ilk kez devre kesiciyi çalıştırdı. Dolar 5,406 reale çıktı; MercoPress'in El País'e dayanan aktarımıyla bu, 1999'dan beri realin en sert düşüşü. Manşetler Flávio Bolsonaro'nun %48,21'lik oyla aldığı yenilgiyi tanımamasına ve iptal davasına odaklandı.

Bu iki başlık da gürültü. Borsa kaybının önemli kısmı pozisyon çözülmesi: MercoPress'e göre Citi'nin 73 fon yöneticisine yaptığı ankette katılımcıların %80'i Lula kazanırsa %5'i aşan düşüş bekliyordu ve Ibovespa ilk turdan sonraki 5 Ekim'de %7,7 yükselmişti. İptal davası ise 4.430.191 oyluk farkla ve Bolsonaro kampanyasının da istediği bir süre uzatmasına dayandığı için zayıf; HNGN'ye göre UBS de başarı şansını düşük buluyor. Sinyal faiz eğrisinde: Ocak 2028 vadeli DI 194, Ocak 2031 vadeli DI 254 baz puan yükseldi. Uzun ucun kısa uçtan fazla sıçraması, piyasanın merkez bankası faizinden çok borç sürdürülebilirliğini fiyatladığını gösteriyor.

Kısıt: mali çapa rakamsız kaldı

Neden şimdi? Çünkü mali kuralın inandırıcılığı seçimden aylar önce aşınmıştı. MercoPress'e göre kamu borcu GSYH'nin %80'ini aşıyor; Al Jazeera bu oranı %82'nin üzerinde veriyor ve Lula ekibinin hedefinin 2030'a kadar yaklaşık %1,3'lük bütçe fazlası olduğunu aktarıyor. Merkez bankası 16 Eylül'de politika faizini 5. kez indirerek %13,75'e çekmişti; indirim döngüsü, mali sıkılaşmanın geleceği varsayımına dayanıyordu. Aberdeen'den Viktor Szabó, borcu dengeleyecek birincil fazla üreten yeni bir çerçeve istediklerini söyledi.

Hükümetin ilk yanıtı bu kısıtı gevşetmedi, yalnızca zamana yaydı. Brasil 247'ye göre Maliye Bakanı Durigan Hazine'nin tahvil geri alacağını, birincil fazla hedefinin ortasını tutturacaklarını ve zorunlu harcamaları gözden geçireceklerini söyledi; 3 taahhüdün hiçbirinde tutar yoktu. Boca'ya göre merkez bankası, dolar gün içinde 5,6049 reale çıkmasına rağmen kura müdahale etmedi. Brasília ilk günde rezervi korudu ve eğriyi savundu; bu doğru sıralama olabilir, ama piyasanın aradığı çapa hâlâ rakamla yazılmış bir harcama tavanı.

İkinci tur: bölge ayrışıyor

Bulaşma seçici kaldı. La Nación'a göre Arjantin ülke riski 707'den 765 baz puana çıktı; endeks ekimde %26, yılbaşından bu yana %34 yükseldi. BAE Negocios'a göre BCRA alım serisini kesti ve rezerv alım programını erteledi. Şili %1,6, Kolombiya %1,4 düşerken Meksika borsası %0,6 ile sınırlı kaldı ve Meksika 5 yıllık CDS'i 97,34 baz puanda neredeyse yatay seyretti. Piyasa Latin Amerika'yı tek bir sepet olarak satmadı; mali çapası sorgulanan ve dış finansmana bağımlı ülkeleri ayırdı.

Avrupa'ya geçiş de aynı seçicilikle oldu. Ad-hoc-news'e göre Ibex 35 26 Ekim'i %0,2 artıyla 19.033 puanda kapatırken Telefónica %6,4, Santander %3,1 kaybetti. Demócrata'ya göre Telefónica'nın Brezilya iştiraki Vivo 2025'te grup cirosunun yaklaşık %27'sini, Mapfre'nin Brezilya işi grup sonucunun dörtte birine yakınını üretti. Kanal finansal bulaşma değil kâr çevirimi: real zayıfladıkça yerel parada sabit kalan kâr euroya çevrildiğinde küçülüyor. Bu ayrım, şokun bir gelişen piyasa krizinden çok tek ülkeye özgü bir mali güvenilirlik sorunu olarak fiyatlandığını teyit ediyor.

Bu ayrım küresel faiz ortamında daha pahalı hâle geliyor. Investrade'e göre ABD 10 yıllık getirisi 26 Ekim'de %4,978'deydi ve Fed 28 Ekim'de karar açıklayacak. Uzun vadeli dolar faizi %5 bandında kaldıkça, mali kuralı zayıf görülen gelişen ülke tahvili için istenen ek getiri de yükselir. Türkiye için kanal doğrudan değil fon akımı üzerinden işler: Investing.com verisine göre Türkiye 5 yıllık CDS'i 23 Ekim'de 260,35 baz puandaydı ve Brezilya'nın 137,43'lük seviyesinin yaklaşık 2 katı. Yüksek faizli taşıma işlemi sepetinde Brezilya'dan çıkan fonlar, mali disiplin sinyali veren ülkelere seçici biçimde yönelebilir; disiplin sinyali zayıflayan her ülke de aynı yeniden fiyatlamayla yüz yüze kalır.