Kurul kuruldu ama piyasa ödeme takvimini bekliyor

Ankara'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi ana binasının kapı önünden, caddenin karşısından görünümü — Cumhurbaşkanlığı Külliyesi, Ankara, Şubat 2022 — arşiv fotoğrafı, temsilîFotoğraf: Metuboy / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · boyutlandırıldı · Kaynak

Önemi

Fon krizinin yönetimi yargı sürecinden siyasi eş güdüme geçti, ama piyasa kurulun kendisini değil ödeme takvimini fiyatlıyor. BIST 100 eylülde %13,62 kaybetti; faktoring endeksi 29 Eylül'de %8,20 düşerken bankacılık %0,10 yükseldi. 10 yıllık getiri %32,90, 5 yıllık CDS 249,98 baz puan. Fitch notu BB− durağanda tutuyor ve 150 baz puan indirim bekliyor, 2 yıllık getiri ise politika faizinin üzerinde. 5 Ekim'deki enflasyon verisi ve ABD yaptırım listesi TCMB'nin hareket alanını daraltıyor.

Etkiler

BIST 100 29 Eylül'de 302,18 puan kaybederek %2,40 düşüşle 12.290,58 puandan kapandı; Bloomberg HT'nin borsa sayfası endeksin aylık kaybını %13,62 gösteriyor.
10 yıllık getiri 22 Eylül'deki %32,52'den 29 Eylül'de %32,90'a çıktı; 2 yıllık getiri %37,03 ile %37'lik politika faizinin üzerinde, 5 yıllık CDS 28 Eylül'de 249,98 baz puan.
Ekonomistler eylül TÜFE'sini %2,18 bekliyor ve yıl sonu tahmini %29,49'dan %29,66'ya çıktı; veri 5 Ekim'de açıklanacak ve Fitch'in 150 baz puanlık indirim öngörüsünü sınayacak.

Kurul kuruldu ama piyasa ödeme takvimini bekliyor haritası

Yönetim yargıdan siyasete geçti

Cumhurbaşkanı Erdoğan 29 Eylül'de Ekonomi Eş Güdüm Toplantısı'nı topladı ve toplantıdan 2 somut karar çıktı. AA'nın 29 Eylül haberine göre ilk kararla tasfiyedeki fonlar için Fon Koordinasyon Kurulu kuruldu; başkanlığını Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz yapacak. İkinci kararla Devlet Denetleme Kurulu, yani Cumhurbaşkanlığına bağlı denetim organı, son dönemdeki fon işlemlerini incelemeye başladı ve dosyaya 2 ayrı kamu organı girdi.

Bloomberg HT'nin 21:15 tarihli haberine göre SPK, sahipliği teyit edilen yatırımcılara ödeme için bir yol haritası sundu. Aynı toplantıda 3 finans şirketinin bir kamu katılım bankasına devri hakkında da bilgi verildi. Ancak ödemenin tarihi ve tutarı 2 kaynakta da yer almadı; bu bilgi doğrulanamadı. Kurulun yetkisi geniş, ama piyasanın sorduğu 1 soru, yani paranın ne zaman döneceği, yanıtsız kaldı.

Piyasa kurulu değil takvimi fiyatlıyor

AA'ya göre BIST 100 29 Eylül'de 302,18 puan kaybetti ve %2,40 düşüşle 12.290,58 puandan kapandı. İşlem hacmi 108,8 milyar TL oldu; endeks 28 Eylül'de de %2,38 gerilemişti. Bloomberg HT'nin borsa sayfası endeksin aylık kaybını %13,62 olarak gösteriyor. Sektör dağılımı stresin adresini veriyor: finansal kiralama ve faktoring endeksi %8,20 düştü, bankacılık endeksi %0,10 yükseldi.

