Enerji şoku merkez bankalarını aynı haftada üç ayrı kalıba sokuyor

Gürültü faiz kararı, sinyal ayrışma

Bu hafta 36 saat içinde 3 büyük merkez bankası karar açıklıyor. Kanada Merkez Bankası 28 Ekim'de 16:45 TSİ'de, Fed aynı gün 21:00 TSİ'de, ECB 29 Ekim'de 16:15 TSİ'de. Manşetler Fed'e odaklı ve soru faizin değişip değişmeyeceği. Bu soru büyük ölçüde yanıtlanmış durumda: Euronews'e göre piyasa Fed'in %3,75–4,00 aralığında beklemesine %90'ın üzerinde olasılık veriyor. ECB için Eurex €STR vadelileri 27 Ekim itibarıyla beklemeye %97 olasılık tanıyor.

Sinyal üç bankanın aynı enerji şokuna farklı tepki vermesinde. Euronews'e göre Brent 26 Ekim'de yaklaşık 117,4 dolardan %6'nın üzerinde düştü ve 27 Ekim'de 110,8 dolar civarında işlem gördü; savaş öncesinde yaklaşık 72 dolardı. Newsquawk'a göre Hollanda TTF gazı 100 €/MWh'ye birkaç euro uzakta. Kaynak aynı, ama aktarım kanalı her ekonomide farklı: Kanada'da enflasyonun bant dışına taşması, ABD'de akaryakıt ve dizel fiyatı, euro bölgesinde doğrudan enerji kalemi.

Kısıt: enerji kalıcılaşıyor, büyüme zayıflıyor

Neden şimdi? Çünkü enerji şoku 8 ayı doldurdu ve merkez bankalarının geçici varsayımı aşındı. Euro bölgesinde eylül enflasyonu %3,6'lık beklentiyi aşarak %3,8'e çıktı; enerji enflasyonu %14,3'ten %18,9'a yükseldi ve manşete 1,71 puan katkı yaptı. ECB'nin olumsuz senaryosu 75 €/MWh gaz varsayıyordu; piyasa bu eşiğin yaklaşık 20 euro üzerinde. Kanada'da eylül enflasyonu %3,1 ile %1–3 hedef bandını aştı. ABD'de eylül TÜFE'si %3,4'ten %3,7'ye çıktı, dizel eylül sonunda galonu 6,53 dolarla rekor gördü.

Bankaları frenleyen kısıt büyüme tarafında. ABD'de eylülde tarım dışı istihdam yalnızca 29.000 arttı ve işsizlik %4,2'ye çıktı. 30 yıllık konut kredisi faizi ekim başında %7,4 ile 3 yılın zirvesini gördü. Euro bölgesinde banka kredi anketi şirket kredisinde net %9, tüketici kredisinde net %14 sıkılaşma gösterdi; ekim PMI'ı çeyreklik yaklaşık %0,3 büyümeye işaret ediyor. Yani ECB faizi artırmasa bile finansman koşulları sıkılaşıyor. Fed'in önünde ise 3 Kasım ara seçimi var; karar seçimden 6 gün önce açıklanıyor.

Üç kalıp: artırım, şahin bekleme, sessiz bekleme

Ottawa en erken hareket etmeye aday. Reuters anketinde 34 katılımcının %56'sı artırım bekliyor ve 29 katılımcının 16'sı Mart 2027'den önce bir artırım daha öngörüyor; bu doğruysa döngü %2,75'te biter ve 30 yılın en kısa sıkılaşma dönemi olur. Washington şahin bekleme kalıbında. Bloomberg'e göre ekim artırım olasılığı %70'in üzerinden %30'un altına indi; Bank of America'dan Aditya Bhave yine de bu hafta sürpriz artırım bekliyor. Asıl bilgi karşı oy sayısında: Hammack ve Logan'ın artırım yönünde oy vermesi aralığı güçlendirir.

Frankfurt en temkinli kalıpta. ECB haziran ve eylülde iki artırımla mevduat faizini %2,50'ye taşıdı, ama piyasa yıl sonuna yalnızca 20 baz puan fiyatlıyor. Fransa 10 yıllık getirisinin 21 Ekim'de %5,14'e çıkması ECB'nin elini bağlıyor; agresif bir artırım, kredi standartları zaten sıkılaşırken Fransa farkını büyütür. Aralık toplantısının Schnabel'in son toplantısı olması, yönetim geçişini de denklemin parçası yapıyor.

Türkiye için kanal fon akımı ve dış talep. Fed'in aralık kapısını açık tutması dolar faizini yüksek tutar ve gelişen piyasa borçlanma maliyetini pahalılaştırır. ECB'nin büyümeyi koruma kaygısıyla beklemesi ise euro bölgesinde enerji kaynaklı enflasyonun daha uzun sürmesine izin verir; bu, Türkiye'nin en büyük ihracat pazarında reel talebi aşındırır. Bu iki etki aynı yönde işler: daha pahalı dolar fonlaması ve daha zayıf euro talebi.