Ekimde bekleyen merkez bankaları sıkılaştırmayı aralığa yığıyor

Gürültü sakin hafta, sinyal ertelenen sıkılaştırma

28–30 Ekim haftası yılın en kalabalık merkez bankası takvimlerinden biri. Yardeni'nin 24 Ekim notuna göre çarşamba Yeni Zelanda, Kanada ve Fed, perşembe ECB, cuma Japonya Merkez Bankası karar açıklıyor. Admirals'ın 21 Ekim takvimine göre İngiltere'de Maliye Bakanı John Healey de ilk bütçesini 28 Ekim'de sunuyor. İlk bakışta büyük üçlünün sabit kalması piyasaya bir mola gibi görünüyor; Fed için bu hafta artırım olasılığı yalnızca %9.

Oysa aynı fiyatlama aralık için başka bir şey söylüyor: piyasa Fed'in aralıkta artırmasına %84, ECB'ninkine %75, Japonya Merkez Bankası'nınkine %74 olasılık veriyor. Vadeli faiz piyasası Fed için önümüzdeki 12 ayda 2,7 artırım fiyatlıyor. Ekimdeki bekleme, sıkılaştırmanın iptali değil, 2026'nın son toplantısına itilmesi. Asıl soru neden ekim değil de aralık olduğu ve cevap ekonomiden çok 3 ayrı kurumsal takvimde yatıyor.

Kısıt: takvimi siyaset belirliyor

Fed'de veri artırımı destekliyor: Cleveland Fed'in anlık tahmini eylül çekirdek PCE'yi yıllık %3,1, Atlanta Fed'in GDPNow modeli üçüncü çeyrek büyümesini %3,5 gösteriyor ve haftalık işsizlik başvuruları 194 binde. Yardeni'ye göre komite çarşamba artırmalı, ama ara seçimler çok yakın olduğu için artırmayacak; ABD 3 Kasım'da, yani karardan 6 gün sonra sandığa gidiyor. ING, temmuzda artırım yönünde oy veren 3 üyenin yeniden karşı oy kullanabileceğini yazıyor. 3 itiraz, kurulun bir kısmının bekleme maliyetini şimdiden yüksek bulduğunu gösterir.

ECB'de kısıt Fransa: Reuters'a göre Fransa–Almanya 10 yıllık farkı eylül toplantısındaki 92 baz puandan 170 baz puana çıktı ve Fransız 10 yıllık getirisi %5'i aşarak 24 yılın zirvesine ulaştı. 24 Ekim'de Fransa genelinde 410.000 kişi yürüdü ve ana bütçe görüşmeleri bu hafta başlıyor. Bu ortamda 25 baz puanlık bir artırım, bütçe krizindeki bir üyenin borçlanma maliyetini doğrudan yükseltir. Berenberg'den Holger Schmieding'e göre Fransa krizi büyümeyi bozarsa ECB artırımları geri tutabilir; piyasa ise 2027 ortasına kadar en az 2 artırım fiyatlıyor. Kurumsal boşluk da büyüyor: Lagarde'ın kasım gibi erken bir tarihte Dünya Ekonomik Forumu'na geçebileceği yazılıyor, altı kişilik İcra Kurulu'nda 1 koltuk boş ve baş ekonomist Lane mayısta ayrılıyor.

Japonya Merkez Bankası'nın %1,25'te sabit kalması bekleniyor ve aralık artırımı %74 fiyatlı. Küçük açık ekonomilerde ise bekleme lüksü yok: Kanada Merkez Bankası'nın %2,50'ye artırmasına %85, Yeni Zelanda'nın %3,00'e çıkmasına %88 olasılık veriliyor. İngiltere Merkez Bankası'nın 5 Kasım'da %4,00'e artırması 19 Ekim itibarıyla yaklaşık %95 fiyatlıydı. Bu haftanın ve 5 Kasım'ın 3 olası artırımı daha küçük bankalardan geliyor; Fed, ECB ve Japonya Merkez Bankası kararı aralığa bırakıyor.

İkinci tur: aralıkta eş zamanlı sıkılaştırma

Ertelemenin bedeli yoğunlaşma: aralıkta 3 büyük banka birlikte artırırsa küresel getiri eğrileri tek bir ayda aynı yöne itilir. Vade primi, yani yatırımcının uzun vadeli tahvil için istediği ek getiri, böyle eş zamanlı sıkılaşmalarda 3 ayrı eğride birden yükselebilir. ABD 10 yıllık getirisi haftayı %5,0'da bitirdi, Fransız 10 yıllığı %5'in üzerinde ve İngiltere'de 30 yıllık getiri Admirals'a göre 8 Ekim'de %6,047 ile 1998'den beri en yüksek düzeye çıkmıştı.

Enerji bu zinciri besliyor: TTF gazı 23 Ekim'de 92,30 euro ile Aralık 2022'den beri en yüksek seviyeye çıktı ve AB depoları %74,62'de tepe yapmış görünüyor. Yardeni'ye göre WTI da 100 doları aştı. Danske, gaz depolarını Danske'nin %3,7 olarak verdiği eylül enflasyonu için yukarı yönlü risk sayıyor. TTF 90 euronun üzerinde kaldıkça ECB'nin aralıkta beklemesi zorlaşıyor, Fed'in de enerji kaynaklı fiyat baskısını görmezden gelmesi güçleşiyor.

Türkiye için kanal fonlama maliyeti: TCMB 22 Ekim'de politika faizini %37'den %36'ya indirerek ocaktan bu yana ilk indirimi yaptı ve enerji fiyatlarını yukarı yönlü risk olarak kayda geçirdi. Fed, ECB ve Japonya Merkez Bankası aralıkta birlikte artırırsa, gelişen piyasaların faiz farkı avantajı aynı ay içinde daralır ve portföy akımları seçici hâle gelir. Bu, TCMB'nin %36'dan sonraki adımlarını dış koşullara daha bağımlı kılar.

İzlenecek eşikler ve çürütücü

İlk test 28 Ekim 21:00 TSİ'de gelecek Fed metni. 3 itiraz ve fiyat baskısına açık atıf, aralık fiyatlamasını %84'ün üzerine taşır; ertesi gün eylül çekirdek PCE'nin %3,1'i aşması aynı yönde çalışır. ECB 29 Ekim'de aralık için kapıyı açık tutup bağlayıcı sinyal vermezse %75'lik olasılığın %70'in altına inmesi beklenir; bu, yığılma tezinin ECB ayağının zayıfladığını gösterir.

Tezi çürütecek gelişme açık: aralık öncesindeki veride ABD çekirdek PCE'nin %3'ün altına inmesi ya da TTF'nin 80 euronun altına gerilemesi. İki durumda da enerji kaynaklı baskı gevşer ve büyük bankalar aralıkta da bekleyebilir. Tersi de mümkün: Fed'in 28 Ekim'de seçime 6 gün kala artırması, yığılmanın ekimde başladığını gösterir ve olasılıkları baştan yazar.

İngiltere ara konumda: Healey'nin 28 Ekim bütçesi, mart ayındaki 23,6 milyar sterlinlik mali tamponun 15 Ekim tarihli Reuters anketinde 10–12 milyar sterline indiği tahmin edilirken geliyor. Tampon 15 milyar sterlinin üzerine taşınırsa gilt rahatlar; 10 milyar sterlinin altında kalırsa İngiltere Merkez Bankası'nın 5 Kasım artırımı daha sert bir piyasa ortamına denk gelir.