Bu ayrışma, satışın 29 Eylül itibarıyla banka bilançolarına değil banka dışı finansa yöneldiğini gösteriyor. Tahvil ve kur tarafı hisseye göre sakin, ama 1 haftalık seyir rahatlamaya işaret etmiyor. Investing.com verisine göre 10 yıllık getiri 22 Eylül'deki %32,52'den 29 Eylül'de %32,90'a çıktı; 1 haftalık artış 38 baz puan. 2 yıllık gösterge getiri %37,03 ile %37'lik politika faizinin üzerinde kaldı. 5 yıllık CDS, yani Türkiye'nin dolar borcunu temerrüde karşı sigortalamanın yıllık maliyeti, 28 Eylül'de 249,98 baz puandı. AA'ya göre dolar kuru 29 Eylül'de saat 18:20'de 49,00 TL'ydi.

Fitch'in sakinliği ile fiyatlama arasındaki makas

Dünya gazetesine göre Fitch Kıdemli Direktörü Douglas Winslow 29 Eylül'de soruşturmanın sistemik risk ya da dolarizasyon yaratmasını beklemediğini söyledi. Türkiye'nin notu BB− ve görünümü durağan; Fitch 2026 sonu için %30,5 enflasyon ve 51 TL dolar kuru öngörüyor. Winslow yıl sonuna kadar 150 baz puanlık faiz indirimi olabileceğini de belirtti.

Piyasa bu indirimi fiyatlamıyor, çünkü 2 yıllık getiri politika faizinin 3 baz puan üzerinde. Derecelendirme kuruluşu dış ödeme gücüne, yani rezerve ve borç servisine bakar; hisse yatırımcısı ise 29 Eylül'de hâlâ açıklanmamış ödeme takvimine bakıyor. Bu yüzden 2 okuma çelişmiyor, farklı soruları yanıtlıyor. Not sabit kalırken iç piyasadaki güven kaybı sürebilir; eylüldeki %13,62'lik endeks kaybı bunun ölçüsüdür.

Enflasyon verisi TCMB'nin alanını daraltıyor

AA Finans'ın 20 ekonomistle yaptığı ankette eylül ayı TÜFE beklentisi ortalama %2,18 çıktı; tahminler %1,90 ile %2,60 arasında. Ağustosta aylık enflasyon %1,84'tü. Beklenti gerçekleşirse yıllık oran %31,51'den %30,16'ya iner. TÜİK veriyi 5 Ekim Pazartesi günü açıklayacak.

Yıllık oran 1,35 puan düşerken beklentiler yukarı kayıyor. Aynı ankette yıl sonu tahmini %29,49'dan %29,66'ya çıktı. Dünya'nın aktardığı TEPAV gıda endeksi eylülde %2,23 arttı ve nisandan bu yana en hızlı aylık yükselişi gösterdi. TCMB'nin 67 katılımcılı anketinde politika faizi beklentisi %37'de duruyor. Merkez bankası 2 yönden sıkışıyor: %2,60'ı aşan bir veri indirimi erteler, fon krizinin yarattığı güven kaybı ise sıkı duruşun maliyetini artırır.

Dış baskı iki kanaldan geliyor

ABD Hazinesi 29 Eylül'de İran'ın askeri tedarik ağındaki 10 kişi ve kuruluşu yaptırım listesine aldı. Listede Türkiye'de kurulu 1 şirket de var; faaliyet hacmi kaynaklarda verilmediği için doğrulanamadı. 1 şirketin ekonomik etkisi sınırlıdır, ama muhabir bankaların taramayı sıkılaştırması dış ticaret ödemelerini yavaşlatabilir.

2. kanal ticarettir; AA'nın aktardığı DEİK raporuna göre Çin ihracatını Afrika'ya %25,9, Orta Doğu'ya %9,7 artırdı. 2025'te Mısır'a Çin 19,97 milyar $, Türkiye 4,07 milyar $ ihracat yaptı. Döviz kazandıran bu pazarlarda fiyat baskısı artarsa, 49,00 TL'lik kurun ihracatçıya sağladığı rekabet alanı daralır.

