Ekim enflasyonu Merkez Bankası'nın yüzde 28 tahminini aritmetik olarak düşürdü

Gürültü yıllık oranda, sinyal birikimde

TÜİK 3 Kasım'da ekim TÜFE'sini aylık %2,58, yıllık %29,77 olarak açıkladı. AA Finans anketine katılan ekonomistler aylık %2,20 ve yıllık %29,28 bekliyordu. Yıllık oran eylüldeki %29,73'ten yalnızca 0,04 puan yükseldi. Manşet bu küçük farkı dezenflasyonun duraksaması diye okuyor, oysa asıl rakam birikimde duruyor.

Aralıktan bu yana fiyatlar %27,52 arttı. TCMB 13 Ağustos'taki Enflasyon Raporu'nda yıl sonu tahminini %26'dan %28'e çekmiş, %24'lük ara hedefi korumuştu. Tahminin tutması için kasım ve aralıkta toplam fiyat artışı %0,38'de kalmalı. İki ay boyunca aylık %1 enflasyon yıl sonunu %30,1'e, aylık %2 ise %32,7'ye taşır. Ara hedefe ulaşmak için iki ayda fiyatların %2,8 düşmesi gerekirdi.

Bileşimde enerji ve gıda baskısı

Aylık artışa en büyük katkıyı 0,84 puanla gıda verdi; gıda fiyatları ekimde %3,50 yükseldi. Konut, su, elektrik ve gaz grubu %2,84, ulaştırma %2,02 arttı. Kömür ve briket %20,23, kişisel ulaşımda kullanılan diğer yakıtlar %18,01 pahalandı. Giyimdeki %12,58'lik artış mevsimseldi, yine de 174 alt grubun 134'ünde fiyat yükseldi.

Çekirdek tarafta sinyal daha yumuşak ama yeterli değil. B endeksi aylık %2 ve yıllık %28,46, C endeksi yıllık %28,28 oldu. Yurt içi üretici fiyatları ekimde %1,65 arttı, yıllık oran %27,41'e indi. Alternatif ölçümler makası büyütüyor: ENAG yıllık %45,12, İTO İstanbul perakende fiyatlarında yıllık %32,47 hesapladı.

Kısıt faizde değil rezervde

PPK 22 Ekim'de politika faizini %37'den %36'ya indirdi ve jeopolitik kaynaklı enerji fiyatlarını ana risk olarak yazdı. %36'lık faiz, %29,77'lik yıllık enflasyonun 6,23 puan üzerinde kalıyor. Reel faiz pozitif, ama TCMB'nin elindeki asıl tampon rezerv. Hibya'nın 2 Kasım'daki TCMB derlemesine göre 23 Ekim haftasında brüt rezerv 6,91 milyar dolar azalıp 162,19 milyar dolara indi.

Aynı hafta swap hariç net rezerv 8,58 milyar dolar düşüp 30,76 milyar dolara geriledi. Ekonomim'in 30 Ekim'deki ön hesabı bu rakamı 30,74 milyar dolar veriyordu. Yılbaşından bu yana swap hariç kayıp 31,84 milyar dolar. 25 Eylül haftasında bu seri 39,9 milyar dolardı; dört haftada yaklaşık 9 milyar dolar daha eridi. Rezerv bu hızla erirse 10 Aralık'taki PPK'nın indirim yapacak alanı daralır.

Petrol varsayımı ve sigorta merceği

TCMB ağustos raporunda 2026 ortalama petrol varsayımını 87,8 dolar almıştı. Ocak vadeli ICE Brent 2 Kasım'da %7,6 düşmesine rağmen 104,77 dolardan kapandı. Varsayımla fiyat arasındaki yaklaşık 17 dolarlık fark, 12 Kasım raporunda yukarı yönlü revizyonun ikinci gerekçesi. ABD'nin 2 Kasım gecesi Keşm Adası'nı vurduğu haberi 3 Kasım'da fiyatları yeniden oynattı; kaynaklar yön konusunda çelişiyor.

Enerji faturasının görünmeyen kalemi Karadeniz'de duruyor. Broker Sobol'a göre harp primi eylül sonundan 6 Ekim'e gemi değerinin %0,1'inden %0,5'ine çıktı ve piyasa en az %1 bekliyor. 1,5 milyon dolarlık gemide bu ton başına maliyeti 1,5 dolardan 3 dolara taşır. Lukoil Bulgaristan yöneticisine göre bir tankerin harp teminatı 200 bin dolardan 2,5 milyon dolara çıktı.

Eşik Türk karasularında. Ortak Harp Komitesi eylülde listelenmiş bölgeyi tüm Karadeniz'e genişletti, ancak Türkiye, Bulgaristan, Romanya ve Gürcistan karasularını dışarıda bıraktı. Transit filonun yaklaşık %90'ı ek primden kaçmak için 12 millik kıyı şeridinden gidiyor. İstanbul–Köstence kıyı rotası 90–100 mil uzuyor ve sefer başına yaklaşık 20 bin dolar ekliyor. Karasuları listeye girerse bu kaçış yolu kapanır ve Karadeniz yükü fiyatlara doğrudan yansır.

Takvim kısıtı sıkılaştırıyor

TCMB'nin 2026 takviminde 22 Ekim ile 10 Aralık arasında PPK toplantısı yok. Bu 7 haftalık boşlukta tek yönlendirme aracı 12 Kasım'daki dördüncü Enflasyon Raporu. Banka orada %28'i korursa kasım–aralıkta %0,38'lik bir artışı savunmuş olur; bu, ekimin tek başına %2,58 olduğu bir yılda inandırıcı değil. Tahmini %30'un üzerine çekerse ara hedefle fark 6 puanı aşar. İki yol da 27 Kasım'daki Finansal İstikrar Raporu'na rezerv tamponunu tartışarak girmeyi zorunlu kılıyor.

Çürütücü

Bu okuma iki koşulda çürür. Birincisi, kasım TÜFE'si %1'in altında gelir ve 12 Kasım raporu yıl sonu tahminini %30'un altında tutarsa. İkincisi, swap hariç net rezerv iki hafta üst üste artıp 35 milyar doların üzerine dönerse. O durumda ekim verisi mevsimsel bir sapma, rezerv kaybı da geçici bir dalga sayılmalı. Karadeniz merceği için çürütücü de açık: harp primi %0,5'in altına iner ve Türk karasuları listenin dışında kalırsa sigorta kanalı enflasyona yük eklemez.