İzlenecekler

Önümüzdeki 1 hafta için 3 gösterge öne çıkıyor. Birincisi, kurulun tarih ve tutar içeren bir ödeme duyurusu yapıp yapmadığı; yapılmazsa faktoringdeki %8,20'lik türden satışlar tekrarlanabilir. İkincisi, 5 Ekim'deki TÜFE verisinin %2,60'lık üst tahmini aşıp aşmadığı. Üçüncüsü, CDS'in 250 baz puanın üzerine yerleşip yerleşmediği. İlk gösterge olumlu, diğer 2'si sakin gelirse stres hisse piyasasıyla sınırlı kalır.

Olasılıklar

Senaryolar

Senaryo	Olasılık	Tetikleyici	Piyasa etkisi
H1Takvim gelir, stres hissede kalır	%55	Fon Koordinasyon Kurulu birkaç hafta içinde tarih ve tutar içeren bir ödeme duyurusu yapar; 5 Ekim'deki eylül TÜFE'si %1,90–2,60 bandında gelir.	Fon çıkışları yavaşlar, satış banka dışı finansla sınırlı kalır ve TCMB %37'lik politika faizinde bekleme alanını korur.
H2Uzayan belirsizlik	%35	Ödeme takvimi açıklanmaz, DDK incelemesi yeni dosyalar açar; eylül TÜFE'si %2,60'lık üst tahmine yakın ya da üzerinde gelir.	Güven kaybı haftalara yayılır, tasarruf TL varlıklardan uzaklaşır ve Fitch'in 150 baz puanlık indirim öngörüsü yıl sonuna sığmaz.
H3Bulaşma	%10	Sorun bankacılığa ya da bireysel emeklilik fonlarına yayılır; 3 finans şirketinin devri kamu bilançosunda görünür bir yük yaratır.	Ek likidite önlemi gerekir, derecelendirme kuruluşlarından biri BB− nottaki durağan görünümü gözden geçirir.

Modül A

Kısıt Matrisi

YAPISAL ORT. 3,7 · OPERASYONEL ORT. 2,5Yapısal kısıtlar baskın: sonuç, aktörlerin tercihlerinden çok bu sınırlarla belirlenir.

Yapısal kısıtlarkalıcı · iradeden bağımsız

Açıklanmamış ödeme takvimi · Türkiye
4/5
SPK 29 Eylül'de yol haritası sundu, ancak ödemenin tarihi ve tutarı 2 kaynakta da açıklanmadı; kurulun güven üretmesi bu bilgiye bağlı.
Enflasyon patikası · Türkiye
4/5
Eylül beklentisi %2,18, yıllık oran %30,16'ya inse bile yıl sonu tahmini %29,66'ya çıktı; %37'lik politika faizinde indirim alanı dar.
İkincil yaptırım riski · ABD
3/5
ABD Hazinesi 29 Eylül'de 10 kişi ve kuruluşu listeledi, 1'i Türkiye'de kurulu; yeni listeler muhabir banka ilişkilerinde uyum yükünü artırır.

Operasyonel sürtünmegeçici · zamanla çözülür

Banka dışı finansa güven haftalar
3/5
Finansal kiralama ve faktoring endeksi 29 Eylül'de %8,20 düştü; sektörün fonlama maliyeti takvim açıklanana kadar yüksek kalır.
Kamu bilançosuna devir aylar
3/5
3 finans şirketinin bir kamu katılım bankasına devri, sorunlu varlıkların kamu bilançosuna geçme riskini gündeme getiriyor; tutar açıklanmadı.
Veri takvimi günler
2/5
TÜİK eylül TÜFE'sini 5 Ekim'de açıklayacak; %1,90–2,60 tahmin bandının dışında bir sonuç faiz beklentisini aynı gün değiştirir.
İhracat pazarında Çin baskısı aylar
2/5
Çin ihracatını Afrika'ya %25,9, Orta Doğu'ya %9,7 artırdı; bu pazarlardaki fiyat rekabeti Türkiye'nin döviz gelirini yavaş ama kalıcı biçimde sıkıştırır.

Modül B

Sinyal ve Gürültü

SİNYAL %60 · GÜRÜLTÜ %40

SİNYAL
Satış banka dışı finansta yoğunlaşıyor, bankalar ayrışıyor
29 Eylül'de finansal kiralama ve faktoring endeksi %8,20 düştü, bankacılık endeksi %0,10 yükseldi; BIST 100 %2,40 geriledi.
AA — Borsa günü düşüşle tamamladı
SİNYAL
Getiri eğrisi yıl sonuna kadar faiz indirimini fiyatlamıyor
10 yıllık getiri 22 Eylül'deki %32,52'den 29 Eylül'de %32,90'a çıktı; 2 yıllık getiri %37,03 ile %37'lik politika faizinin üzerinde.
Veri: Türkiye 10 yıllık getiri ›Investing.com — Turkey 10-Year Bond Yield Historical Data
SİNYAL
Yıllık enflasyon düşerken yıl sonu beklentisi yukarı kayıyor
20 ekonomistin yıl sonu tahmini %29,49'dan %29,66'ya çıktı; eylül aylık beklentisi %2,18, ağustos gerçekleşmesi %1,84'tü.
AA — AA Finans'ın Eylül Ayı Enflasyon Beklenti Anketi sonuçlandı
GÜRÜLTÜ
Fitch sistemik risk görmediğine göre iç piyasa stresi bitti
BB− durağan not dış ödeme gücünü ölçer; açıklamanın yapıldığı 29 Eylül'de BIST 100 %2,40 düştü ve CDS 28 Eylül'de 249,98 baz puandı.
Veri: Türkiye 5 yıllık CDS ›Dünya — Fon soruşturmasına Fitch yorumu: Sistemik risk beklenmiyor
GÜRÜLTÜ
ABD yaptırım listesi Türkiye ekonomisine doğrudan darbe vurdu
Listedeki 10 kişi ve kuruluştan yalnızca 1'i Türkiye'de kurulu; şirketin faaliyet hacmi kaynaklarda verilmedi ve doğrulanamadı.
ABD Hazinesi — Operation Economic Outcast Takes Down Iranian Military Procurement Networks

Modül C

Varlık Sınıfı ve Pozisyonlama Çıkarımları

Varlık sınıfı	Maruziyet	Aktarım kanalı	H1	H2	H3	Beklenen	Kanaat	Vade	İzlenecek
Hisse	Türkiye banka dışı finans sektörü	Ödeme takvimi açıklanmadıkça güven kaybı bu sektörün fonlama maliyetinde yoğunlaşır	+	−−	−−	−0,35	●●●	0–3 ay	Kurulun tarih ve tutar içeren ödeme duyurusu
Hisse	Türkiye bankacılık sektörü	Bulaşma olmadıkça bankalar ayrışır; kamuya devir bilanço riskini gündeme getirir	+	0	−−	+0,35	●●●	0–3 ay	Bankacılık endeksinin BIST 100'e göre seyri ve BDDK açıklamaları
Egemen borç	TL cinsi uzun vadeli devlet tahvilleri	Enflasyon verisi ve güven kaybı faiz indirimi beklentisini erteler, getiriyi yukarı iter	+	−	−−	+0,00	●●●	3–12 ay	10 yıllık getirinin %33 eşiği ve 5 Ekim eylül TÜFE verisi
Kredi	Türkiye egemen risk primi	İç piyasa stresi uzarsa hisseden egemen risk primine taşınır; not sabit kaldıkça taşma sınırlıdır	+	−	−−	+0,00	●●●	0–3 ay	5 yıllık CDS'in 250 baz puan eşiği
Döviz	Türk lirası	Tasarrufun dövize kayması ve rezerv kullanımı kurun kademeli seyrini belirler	0	−	−−	−0,55	●●●	3–12 ay	TCMB haftalık rezerv verisi ve yurt içi döviz mevduatının payı

İkinci tur etkiler

Peki sonra ne olur?

Başlangıç

29 Eylül'de Fon Koordinasyon Kurulu kuruldu ama ödemenin tarihi ve tutarı açıklanmadı; BIST 100 aynı gün %2,40 düştü, faktoring endeksi %8,20 geriledi.

1
Yatırımcı güvenigünler içinde
Takvim gelmedikçe yatırımcı banka dışı finanstan çıkmayı sürdürür. Satış hisse ve fon tarafında kalır, bankacılık endeksi 29 Eylül'deki %0,10'luk ayrışmasını korur.
İzlenecek: BIST faktoring ve bankacılık endekslerinin günlük kapanışı; kurulun ödeme duyurusu
2
Portföy tercihihaftalar içinde
Güven kaybı haftalara yayılırsa tasarruf TL varlıklardan dövize ve kısa vadeli mevduata kayar. 10 yıllık getiri %32,90'ın, 5 yıllık CDS 249,98 baz puanın üzerine yerleşir.
İzlenecek: Investing.com 10 yıllık getiri ve 5 yıllık CDS günlük kapanışı; TCMB haftalık rezerv verisi
3
Para politikasıaylar içinde
Yüksek getiri, 5 Ekim verisindeki olası bir yukarı sürprizle birleşirse TCMB %37'lik politika faizini indiremez. Fitch'in 150 baz puanlık öngörüsü gerçekleşmez ve kredi maliyeti yüksek kalır.
İzlenecek: TÜİK'in 5 Ekim eylül TÜFE açıklaması ve TCMB'nin ekim PPK kararı

Zinciri kıran

Kurul tarih ve tutar içeren bir ödeme duyurusu yaparsa zincir ilk halkada kırılır. Eylül TÜFE'si %1,90'ın altında gelirse üçüncü halka zayıflar ve faiz indirimi alanı yeniden açılır.

Tetikleyiciler

İzlenecek eşikler

Gösterge	Eşik	Bugün	Anlamı
Türkiye 5 yıllık CDS	> 250 bp	250	28 Eylül'deki 249,98 baz puanın üzerine yerleşen kapanışlar, iç piyasa stresinin egemen risk primine taşındığını gösterir.
Türkiye 10 yıllık getiri	> %33	32,90	29 Eylül'deki %32,90'ın üzerinde kalıcı bir seviye, uzun vadede faiz indirimi beklentisinin geri çekildiğine işaret eder.
USD/TRY	> 51	49,00	Fitch'in 2026 sonu için öngördüğü 51 TL'nin erken aşılması, kademeli reel değerlenme varsayımının bozulduğunu gösterir.

Kaynaklar

Kaynak ve doğrulama kuralları: metodoloji · Hata bildirimi: iletişim

İlgili raporlar

IVMakro ve Borç·Analiz·Amerika

Enerji şoku ikinci tura geçti, merkez bankaları artık bakıp geçemiyor

Avustralya 29 Eylül'de faizi enerji gerekçesiyle %4,60'a çıkardı, İspanya'da enflasyon %4,9'a tırmandı. Piyasa BoE için kasımı %85, Fed için ekimi %68 olasılıkla fiyatlıyor; ilk bedeli faiz farkı daralan kurlar ödüyor.

Makro ve Borç Piyasaları Masası · 30 Eylül 2026 · 7 dk

IVMakro ve Borç·Analiz·Türkiye ve Çevresi

Hazine yılın en yoğun itfa ayına değişken faize yaslanarak giriyor

Hazine Ekim'de 409,1 milyar TL'lik iç borç servisini tamamen yeni borçla çevirecek. Eylül ortasındaki ihalelerde talep, faizi politika faizine bağlı TLREF'e endeksli kâğıtta sabit kuponlu tahvilin yaklaşık 1,8 katına çıktı.

Makro ve Borç Piyasaları Masası · 29 Eylül 2026 · 7 dk

IVMakro ve Borç·Derin analiz·Amerika

Petrol şoku güvenli limanı altından dolara taşıdı

28 Eylül'de Brent 106 $'ı aşarken altın %3,3 düşerek 7 haftanın dibine indi, ABD 10 yıllık getirisi 2007'den beri en yüksek düzeye çıktı. Merkez bankaları petrol şokuna tepki verdiğinde güvenli liman talebi faizi en hızlı artıranın parasına kayıyor.

Makro ve Borç Piyasaları Masası · 29 Eylül 2026 · 10 dk